ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୫ (1935-01-07) (୮୨ ବର୍ଷ)
ମାଣିକାଗୋଡ଼ା, ଦିବ୍ୟସିଂହପୁର ଶାସନ, ପୁରୀ, ଓଡ଼ିଶା
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ, ଅନୁବାଦକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର
ଜୀବନସାଥି ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା
ବାପା ମା ଶ୍ରୀଧର ଉଦ୍‌ଗାତା
ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୦୮

ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା (ଜନ୍ମ: ୭ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଲେଖକ, ଔପନ୍ୟାସିକ, ନାଟ୍ୟକାର ଏବଂ ଅନୁବାଦକ ।[୧][୨] ଉଦ୍‌ଗାତା ବିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର କରିଛନ୍ତି ।[୩] ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ପ୍ରାୟ ୨୧୦ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି । ୧୯୯୪ରୁ ୧୯୯୭ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନୀତ ।[୪][୫]

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଶ୍ରୀନିବାସ ୧୯୩୫ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ମାଣିକାଗୋଡ଼ା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।[୬] ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କର ପିତାମହ ସ୍ଵର୍ଗତ କପିଳ ରାୟଗୁରୁ ମୁକ୍ତି ମଣ୍ଡପ ସଭା ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ପିତା ଶ୍ରୀଧର ଉଦ୍‌ଗାତା, ଜଣେ ସିଦ୍ଧ କବି ଓ ଚିତ୍ରକର ତଥା ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ବଡ଼ଭାଇ ଗୋବିନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀନିବାସ ନିଜର ଶିକ୍ଷାଗୁରୁ ଭାବରେ ସ୍ଵୀକାର କରିଛନ୍ତି । ପରିବାରର ଅନ୍ୟମାନେ ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷା, ଜ୍ୟୋତିଷ, କର୍ମକାଣ୍ଡ ଓ ସାରସ୍ଵତ ଭୂମିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଭାବରେ ପରିଗଣିତ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ କବି କୁଟୀର, ରାଧାରାଣୀପଡା, ବଲାଙ୍ଗୀରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଅଛନ୍ତି । ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ, ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା ଜଣେ ଲେଖିକା । ତାଙ୍କର ଏଯାବତ ୧୬ଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ସାରିଛି ।

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କ ରଚନାବଳୀସମୂହ ହେଲା[୭]:

କବିତା ସଙ୍କଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପୂରବୀ (୧୯୬୧)
  • ଆପଣାର ଗୀତ (୧୯୭୮)
  • ପୁନଶ୍ଚ..ପୁନଶ୍ଚ (୧୯୮୭)
  • ଚୈତ୍ରରଥ (୧୯୮୧)
  • ପ୍ରିୟତମାସୁ (୨୦୦୧)
  • ଅପ୍ରମେୟସୁ (୨୦୦୨)
  • ଭାବ ସମାଧି (୨୦୦୪)

ଉପନ୍ୟାସ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ନୀଳ ନୟନ ତଳେ (୧୯୫୭)
  • ଶେଷ ରାତ୍ରୀ ପ୍ରଥମ ସକାଳ (୧୯୬୧)
  • ଆଲୁଅର ଡାକ (୨୦୦୩)
  • ବ୍ୟାଘ୍ରାରୋହଣ (୧୯୯୯)

ଗଳ୍ପ ସଙ୍କଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (୧୯୫୭)
  • ପାର୍ବତୀ (୧୯୬୨)
  • ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ (୧୯୯୦)

ଅନୁବାଦ ଗ୍ରନ୍ଥ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରମ୍‌ (ମୂଳଲେଖା: ସଂସ୍କୃତ, ୨୦୦୩)
  • କବି କାହାଣୀ (ମୂଳଲେଖା: ବଙ୍ଗଳା)
  • ଶୋଭାଯାତ୍ରା
  • ଭବଭୂତି (ମୂଳଲେଖା: ଇଂରାଜୀ)
  • ନୀଳ ହ୍ରଦ (ମୂଳଲେଖା: ହିନ୍ଦୀ, ଗଳ୍ପସଂଗ୍ରହ)
  • ଶବଯାତ୍ରା (ଉପନ୍ୟାସ)
  • ଉତ୍ସବା (କବିତା)
  • ମଧୁଶାଳା

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୨୦୦୮[୫]
  • ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨[୮]
  • ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (୨୦୦୨ ଓ ୧୯୭୪)[୯]
  • ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୧
  • କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଅନୁବାଦ ନିମନ୍ତେ), ୧୯୯୨[୧୦]
  • ପ୍ରଜ୍ଞାପ୍ରଣାମ, ୨୦୧୩[୧୧]
  • ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଦ୍ୟାସାଗର ସମ୍ମାନ (୨୦୦୨)
  • ଡି.ଲିଟ୍ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ)
  • ବିଦ୍ୟାବାଚସ୍ପତି (ପ୍ରୟାଗ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମେଳନ)
  • ୟୁ.ପି. ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ସମ୍ମାନ
  • ଲକ୍ଷ୍ନୌ-ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ସମ୍ମାନ

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. National Book Trust (୧୯୯୬). Beyond the roots: an anthology of Oriya short stories. National Book Trust, India. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୩୭-୨୨୪୬-୭. Retrieved ୭ November ୨୦୧୨. 
  2. Pratiyogita Darpan (March ୨୦୦୮). Pratiyogita Darpan. Pratiyogita Darpan. pp. ୧୯–. Retrieved ୭ November ୨୦୧୨. 
  3. Sahitya Akademi (୧୯୯୯). Who's who of Indian Writers, ୧୯୯୯: N-Z. Sahitya Akademi. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୦୮୭୩-୫. Retrieved ୭ November ୨୦୧୨. 
  4. "Padma Awards". General Administration,Govt. of Odisha. Retrieved 3 March 2017. 
  5. ୫.୦ ୫.୧ Laxmikanth. Current Affairs Reckoner. Tata McGraw-Hill Education. pp. ୧–. ISBN ୯୭୮-୦-୦୭-୦୨୨୧୬୬-୬. Retrieved ୭ November ୨୦୧୨. 
  6. http://orissadiary.com/personality/writer/SRINIBASHUDGATA%20.asp
  7. ମିଶ୍ର, ମହେନ୍ଦ୍ର (2012). "ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତକାର". odiasahitya.com. Retrieved 7 January 2013. ଡ.ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି 
  8. http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm
  9. "Guru Gangadhar Pradhan...". OrissaDiary. Retrieved 17 December 2014. 
  10. "AKADEMI TRANSLATION PRIZES (1989-2015)". ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ. Retrieved 3 March 2017. 
  11. "ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭାର ସ୍ଵନକ୍ଷତ୍ର ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି". Odishan. Retrieved 17 December 2014.