ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ପଣ୍ଡା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ପଣ୍ଡା
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୧୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୭୭ (1977-04-17) (୪୦ ବର୍ଷ)
ସାଦେଇପୁର, ଜଗତସିଂହପୁର
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତା ଓଡ଼ିଆ
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
ଭାରତୀୟ ଜନସଞ୍ଚାର ସଂସ୍ଥାନ, ଢେଙ୍କାନାଳ
ଜୀବିକା କବି,ସମ୍ପାଦକ ଓ ସାମ୍ବାଦିକ
ଜୀବନସାଥି ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଙ୍ଗରାଜ
ସନ୍ତାନ ମନୀତ ମଙ୍ଗରାଜ
ବାପା ମା ଗୋଲକ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା, ଅରୁଣିମା ପଣ୍ଡା
ପୁରସ୍କାର କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୧
ୱେବସାଇଟ http://www.gayatribalapanda.com/

ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ପଣ୍ଡା ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ଓ ସମ୍ପାଦିକା ।[୧] ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ କବିତା, ଗଳ୍ପ, ଉପନ୍ୟାସ ଓ ଅନୁବାଦ ଆଦି ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଥାନ୍ତି । ସେ 'ଅନ୍ୟା' ନାମକ ଏକ ତ୍ରୟୋମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାବେ ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।[୨]

ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ଗାୟତ୍ରୀବାଳା, ୧୯୭୭ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୭ ତାରିଖରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସାଦେଇପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଗୋଲକ ବିହାରୀ ପଣ୍ଡା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଅରୁଣିମା ପଣ୍ଡା । ପିତା ଜଣେ ବ୍ୟାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ । ଗାୟତ୍ରୀବାଳା, ସାଦେଇପୁର, ବାଲିକୁଦା ଓ କଟକରେ ନିଜର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ବାପାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଥିଲା ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ଡାକ୍ତର ହୁଅନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ଝିଅର କଳାରେ ଆଗ୍ରହ ଦେଖି, ସେ ସେଦିଗରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଗାୟତ୍ରୀବାଳା କଟକର ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢିଥିଲେ ଓ ଛାତ୍ର ସଂସଦର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ପାଠାଗାର ବିଜ୍ଞାନରେ(Library and Information Science) ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସମଗ୍ର ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନସଞ୍ଚାର ସଂସ୍ଥାନ, ଢେଙ୍କାନାଳରୁ ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଡିପ୍ଲୋମା ଓ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସାମ୍ବାଦିକତା ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି, ସେ ପବ୍ଲିକ ରିଲେସନ ସୋସାଇଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।

ଗାୟତ୍ରୀବାଳା, ପ୍ରାୟ ଛଅ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଗାୟତ୍ରୀବାଳାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଜଣେ ଉପନ୍ୟାସିକ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଗାୟତ୍ରୀବାଳା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିଲେ । ପିଲାବେଳରୁ ସେ, ନିଜ ଦୁଃଖ ଓ ଅସହୟତା ଯାହାକୁ ଅନ୍ୟଭାବରେ କହି ପାରୁନଥିଲେ ତାହା କବିତା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରିପାରୁଥିଲେ । ବାର ବର୍ଷ ହେବା ବେଳକୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ, ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ।

ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା ଓ ସାମ୍ବାଦିକତା[ସମ୍ପାଦନା]

ଭାରତୀୟ ଜନସଞ୍ଚାର ସଂସ୍ଥାନ, ଢେଙ୍କାନାଳରୁ ପାସ ହୋଇ, ସେ ସାମ୍ବାଦିକତା ବୃତ୍ତିକୁ ଆବୋରୀ ଥିଲେ ଓ ସମ୍ବାଦରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ଚାକିରି କରିବା ପରେ, ସେ ଚାକିରି ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ । ତାପରେ ସେ, "ଅନ୍ୟା" ନାମକ ତ୍ରୟୋମାସିକ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଆସୁଛନ୍ତି । [୩]

ଗାୟତ୍ରୀବାଳାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ନାରୀ ମନର କୋହ, ସମାଜର ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅସମାନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜକୁ ଜଣେ ନାରୀବାଦୀ କବି ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ୫୦ଟି ନିର୍ବାଚିତ କବିତାକୁ ତାଙ୍କ ପିତା, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଯୁବ ସାହିତ୍ୟିକ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ପଠେଇଥିଲେ ଓ ସେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଏହି କବିତା ଗୁଡିକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛି । [୪] ଏହାପରେ ତାଙ୍କର ବହୁ କବିତା, ଗଳ୍ପ ଓ ସାକ୍ଷାତକାର ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥା ବେତାର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏଯାବତ ତାଙ୍କର ୧୧ଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇସାରିଛି ।

ଗାୟତ୍ରୀବାଳା, ୨୦୦୮ମସିହାରେ "ସାର୍କ ଯୁବ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ", ୨୦୧୦ମସିହାରେ "ରାଷ୍ଟ୍ରମଣ୍ଡଳ ଦେଶର ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମିଳନୀ" ଓ ୨୦୧୫ମସିହାରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆବାସିକ କଳା ଓ ସାହିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ 'ଇନ୍-ରେଷିଡେନ୍ସ'[୫] କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।[୬]

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

କବିତା ପୁସ୍ତକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଆହତ ପ୍ରତିଶୃତି(୨୦୦୧)
  • ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଇଶ୍ଵର(୨୦୦୨)
  • ଅଣାୟତ(୨୦୦୬)
  • ଗାଁ(୨୦୦୮)
  • ଯେତିକି ଦିଶୁଛି ଆକାଶ(୨୦୧୧)
  • ଆଖି ନାଇଁ କାନ ନାଇଁ
  • ଏ ରାତିର ଯେତେ ତାରା
  • ଧୂପ କେ ରଙ୍ଗ(ହିନ୍ଦୀ)(୨୦୦୬)

ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବିସର୍ଜନ

ଉପନ୍ୟାସ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ[୭]

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ୨୦୧୧
  • ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୯-୨୦୦୦
  • କାଦମ୍ବିନୀ କବିତା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୩
  • ହାଜି ଅସରଫ୍ ଅଲ୍ଲି ଉଦୟ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ(ଫକୀର ମୋହନ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ) - ୨୦୦୪
  • ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୬
  • ଲେଖାଲେଖି ଯୁବ କବି ସମ୍ମାନ - ୨୦୦୭
  • ଶାରଳା କାବ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୦
  • ମନ୍ଥନ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୦
  • ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଯୁବ କବି ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧
  • ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧି ସଦଭାବନା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୧
  • ତଳପଦେଶ୍ଵରୀ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨
  • ଟାଇମ ପାସ ସ୍ଵୟଂଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨
  • ଦୀପକ ମିଶ୍ର କବିତା ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୫[୮]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]