ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା
| ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା | |||||||||
ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳସମୂହ | |||||||||
.svg) ଓଡ଼ିଶାର ମାନଚିତ୍ରରେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଅବସ୍ଥିତି (ନାଲି ରଙ୍ଗରେ) | |||||||||
| ଦେଶ | ଭାରତ | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ରାଜ୍ୟ | ଓଡ଼ିଶା | ||||||||
| ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ | ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ଖଣ୍ଡ (ବ୍ରହ୍ମପୁର) | ||||||||
| ସଦର ମହକୁମା | ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି | ||||||||
| ଜିଲ୍ଲା ଗଠନ | ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୨ | ||||||||
| ନାମକରଣ | ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଦେବ | ||||||||
| ଜିଲ୍ଲାପାଳ | ଶ୍ରୀ ଅକ୍ଷୟ ସୁନୀଲ ଅଗ୍ରୱାଲ (ଭା.ପ୍ର.ସେ.) | ||||||||
| ଆରକ୍ଷୀ ଅଧୀକ୍ଷକ (SP) | ଡଃ ସରବଣ ବିବେକ ଏମ୍ (ଭା.ପୋ.ସେ.) | ||||||||
| ଆୟତନ | ୩,୮୫୦ କି.ମି.୨ (୧୬ଶ) | ||||||||
| ଜନସଂଖ୍ୟା (୨୦୨୬ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ) | ୬,୫୨,୪୯୫ (୨୭ଶ) | ||||||||
| ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା | ୧୭୦/କି.ମି.2 | ||||||||
| ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ | ୧୦୪୩ ♀ / ୧୦୦୦ ♂ | ||||||||
| ସାକ୍ଷରତା ହାର | ୬୯.୦୯% | ||||||||
| ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜୀକରଣ ନଂ. | ଓଡି-୨୦ | ||||||||
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ, ସଉରା ଏବଂ କୁଇ | ||||||||
| ୱେବସାଇଟ୍ | gajapati.nic.in | ||||||||
ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ହେଉଛି ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଲ୍ଲା। ୧୯୯୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରେ ଏହାକୁ ପୂର୍ବତନ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଅଲଗା କରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାର ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦେବଗଡ଼ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ପରେ ତୃତୀୟ ସର୍ବନିମ୍ନ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଜିଲ୍ଲା ଅଟେ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଣେତା ତଥା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜପ୍ରାସାଦର ସମ୍ରାଟ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଗୌରବକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ "ଗଜପତି" କରାଯାଇଛି। ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ହେଉଛି ଐତିହାସିକ ସହର ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି।
ଇତିହାସ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଇତିହାସ ପ୍ରାଚୀନ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ଗଜପତି ରାଜବଂଶ ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ବିଶାଳ ଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗଜପତି ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ବଡ଼ଖେମୁଣ୍ଡି, ସନାଖେମୁଣ୍ଡି ଏବଂ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଜମିଦାରୀ ଭାବେ ଆତ୍ମପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଏହି ବିଭାଜନ ପରେ ଶୁଭଲିଙ୍ଗ ଭାନୁଦେବ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନ ଶାସକ ହୋଇଥିଲେ। ମୋଗଲ ଏବଂ ମରହଟ୍ଟା ଶାସନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜବଂଶ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।
୧୭୬୭ ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଜଗନ୍ନାଥ ନାରାୟଣ ଦେବଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସି ଏକ ସାମନ୍ତବାଦୀ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କାରଣରୁ ରାଜା ଜଗନ୍ନାଥ ନାରାୟଣ ଦେବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରାଯିବା ଫଳରେ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିଥିଲା। ତେବେ ରାଜାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବା ପ୍ରତିବାଦରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ପାଇକମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବ୍ୟାପକ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରବଳ ଜନଆନ୍ଦୋଳନ ଫଳରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ସିଂହାସନ ଫେରାଇଥିଲେ।[୧] ଓଡ଼ିଶା ସହ ମିଶ୍ରଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଏକ ସାମନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ନିଜର ଶାସନଗତ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଥିଲା।[୨]
ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏବଂ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ନିରନ୍ତର ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଫଳରେ ୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ବିଶାଖାପାଟଣା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା; ରାଜଧାନୀ ସମେତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ନୂତନ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବଳକା ତେଲୁଗୁ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି (ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରଦେଶ) ଅଧୀନରେ ରହିଯାଇଥିଲା।[୩][୪]
ଭୂଗୋଳ
[ସମ୍ପାଦନା]
ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ୮୩°୪୭'ରୁ ୮୪°୩୨' ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମା ଏବଂ ୧୮°୪୪'ରୁ ୧୯°୩୯' ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲା, ପଶ୍ଚିମରେ ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା, ପୂର୍ବରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା ଅବସ୍ଥିତ। ମୋଟ ୩,୮୫୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଆୟତନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଜିଲ୍ଲାଟି ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ ଅଟେ, ଯାହାର ଭୂପ୍ରକୃତି ମୁଖ୍ୟତଃ ବନ୍ଧୁର, ପାର୍ବତ୍ୟମୟ ଏବଂ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପତ୍ୟକାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବଂଶଧାରା ନଦୀର ଉପନଦୀ ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ହେଉଛି ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ। ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗିରିଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି ଐତିହାସିକ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି, ଯାହାର ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୧,୫୦୧ ମିଟର (୪,୯୨୫ ଫୁଟ) ଅଟେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଟାଙ୍ଗିରି ପର୍ବତ (୧,୧୫୫ ମିଟର) ଏବଂ ଦଣ୍ଡମେରା ପର୍ବତ (୧,୧୦୩ ମିଟର) ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ। ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୪୫ ମିଟର (୪୭୬ ଫୁଟ) ଅଟେ।
ଜଳବାୟୁ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ମୌସୁମୀ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ। ତେବେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଉଚ୍ଚ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଜଳବାୟୁର ସ୍ଥାନୀୟ ଭିନ୍ନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ।
- ତାପମାତ୍ରା: ମଇ ମାସରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ତାର ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ହାରାହାରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ୩୮.୫° ସେଲସିୟସ ରହିଥାଏ। ପ୍ରଖର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ୪୬° ସେଲସିୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଶୀତଦିନେ ଜଳବାୟୁ ବେଶ୍ ଆରାମଦାୟକ ରହେ ଏବଂ ହାରାହାରି ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ୧୫.୨° ସେଲସିୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଏ।[୫]
- ବୃଷ୍ଟିପାତ: ଜିଲ୍ଲାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୧୩୬୯.୧ ମିଲିମିଟର ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବୃଷ୍ଟିପାତ ମୁଖ୍ୟତଃ ଋତୁକାଳୀନ ଅଟେ; ମୋଟ ବାର୍ଷିକ ବୃଷ୍ଟିପାତର ପ୍ରାୟ ୮୦%ରୁ ୮୫% ଭାଗ କେବଳ ଜୁନରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପ୍ରଭାବରେ ସଂଘଟିତ ହୋଇଥାଏ।[୬]
- ଆର୍ଦ୍ରତା: ମୌସୁମୀ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ଆପେକ୍ଷିକ ଆର୍ଦ୍ରତା ସର୍ବାଧିକ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ୮୦%ରୁ ଅଧିକ (ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ସର୍ବାଧିକ ୮୬%) ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ। ନଭେମ୍ବର ମାସ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାକୁ ଲାଗେ।[୭]
