ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(Priyambada Mohanty Hejmadi ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
Jump to navigation Jump to search
ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି
ଭୁବନେଶରରେ ୨୨ତମ ଓଡ଼ିଆ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ ଅବସରରେ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସୀନ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି ।
ଭୁବନେଶରରେ ୨୨ତମ ଓଡ଼ିଆ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ ଅବସରରେ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସୀନ ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି ।
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୯ (1939-11-18) (୭୯ ବର୍ଷ)
ଜାତୀୟତାଭାରତୀୟ
ଶିକ୍ଷାଏମ.ଏସ., ପି.ଏଚ.ଡି.
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେଭେନ୍ସା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ମିଚିଗାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଜୀବିକାଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ, ଶିକ୍ଷାବିତ ଓ ପ୍ରଫେସର
ପ୍ରସିଦ୍ଧିଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ

ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ମହାନ୍ତି ହେଜମାଦି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ବିଜ୍ଞାନୀ, ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ।[୧] ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ମିଚିଗାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଫୁଲ୍‌ବ୍ରାଇଟ ଟ୍ରାଭେଲ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଟ ସହ ବାର୍ବୋର ଫେଲୋସିପ୍ ଅଧୀନରେ "ଆମେରିକାନ ଲିଓପାର୍ଡ଼ ଫ୍ରଗ ରାନା ପିପିଏନ୍ସର ମ୍ୟାଟେର୍ନାଲ ସେରମ ପ୍ରୋଟିନ ଟ୍ରାନ୍ସଫରର ରୋଲ" ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରି ପିଏଚ.ଡି. ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଫେସର ଓ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କୁଳପତି ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଓ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ମହାନ୍ତି ୧୯୩୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।[୨]

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ[ସମ୍ପାଦନା]

ସେ ରେଭେନ୍ସା ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସ୍କୁଲରେ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଇଚ୍ଛାଧୀନ ବିଷୟ ଭାବରେ ନେଇ ପଢ଼ିଥିଲେ ଓ କଲେଜରେ ବିଜ୍ଞାନ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ସମକାଳୀନ ସମାଜରେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଡାକ୍ତରୀ ପଢ଼ା ଭଳି ନିଜେ ଡାକ୍ତରୀ ପଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ହେଁ କିନ୍ତୁ କମ ବୟସ ହେତୁ ପ୍ରବେଶ ମିଳିଲା ନାହିଁ । ସେ ବି.ଏସ ସି ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ନାମ ଲେଖାଇ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ ଅନର୍ସ ନେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ମେଡିକାଲ ସ୍କୁଲରେ ନ ପଢ଼ି ଲକ୍ଷ୍ନୌ ୟୁନିଭରସିଟିରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।

ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏମ୍.ଏସ୍.ସି. ଶିକ୍ଷା ଲାଭ ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଫେରି ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଫେସର ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଲାଇବ୍ରେରୀକୁ ଆସୁଥିବା ଅଳ୍ପ କେତେକ ପତ୍ରିକା ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଗବେଷଣା କରିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ପରେ ସେ ମିଚିଗାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଫୁଲ୍‌ବ୍ରାଇଟ ଟ୍ରାଭେଲ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଟ ସହ ବାର୍ବୋର ଫେଲୋସିପ୍ ମିଳିଥିଲା । ସେ ସେଠାରେ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।

ମିଚିଗାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ବହି ପାଠ କେବଳ ଜିଆ, ଗିନିପିଗ ଇତ୍ୟାଦି ହାତରେ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦ ଓ ସାଇତା ହୋଇଥିବା ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶବ ସହ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାକୁ ହେଉଥିଲା । ସେ ମିଚିଗାନରେ ବେଙ୍ଗ ଅଣ୍ଡା ନିଷିକ୍ତ କରିବା, କୁକୁଡା ଅଣ୍ଡାରେ ଜୀବନ୍ତ ତନ୍ତୁ ଗ୍ରାଫ୍ଟ କରିବା ଆଦି ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ, କୋଷ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଓ ଜେନେଟିକ ଓ ପୋଷ୍ଟ-ଜେନେଟିକ କୋଡ଼ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ସହ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ ଉନ୍ନତ ହେଉଥିଲା । ଗର୍ଭାଧାନ ବିସ୍ମୟ, ଅଣ୍ଡାର ଗୈଋକ ବିଭାଜନ ଆଦିର ଜେନେଟିକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଙ୍ଗ ଆଦି ଦେଖି ସେ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟାଲ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଲି । ତାଙ୍କର ପି.ଏଚ.ଡି. ବିଷୟ ଥିଲା ଆମେରିକାନ ଲିଓପାର୍ଡ଼ ଫ୍ରଗ ରାନା ପିପିଏନ୍ସର ମ୍ୟାଟେର୍ନାଲ ସେରମ ପ୍ରୋଟିନ ଟ୍ରାନ୍ସଫରର ରୋଲ ।

ଭାରତ ଫେରିବା ଓ ଗବେଷଣା[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଚିଗାନରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ପରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଫେରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଉଭୟଚର ଓ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ସରୀସୃପଙ୍କ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ ଏକ ଲାବୋରେଟରୀ ସ୍ଥାପନା କଲେ । ବେଙ୍ଗଫୁଲାର ଲାଞ୍ଜ ଭିଟାମିନ କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ (ଆଇ. ଏ. ନିଆଜିଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କୃତ) ଆଣି ଗୋଡ଼ରେ ବଦଳାଇବାରେ ସେ ସଫଳ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ଗବେଷଣା ପ୍ରସୂତ ହୋମିଓଟିକ ଟ୍ରାନସଫରମେସନ ନେଚର ପତ୍ରିକାରେ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଲାବୋରେଟୋରୀ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନାମ କଲା ।[୩]

ଇଣ୍ଡିଆନ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟାଲ ବାୟୋଲୋଜିର ସେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଭାପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ । ୧୯୯୫ରୁ ୧୯୯୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା କୁଳପତି ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ ।

ରଚନା[ସମ୍ପାଦନା]

ସେ ନିଜ ଝିଅ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ସହ ମିଶି 'ଓଡ଼ିଶୀ' ନାମକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଅଛନ୍ତି ।[୪]

ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୯୮
  • ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୩[୫]
  • କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର
  • ନୃତ୍ୟ ଭାରତୀ
  • ନୃତ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Vvnkataraman, Leela. "From the pages of history". The Hindu. Retrieved 8 March 2015.
  2. "Fellow Profile". Indian Academy of Sciences. Retrieved 8 March 2015.
  3. http://www.ias.ac.in/womeninscience/liladaug.html - P Mohanty Hejmadi.pdf - Adobe Reader
  4. "Oddissi An Indian Classical Dance Form". Retrieved 8 March 2015.
  5. "Odissi danseuse Padmashree Priyambada Mohanty Hejmadi conferred with Odissi Nrutya Sanman-2013 - See more at: http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=38702#sthash.9BSLFWAc.dpuf". Orissa Diary. Retrieved 8 March 2015. External link in |title= (help)

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

  • Lilavati's Daughters: The Women Scientists of India