Jump to content

ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର
ଜନ୍ମ(1937-02-12)ଫେବୃଆରୀ ୧୨, ୧୯୩୭
ମୃତ୍ୟୁ୧ ଜୁନ ୨୦୨୪(2024-06-01) (ବୟସ ୮୭)
ବୈଦରାଜ ସାହି, କେନ୍ଦୁଝର
ଜାତୀୟତାଭାରତୀୟ
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ବୃତ୍ତିକାଠ କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜ
ଶୈଳୀକାଠ କଣ୍ଢେଇ
ପିତାମାତା(s)ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ କୁଅଁର, ଡମଣୀ ଦେବୀ
ପୁରସ୍କାରପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୨୦୨୩,
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ - ୨୦୦୪,
ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ-୨୦୧୨

ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର, (୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୭ - ୦୧ ଜୁନ ୨୦୨୪)[୨] କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ଜଣେ ଦକ୍ଷ ବିନ୍ଧାଣୀ ଥିଲେ ।[୩] ଓଡ଼ିଶାରେ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ବଞ୍ଚେଇ ରଖିବାରେ ସେ ପ୍ରମୂଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢିବାର କୌଳିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଆଦରି ନେଇଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ, ଦିନରେ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢୁଥିଲେ ଓ ରାତିରେ ଗାଁ ରାମଲୀଳାରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଓ ବାଜା ବଜାଉଥିଲେ ।[୪] ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ତାଙ୍କ କଣ୍ଢେଇର ଜଣେ ଗ୍ରାହକ, ମକ୍ରଧ୍ୱଜ ଝରାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ଆଦରି ନେଇଥିଲେ । [୫]

୧୯୫୫ ମସିହାରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ ନିଜର ୫ ଜଣ ସହାୟକ ଓ ମାତ୍ର ୪ଟଙ୍କା ପୁଞ୍ଜିକୁ ଆଧାର କରି "ବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜ " ନାମକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନକରି, ଆଧୁନିକ ଢଙ୍ଗରେ କାଠ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।[୬] ମାଗୁଣି ଚରଣ ଏକାଧାରରେ କଣ୍ଢେଇ ନିର୍ମାଣ କରିବା, ଯାତ୍ରାର ସଂଳାପ ଲେଖିବା ଓ ଯାତ୍ରାର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆଦି କାମ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେ ପୁରୁଷ, ମହିଳା, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଣ୍ଠସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଥିଲେ । ସାମୟିକ କଥାବସ୍ତୁ ଓ ପୌରାଣିକ ଗାଥାକୁ ନେଇ ସେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ । [୭]

ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରି ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଜିତି ସାରିଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ ,ନିଜ କଳାର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ କିନ୍ତୁ ସନ୍ଦିହାନ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲେ । ପୃଷ୍ଟପୋଷକତାର ଅଭାବ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଏ କଳାପ୍ରତି ଅନାଗ୍ରହ ଯୋଗୁ, ଏ କଳା ଲୋପପାଇଯିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।[୮]

୨୦୨୩ ମସିହାରେ ମାଗୁଣିଙ୍କୁ ମାନ୍ୟବର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।[୯]

ଗାଲେରି

[ସମ୍ପାଦନା]

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର

[ସମ୍ପାଦନା]
  • ୧୯୮୪- ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ
  • ୨୦୦୪ - କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ[୧୦]
  • ୨୦୧୨ - ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ[୧୧]
  • ୨୦୧୪ - ବୁଦ୍ଧ ସମ୍ମାନ[୧୨]
  • ୨୦୨୩ - ପଦ୍ମଶ୍ରୀ[୯]

ମୃତ୍ୟୁ

[ସମ୍ପାଦନା]

୨୦୨୪ ମସିହା ଜୁନ ମାସ ୧ ତାରିଖ ଦିନ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମ ବୈଦରାଜ ସାହିରେ ସେ ନିଜ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।[୧୩]

  1. http://www.hindu.com/fr/2007/06/29/stories/2007062951040200.htm[permanent dead link]
  2. "କଣ୍ଢେଇ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନାହିଁ". dharitri.com. Retrieved 9 March 2021.
  3. "ଆର୍କାଇଭ୍ କପି". Archived from the original on 2020-08-14. Retrieved 2014-03-19. {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |1= (help)
  4. "କାଠରେ ଯିଏ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତି". ସମାଜ. 26 February 2017. Retrieved 28 February 2017.
  5. "ଆର୍କାଇଭ୍ କପି". Archived from the original on 2015-09-10. Retrieved 2014-03-19. {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |1= (help)
  6. ରାଉତ, ଫକୀର ଚରଣ. "କେନ୍ଦୁଝରର କାଠ କଣ୍ଡେଇ ନାଚ" (PDF). ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪): ୧୦୫, ୧୦୬. Retrieved 2 July 2019.
  7. http://www.odisha.com/20070115/fullstory/art.html
  8. http://www.telegraphindia.com/1120523/jsp/odisha/story_15519044.jsp#.UyktdM6OyVE
  9. ୯.୦ ୯.୧ https://www.padmaawards.gov.in/Content/PadmaAwardees2023.pdf
  10. http://www.odisha.com/20050827/fullstory/Arts.award.Orissa.html
  11. http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Upendra-Bhanja-Samman-for-Maguni-Kuanr-Damodar-Hota/2013/11/30/article1919892.ece#.UykuAs6OyVE[permanent dead link]
  12. http://www.thestatesman.net/news/39488-dhauli-kalinga-mahotsav.html
  13. "ପରଲୋକରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର". www.dharitri.com. ଧରିତ୍ରୀ. Archived from the original on 1 June 2024. Retrieved 1 June 2024.