| Climate data for ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା (ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Month | Jan | Feb | Mar | Apr | May | Jun | Jul | Aug | Sep | Oct | Nov | Dec | Year |
| Average high °C (°F) | 29.9 (85.8) |
31.8 (89.2) |
35.5 (95.9) |
37.8 (100) |
38.5 (101.3) |
33.7 (92.7) |
30.5 (86.9) |
30.4 (86.7) |
31.4 (88.5) |
31.2 (88.2) |
30.1 (86.2) |
28.7 (83.7) |
32.5 (90.5) |
| Average low °C (°F) | 15.2 (59.4) |
17.5 (63.5) |
21.0 (69.8) |
24.3 (75.7) |
26.2 (79.2) |
25.8 (78.4) |
24.5 (76.1) |
24.4 (75.9) |
24.4 (75.9) |
23.0 (73.4) |
19.3 (66.7) |
15.4 (59.7) |
21.8 (71.2) |
| Average precipitation mm (inches) | 9.4 (0.37) |
18.5 (0.728) |
35.5 (1.398) |
69.2 (2.724) |
108.7 (4.28) |
185.7 (7.311) |
244.9 (9.642) |
250.9 (9.878) |
222.9 (8.776) |
177.9 (7.004) |
38.6 (1.52) |
6.9 (0.272) |
୧,୩୬୯.୧ (୫୩.୯୦୨) |
| Average precipitation days | 0.5 | 1.0 | 1.8 | 3.4 | 5.2 | 9.5 | 13.1 | 13.0 | 11.2 | 7.6 | 2.1 | 0.6 | 69.0 |
| Average relative humidity (%) | 68 | 69 | 71 | 74 | 75 | 80 | 85 | 86 | 84 | 81 | 73 | 67 | 76 |
| Source #1: ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD)[୬][୫] | |||||||||||||
| Source #2: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂତଳ ଜଳ ବୋର୍ଡ (CGWB)[୭] | |||||||||||||
ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାୟ ୬୫% ଜନସଂଖ୍ୟା ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ବିସ୍ତୃତ ଅରଣ୍ୟ, ଜଳଭଣ୍ଡାର ଏବଂ ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି।
ଅରଣ୍ୟ ସମ୍ପଦ
[ସମ୍ପାଦନା]ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଭୌଗୋଳିକ ଆୟତନର ପ୍ରାୟ ୫୭% (୨,୪୯,୯୫୮ ହେକ୍ଟର) ଅଞ୍ଚଳ ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯାହା ଜୈବବିବିଧତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି:
| ଅରଣ୍ୟର ପ୍ରକାରଭେଦ | ଆୟତନ (ହେକ୍ଟରରେ) |
|---|---|
| ସଂରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ | ୧,୨୯,୮୦୦ |
| ସୁରକ୍ଷିତ ସଂରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ | ୫୭,୬୦୦ |
| ସୀମାଙ୍କିତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ | ୪୫,୨୦୦ |
| ଅସୀମାଙ୍କିତ ସୁରକ୍ଷିତ ଅରଣ୍ୟ | ୧୪,୧୦୦ |
| ଗ୍ରାମ୍ୟ ଅରଣ୍ୟ | ୩,୨୫୮ |
ଜଳ ସମ୍ପଦ ଓ ଜଳବିଜ୍ଞାନ
[ସମ୍ପାଦନା]ଐତିହାସିକ ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତରୁ ବାହାରିଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ରତନୟା ନଦୀ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ। ଏହା ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ୭୨ କିଲୋମିଟର ପ୍ରବାହିତ ହେବା ପରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବଂଶଧାରା ନଦୀରେ ଯାଇ ମିଶିଛି। ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ଗଠନ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ 'ବୃକ୍ଷାକାର ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ପ୍ରଣାଳୀ' ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଜିଲ୍ଲାରେ ସର୍ବମୋଟ ୧,୬୯୮ଟି ଛୋଟବଡ଼ ଜଳାଶୟ ରହିଥିବା ବେଳେ ୬ଟି ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ଜଳାଶୟ ରହିଛି:
| ପ୍ରମୁଖ ଜଳାଶୟ | ଆୟତନ (ହେକ୍ଟରରେ) |
|---|---|
| ଗଜପତି ସାଗର | ୨୫.୬ |
| ଜଗନ୍ନାଥ ସାଗର | ୧୯.୪ |
| ରାମ ସାଗର | ୧୫.୨ |
| ସୀତା ସାଗର | ୧୨.୮ |
| ରାଧା ସାଗର | ୧୧.୩ |
| କୃଷ୍ଣ ସାଗର | ୧୦.୯ |
ମୃତ୍ତିକା
[ସମ୍ପାଦନା]ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମାଟି କୃଷି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୋଗୀ। ଜିଲ୍ଲାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନି ପ୍ରକାରର ମୃତ୍ତିକା ଦେଖାଯାଏ:
- ଲାଲ୍ ବାଲିଆ ଓ ଦୋରସା ମାଟି: ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସର୍ବାଧିକ ୭୨% ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ।
- ପଟୁ ମାଟି: ପ୍ରାୟ ୨୧% ଅଞ୍ଚଳ ଏହି ଉର୍ବର ନଦୀବେଷ୍ଟିତ ମାଟିରେ ଗଠିତ।
- ମାଙ୍କଡ଼ା ମାଟି: ଅବଶିଷ୍ଟ ୭% ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ମାଟି ରହିଛି।
