ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ
ଜନ୍ମ (1939-02-27) 27 February 1939 (age 80)
ଚାରିଗାଁ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା
ଭାଷାଓଡ଼ିଆ
ଜାତୀୟତାଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତାଓଡ଼ିଆ
ଶୈଳୀସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ
ପୁରସ୍କାରଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨
ଜୀବନ ସାଥିଯଶୋଦା ସାମଲ
ସନ୍ତାନ୩ପୁଅ, ୧ଝିଅ
Baishnab Charan Samal.jpg

ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ (ଜନ୍ମ ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୯)[୧] ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ।[୨] ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ପ୍ରଧାନତ ସମାଲୋଚନା[୩], ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, କବିତା ଓ ରମ୍ୟ ରଚନା ଆଦି ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ସାମଲ, ୧୯୩୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ତାରିଖରେ ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଚାରିଗାଁଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ରୀବତ୍ସ ସାମଲ ଓ ମା'ଙ୍କ ନାମ ଜେମାମଣି ସାମଲ । ୧୯୫୫ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ ନେତା କିଏ । ୧୯୬୪-୬୫ ମସିହାରୁ ସେ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ ପ୍ରବନ୍ଧ ଥିଲା ମରୁତୀର୍ଥ । ତାଙ୍କ ଲେଖା, ସେ ସମୟର ବହୁ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା । ସେହି ସବୁ ପ୍ରବନ୍ଧ ମଧ୍ୟରୁ କୋଡ଼ିଏଟି ପ୍ରବନ୍ଧକୁ ସଂକଳିତ କରି, ୧୯୭୧ ମସିହାରେ 'ଜଗନ୍ନାଥ ରଥ' ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ପୁସ୍ତକଟିର ନାମ ଥିଲା କଳା ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟ । ସେହି ବର୍ଷ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପୁସ୍ତକ ସମୟରେ ଲିପି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଅଧ୍ୟାପନାକୁ ବୃତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ, ୧୯୬୬ମସିହାରେ ଫକୀରମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଚାକିରି ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରି, ୨୦୦୪ ମସିହାରେ 'ବିଶ୍ୱଭାରତୀ' କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରଫେସର[୪] ଭାବରେ ସେବା ନିବୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ।

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ବିଭିନ୍ନ ସମାଲୋଚନା ମୂଳକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ପୁସ୍ତକ ସହିତ ୯ଟି ରମ୍ୟ ରଚନା, ୭ଟି କବିତା ଓ ୮ଟି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

ସମାଲୋଚନା[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ: ଗତି ଓ ପ୍ରକୃତି(୧୯୭୪)[୫]
  • ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଗଳ୍ପମାନସ(୧୯୭୮)
  • ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ: ସ୍ରଷ୍ଟାମାନସ(୧୯୬୮)
  • ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପର ଇତିହାସ

ସମ୍ପାଦନା[ସମ୍ପାଦନା]

  • ମହାପୁରୁଷା ହାଡ଼ିଦାସ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି
  • ଗଣକବି ଗୋପାଳଦାସ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି
  • ପଲ୍ଲୀକବି ନନ୍ଦକିଶୋର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି

ଗଳ୍ପ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଏକାଏକା ନକ୍ଷତ୍ର
  • ଶେଷ ଶୃଙ୍ଗାର

କବିତା[ସମ୍ପାଦନା]

  • ସମୟର ଲିପି
  • ପୁନଶ୍ଚ ମଣିଷ
  • ଆଲୋକିତ ଅନ୍ଧକାର
  • ଏକାକୀ ଇଶ୍ୱର
  • ଅନ୍ୟ ଏକ ପୃଥିବୀ
  • ବିକଳ୍ପ ସତ୍ତା
  • ବିବର୍ତ୍ତିତ ପୃଥ୍ୱୀ

ରମ୍ୟରଚନା[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଆଜ ଦେଖିଲିରେ
  • କହିବାକୁ ଲାଜ
  • ଇଚ୍ଛନ୍ତି ଦାମ୍ଭିକେ
  • ନାରୀର ମୁହଁ
  • ସଞ୍ଜୟ ଉବାଚ
  • ରଙ୍ଗସଭା
  • ମାରିଚ ବାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରବନ୍ଧମାଳା
  • ପ୍ରବନ୍ଧ ରତ୍ନାବଳୀ
  • ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ, ଧର୍ମ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଲୋଚନା
  • ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
  • ସମୀକ୍ଷାଲୋକ
  • ଗଣକବି ସାହିତ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା
  • ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ବାଦ(୧୯୮୧)
  • ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଦିଗନ୍ତ(୧୯୮୧)
  • ଭିନ୍ନ ଇଲାକା: ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି
  • ଜଣେ ବଣା ବାଟୋଇର କାହାଣୀ[୬]

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୭[୭]
  • ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୨[୮] - (ଭିନ୍ନ ଇଲାକା: ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ)[୯]
  • ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୪
  • ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ସମ୍ମାନ[୧୦]
  • କ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ସାହିତ୍ୟ ବିଦ୍ୟା ପୁରସ୍କାର

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ପଣ୍ଡା, ହରିହର. "ବୈଷ୍ଣବ ସାମଲ". ନିତିଦିନ. Retrieved 15 April 2017.
  2. Gopinath Mohanty; Jeeban Kumar Patnaik; Santosha Kumāra Ratha (2003). Cultural heritage of [Orissa]. State Level Vyasakabi Fakir Mohan Smruti Samsad. ISBN 978-81-902761-4-6. Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  3. http://www.nbtindia.gov.in/writereaddata/attachment/thursday-may-08-20142-24-04-pmnewsletter-may-2014.pdf
  4. Ameeta Gupta; Ashish Kumar (2006). Handbook of Universities. Atlantic Publishers & Dist. pp. 873–. ISBN 978-81-269-0608-6.
  5. Bijaýa Kumāra Dāśa (1978). Indian Publishing in the Seventies: Released on the Occasion of World Book Fair III February 11-20, 1978. National Book Trust, India.
  6. "ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ". ନିତିଦିନ ୧୫/୦୪/୨୦୧୭ ପୃଷ୍ଠା ୯. Retrieved 26 December 2017.
  7. ସମାଜ ୧୧/୦୪/୨୦୧୭ ପୃଷ୍ଠା ୮ http://samajaepaper.in/pagezoomsinwindows.php?img=undefined&id=9242&boxid=114201712141569&cid=4&mod=1&pagenum=0. Retrieved 11 April 2017. Missing or empty |title= (help)
  8. "ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ". ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ. Retrieved 4 March 2017.
  9. http://www.orissa.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/OR-Annual-2009/pdf/94-101.pdf
  10. "ପ୍ରଥମ ବହି". ଧରିତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟାୟନ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧- ନଭେମ୍ବର ୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୨. Retrieved 4 November 2015.