ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୨୦ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୪(1914-04-20)
ନାଗବଳି, କଟକ
ତିରୋଧାନ ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ, ୧୯୯୧ (୭୭ ବର୍ଷ)
ଘର କଟକ
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ସ୍କୁଲ/କଲେଜ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଜୀବିକା ଗାଳ୍ପିକ, ଔପନ୍ୟାସିକ
ସନ୍ତାନ
ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି (ବଡ଼ ଭାଇ),
ଗୁରୁ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି (ପୁତୁରା)
ପୁରସ୍କାର ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର
ୱେବସାଇଟ
gopinathmohanty.in

ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି (୨୦ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୪- ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ୧୯୯୧) ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ ।[୧] ତାଙ୍କ ରଚନାସବୁ ଆଦିବାସୀ ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟା ଓ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଧୁନିକତାର ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ନେଇ । ତାଙ୍କ ଲେଖାମାନ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଅନୁଦିତ ହୋଇ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ରଚନା ମଧ୍ୟରେ "ପରଜା", "ଦାଦିବୁଢ଼ା", "ଅମୃତର ସନ୍ତାନ", "ଛାଇଆଲୁଅ" ଗଳ୍ପ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ୧୯୮୬ରେ ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି ଆମେରିକାର ସାନ୍‍ଜୋସ୍‍ ଷ୍ଟେଟ୍‍ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ସମାଜବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶେଷ ଜୀବନ ସେହିଠାରେ କଟିଥିଲା ।[୨]

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ମହାନଦୀ କୁଳର ଏକ ଛୋଟ ଗାଆଁ ନାଗବଳିରେ ୨୦ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୧୪ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଗୋପୀନାଥ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ସରିବା ପରେ ସେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ୧୯୩୬ରେ ଏମ.ଏ. ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ପରେ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେ କାଳର ସାଧାରଣ ଲୋକ, ଆଦିବାସୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନଜାତିର ଗାଉଁଲି ସରଳ, ନିରଳସ ଜୀବନଧାରଣ ଆଦିକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ରଚନା ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି, ସମତଳ ଓ ପାହାଡ଼ି ଜୀବନର କାହାଣୀ, ସାଧାରଣ ମଣିଷର କଥାଭାଷା ଆଦିର ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।

ସେ ୨୪ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୧୦ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ, ୩ଟି ନାଟକ, ୨ଟି ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ୨ଟି ନିବନ୍ଧ, କନ୍ଧ, ଗଡ଼ବା, ସଉରାଙ୍କ ଭାଷା ଉପରେ ୫ଟି ବହି ଲେଖିଥିଲେ । ଲିଓ ଟଲଷ୍ଟୟଙ୍କ "ଉଆର ଆଣ୍ଡ ପିସ" କୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ (ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତି, ୩ଟି ଖଣ୍ଡ, ୧୯୮୫-୮୬) ଓ ତାଙ୍କର ଆଉ ଏକ ଅନୁବାଦ କୃତି ଥିଲା ଟାଗୋରଙ୍କ "ଯୋଗାଯୋଗ" (୧୯୬୫) । ୫ଟି ଗଳ୍ପକୁ ନେଇ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ "ଛାଇଆଲୁଅ" ଗଳ୍ପ-ସଂକଳନ ପରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ବର୍ଷେ ପରେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ୫ଟି ଅଧିକ ଗଳ୍ପକୁ ମିଶାଇ "ଛାଇଆଲୁଅ"ର ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।[୨]

ଉପନ୍ୟାସ[ସମ୍ପାଦନା]

ଗପ[ସମ୍ପାଦନା]

ଆତ୍ମଜୀବନୀ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଶ୍ରୋତ ଶ୍ଵାତୀ(୪ଟି ଭାଗ)

ଜୀବନୀ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଦୀପଂଜ୍ୟୋତୀ (୧୯୬୫)
  • ଉତ୍କଳମଣୀ (୧୯୬୭)
  • ଧୂଳିମାଟି ସନ୍ଥ(ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୂରୀ) (୧୯୮୫)

ନାଟକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ମୁକ୍ତି ପଥେ (୧୯୩୭)
  • ଦିନ ଦିପହରେ (୧୯୩୭)
  • ମହାପୁରୁଷ (୧୯୮୫)

ପ୍ରବନ୍ଧ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପ୍ରେମର ନିୟତି (୧୯୪୭)
  • କଳାଶକ୍ତି (୧୯୭୩)

ଅନୁବାଦ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଭାରତ ଆଜି ଓ କାଲି (India Today and Tomorrow)
  • ବୁଝା ମନ (Eight Stories from European Literature)
  • ଯୋଗାଯୋଗ(ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ)
  • କଥା ଭାରତୀ(ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ)
  • ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତି(୩ଟି ଭାଗ, ଲିଓ ଟଲଷ୍ଟୟଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ)
  • ମୋ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ(ମାଇଁ ୟୁନିଭର୍ସିଟି (ଗର୍କି))
  • ସେ "ଲିଓ ଟଲଷ୍ଟୟ"ଙ୍କ ଲିଖିତ ରୁଷୀୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବହି "War and Peace"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।[୩]

ଭାଷା ଭିତ୍ତିକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଗଦବା ଭାଷା ପରିଚୟ (୧୯୫୯)
  • କୁଭି କନ୍ଧ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵ ( ୧୯୫୬)
  • କୁଭିଲେ କୁଟିନେହି ପନତୁ (୧୯୫୬)
  • କନ୍ଧ ପରଜା ସ୍ତ୍ରୋତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ (୧୯୫୭)
  • ସଉରା ଭାଷା (୧୯୭୮)[୪]

ଇଂରାଜୀରେ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ[ସମ୍ପାଦନା]

ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ୪ଟି ଉପନ୍ୟାସ- ପରଜା, ଦାନାପାଣି, ଲୟ ବିଲୟ, ଦାଦି ବୁଢ଼ା ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ବିକାମ କେଶରୀ ଦାସ ଓ ଶେଷଟି ଅରୁଣ କୁମାର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଦେଇ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି । ଫେବର ଆଣ୍ଡ ଫେବର (ଇଉ. କେ.) ଓ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ଼ ଇଉନିଭର୍ସିଟି ପ୍ରେସ (ଭାରତ) ଦ୍ଵାରା ୧୯୮୭ରେ ପରଜା' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗପ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ଓ ବାକି ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଛି । ତେବେ ନିରୁତା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାରରେ ବଳିଷ୍ଠ ତାଙ୍କଲେଖାକୁ ଅନୁବାଦ କଲାବେଳେ ଅନୁବାଦକମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଲେଖାର ସେହି ଭାବକୁ ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ପାଠକମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଅନେକ କଷ୍ଟ ସ୍ଵୀକାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି ।

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Odisha diaspora celebrates Gopinath Mohanty birth centenary in US". OdishaSunTimes. http://odishasuntimes.com/2014/06/06/odisha-diaspora-celebrates-gopinath-mohanty-birth-centenary-us/. Retrieved 22 August 2015. 
  2. ୨.୦ ୨.୧ ମହାନ୍ତି, ଗୋପୀନାଥ (2014). ବାବୁ. ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ: ତପସ୍ୱିନୀ. p. 7 Extra |pages= or |at= (help). 
  3. Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era. Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9 ISBN 978-0-7766-0524-1 (November 2000). pp. 78
  4. http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2011/pdf/87-89.pdf
  5. "Jnanpith Laureates Official listings". jnanpith Website. http://www.jnanpith.net/page/jnanpith-laureates.