ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର
Maguni Charan Kuanra.jpg
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୭ (1937-02-12) (୮୨ ବର୍ଷ)
ଘରକେନ୍ଦୁଝର
ଜାତୀୟତାଭାରତୀୟ
ନାଗରିକତା ଭାରତୀୟ
ଜୀବିକାକାଠି କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ ବିନ୍ଧାଣୀ
ସଙ୍ଗଠନବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜ
ଶୈଳୀକାଠି କଣ୍ଢେଇ
ପୈତୃକ ବାସସ୍ଥାନକେନ୍ଦୁଝର
ବାପା ବୋଉବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ କୁଅଁର, ଡମଣୀ ଦେବୀ
ପୁରସ୍କାରକେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ - ୨୦୦୪, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ-୨୦୧୨

ଓଡ଼ିଶାରେ ସୂତା କଣ୍ଢେଇ,କାଠି କଣ୍ଢେଇ,ଛାୟା କଣ୍ଢେଇ ଓ ହାତ କଣ୍ଢେଇ ନାମରେ ଚାରିପ୍ରକାର କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ପ୍ରଚଳଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମାଗୁଣି ଚରଣ କୁଅଁର,କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ଜଣେ ଦକ୍ଷ ବିନ୍ଧାଣୀ ।[୨] ଓଡ଼ିଶାରେ କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ସେ ବଞ୍ଚେଇ ରଖିଛନ୍ତି । ପିଲାଦିନରୁ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢିବାର ଘର ପରମ୍ପରାକୁ ଆଦରୀ ନେଇଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ, ଦିନରେ ମାଟି କଣ୍ଢେଇ ଗଢୁଥିଲେ ଓ ରାତିରେ ଗାଁ ରାମଲୀଳାରେ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଓ ବାଜା ବଜଉଥିଲେ ।[୩] ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ, ତାଙ୍କ କଣ୍ଢେଇର ଜଣେ ଗ୍ରାହକ, ମକ୍ରଧ୍ୱଜ ଝରାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ଆଦରି ନେଇଥିଲେ ଓ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଆସୁଛନ୍ତି । [୪]

୧୯୫୫ ମସିହାରେ, ମାଗୁଣି ଚରଣ ନିଜର ୫ ଜଣ ସହାୟକ ଓ ମାତ୍ର ୪ଟଙ୍କା ପୁଞ୍ଜିକୁ ଆଧାର କରି ବିଶ୍ୱକର୍ମା କଳାକୁଞ୍ଜ ନାମକ ସଂସ୍ଥା ଗଠନକରି, ଆଧୁନିକ ଢଙ୍ଗରେ କାଠି କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।[୫] ମାଗୁଣି ଚରଣ ଏକାଧାରରେ କଣ୍ଢେଇ ନିର୍ମାଣ କରିବା, ଯାତ୍ରାର ସଂଳାପ ଲେଖିବା ଓ ଯାତ୍ରାର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆଦି କାମ କରିପାରିଥାନ୍ତି । ସେ ପୁରୁଷ, ମହିଳା, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଣ୍ଠସ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । ସାମୟିକ କଥାବସ୍ତୁ ଓ ପୌରାଣିକ ଗାଥାକୁ ନେଇ ସେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । [୬]

ରାଜ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ବହୁ ସ୍ଥାନରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରି ବହୁ ପୁରସ୍କାର ଜିତି ସାରିଥିବା ମାଗୁଣି ଚରଣ କିନ୍ତୁ ନିଜ କଳାର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ସନ୍ଦିହାନ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛନ୍ତି । ପୃଷ୍ଟପୋଷକତାର ଅଭାବ ଓ ପରପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଏ କଳାପ୍ରତି ଅନାଗ୍ରହ ଯୋଗୁ, ଏ କଳା ଲୋପପାଇଯିବାର ଆଶଂକା ରହିଛି ।[୭]

ଗାଲେରି[ସମ୍ପାଦନା]

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ୧୯୮୪- ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ [୮]
  • ୨୦୦୪ - କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ[୯]
  • ୨୦୧୨ - ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ[୧୦]
  • ୨୦୧୪ - ବୁଦ୍ଧ ସମ୍ମାନ[୧୧]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. http://www.hindu.com/fr/2007/06/29/stories/2007062951040200.htm
  2. http://indianfolklore.org/TataFellowships/?p=710
  3. "କାଠରେ ଯିଏ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତି". ସମାଜ. 26 February 2017. Retrieved 28 February 2017.
  4. http://www.timescrest.com/coverstory/comeback-time-for-puppets-5286
  5. ରାଉତ, ଫକୀର ଚରଣ. "କେନ୍ଦୁଝରର କାଠ କଣ୍ଡେଇ ନାଚ" (PDF). ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୪): ୧୦୫, ୧୦୬. Retrieved 2 July 2019.
  6. http://www.odisha.com/20070115/fullstory/art.html
  7. http://www.telegraphindia.com/1120523/jsp/odisha/story_15519044.jsp#.UyktdM6OyVE
  8. ଧରିତ୍ରୀ ୧୯/୦୩/୨୦୧୪ ପୃଷ୍ଠା ୧୧ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଧରିତ୍ରୀ ଆଳାପ
  9. http://www.odisha.com/20050827/fullstory/Arts.award.Orissa.html
  10. http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Upendra-Bhanja-Samman-for-Maguni-Kuanr-Damodar-Hota/2013/11/30/article1919892.ece#.UykuAs6OyVE
  11. http://www.thestatesman.net/news/39488-dhauli-kalinga-mahotsav.html