ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ
ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ.jpeg
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୬୯(1869-08-21)
ମୃତ୍ୟୁ ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୪ (୫୪ ବର୍ଷ)
ଘର ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି, ଗଜପତି
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତା ଓଡ଼ିଆ

ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ, ( ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୬୯ - ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୪)[୧] ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା-ତତ୍ତ୍ଵ ଆଲୋଚକ ଓ ଗବେଷକ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ "ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ଵବୋଧ ଅଭିଧାନ" ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ "ଓଡ଼ିଶାର ପାଣିନି" କୁହାଯାଏ ।[୨]

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

୧୮୬୯ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ତାରିଖରେ ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ ପଢିଥିବା, ଗୋପୀନାଥ ନିଜସ୍ଵ ପ୍ରଚେଷ୍ଠାରେ ସଂସ୍କୃତ, ପାଲି, ପ୍ରାକୃତ, ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, ବଙ୍ଗଳା, ହିନ୍ଦୀ, କନ୍ନଡ଼, ପାରସୀ ଆଦି ଏଗାରଟି ଭାଷାରେ ପାରଦର୍ଶୀତା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତିରିଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ନିଜ ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହରେଇଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା[ସମ୍ପାଦନା]

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଗୋପୀନାଥଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବଦାନ ଥିଲା ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ଵବୋଧ ଅଭିଧାନ । ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତବର୍ଷରେ ନିଜ ଧରଣର ଏକାକୀ ଅଭିଧାନ ଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ସେତେବେଳେ ଏ ଭଳି କୌଣସି ଅଭିଧାନ ନଥିଲା । ଏହି ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ଵବୋଧ ଅଭିଧାନରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୋପୀନାଥ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ ବୃହତ ବ୍ୟାକରଣ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ଲେଖାଥିବା ମହାଭାରତ ସହିତ ସାରଳା ମହାଭାରତର ତୁଳନାତ୍ମକ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି, ସାରଳା ମହାଭାରତର ମୌଳିକତାକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିପାରିଥିଲେ ।[୩] କବିତା ଓ ନାଟକ ରଚନାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ ।

ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଥିଲା ଗୋପୀନାଥଙ୍କର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର । ସେତେବେଳେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ଥିଲା ଓ ସେଠାରେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର ବହୁଳ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା । ଏହିଭଳି ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ଵେ, ଗୋପୀନାଥ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ
  • କର୍ମ ବିପାକ

ନାଟକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ସୀତା ବନବାସ
  • ଜାନକୀ ପରିଣୟ
  • ଉନ୍ମତ୍ତ ରାଘବ
  • ବିକ୍ରମୋର୍ବଶୀୟ
  • ଦ୍ରୌପଦୀ ବସ୍ତ୍ରହରଣ
  • ରାମାଶ୍ଵମେଧ[୪]

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଶବ୍ଦତତ୍ତ୍ଵବୋଧ ଅଭିଧାନ[୫]
  • ବୃହତ ବ୍ୟାକରଣ
  • ଭାରତ ଦର୍ପଣ
  • ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵ[୬]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "OTHER EMINENT PERSONS". Gajapati Dist. Adm. Retrieved 21 ଅଗଷ୍ଟ 2015.  Check date values in: |accessdate= (help)
  2. Amaresh Datta (୧୯୮୮). Encyclopaedia of Indian Literature. Sahitya Akademi. pp. ୧୦୩୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୧୧୯୪-୦. 
  3. http://odisha.gov.in/e-magazine/Orissareview/june_july-2007/engpdf/Pages118-119.pdf
  4. ସମ୍ବାଦ ୨୧/୦୮/୨୦୧୫ ଭୁବନେଶ୍ଵର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଓଡ଼ିଶାର ପାଣିନି
  5. Gopinath Nanda Sharma; Gopīnātha Nanda (୧୯୬୨). Shabdatatwabodha abhidhan. Bi. Si. Dāśa. 
  6. "ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାତତ୍ତ୍ଵ ଗବେଷକ". ସମ୍ବାଦ ଭୁବନେଶ୍ଵର ସଂସ୍କରଣ ୧୪/୦୧/୨୦୧୬ ପୃଷ୍ଠା ୪.