ଏହି ସମସ୍ତ ମୃତ୍ତିକା ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାନ, ମକା, ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ୟାନକୃଷି ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ଲାଭଦାୟକ।
ଗମନାଗମନ
[ସମ୍ପାଦନା]ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ସହିତ ରାଜ୍ୟ ତଥା ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ଉନ୍ନତ ରେଳ ଏବଂ ସଡ଼କପଥ ରହିଛି।
- ରେଳପଥ: ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ରେଳ ଷ୍ଟେସନ (ଷ୍ଟେସନ କୋଡ୍: PLH) ଐତିହାସିକ ନଉପଡ଼ା-ଗୁଣୁପୁର ବ୍ରାଞ୍ଚ ରେଳଲାଇନ୍ରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଷ୍ଟେସନ ମାଧ୍ୟମରେ ସହରଟି ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର (୨୯୨ କି.ମି.), ବିଶାଖାପାଟଣା (୨୩୬ କି.ମି.) ଏବଂ କଲିକତା (୭୮୦ କି.ମି.) ସହ ସିଧାସଳଖ ସଂଯୁକ୍ତ।
- ସଡ଼କପଥ: ଉନ୍ନତ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମାଧ୍ୟମରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିରୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଯାତାୟାତ କରିହେବ:
ଜିଲ୍ଲାରେ ସର୍ବମୋଟ ୨,୪୫୦ କିଲୋମିଟର ପକ୍କା ସଡ଼କ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ୧,୦୩୫ କି.ମି. ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ, ୬୧୨ କି.ମି. ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଏବଂ ୮୦୩ କି.ମି. ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ରାସ୍ତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା
[ସମ୍ପାଦନା]ପ୍ରଶାସନିକ ପରିଚାଳନା ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାକୁ ଗୋଟିଏ ଉପଖଣ୍ଡ (ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି), ୭ଟି ତହସିଲ ଏବଂ ବ୍ଲକ୍ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା ତଥା ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ 'ଗଜପତି ପୋଲିସ ଜିଲ୍ଲା' ଅଧୀନରେ ସର୍ବମୋଟ ୧୧ଟି ଥାନା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଉକ୍ତ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନର ସବିଶେଷ ତାଲିକା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:
| କ୍ରମିକ ନଂ. | ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଉପଖଣ୍ଡ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି |
|---|---|
| ୧ | ଗୋଷାଣି |
| ୨ | ଗୁମ୍ମା |
| ୩ | ରାୟଗଡ଼ା |
| ୪ | ନୂଆଗଡ଼ |
| ୫ | ମୋହନା |
| ୬ | କାଶୀନଗର |
| ୭ | ରାମଗିରି ଉଦୟଗିରି (ରା. ଉଦୟଗିରି) |
| କ୍ରମିକ ନଂ. | ଥାନାର ନାମ |
|---|---|
| ୧ | ଅଡ଼ବା ଥାନା |
| ୨ | ମୋହନା ଥାନା |
| ୩ | ରାମଗିରି ଥାନା |
| ୪ | ରାମଗିରି ଉଦୟଗିରି ଥାନା |
| ୫ | ସେରଙ୍ଗ ଥାନା |
| ୬ | କାଶୀନଗର ଥାନା |
| ୭ | ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଥାନା |
| ୮ | ଗୁରାଣ୍ଡି ଥାନା |
| ୯ | ଗାରାବନ୍ଧ ଥାନା |
| ୧୦ | ରାୟଗଡ଼ ଥାନା |
| ୧୧ | ଶକ୍ତି ଥାନା, ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି |
ଅର୍ଥନୀତି
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ଜିଲ୍ଲାର ଅଧିକାଂଶ ଅଧିବାସୀ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଗୁଜୁରାଣ ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ଚାଷବାସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଆନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଧାନ, ମାଣ୍ଡିଆ, ମକା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟ ଚାଷ କରାଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆମ୍ବ, କାଜୁ, ସପୁରୀ ଭଳି ଫଳଚାଷ (ଉଦ୍ୟାନକୃଷି) ଜିଲ୍ଲାର ଅର୍ଥନୈତିକ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ । ଏକ ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ମିଳୁଥିବା ନିତ୍ୟବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଥା: କେନ୍ଦୁପତ୍ର, ମହୁଲ, ଶିଆଳି ପତ୍ର, ଝୁଣା ଏବଂ ତେନ୍ତୁଳି ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ହାଟରେ ବିକ୍ରି କରି ନିଜର ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାଆନ୍ତି ।
ବୃହତ୍ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାଟି ବିଶେଷ ଆଗେଇ ପାରିନାହିଁ । ତେବେ କୃଷି ଓ ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଉଦ୍ୟୋଗ (MSME) ତଥା କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କର୍ମସଂସ୍ଥାନ ଯୋଗାଉଛି ।
୨୦୦୬ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ମୋଟ ୬୪୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗଜପତିକୁ ଦେଶର ୨୫୦ଟି ସର୍ବାଧିକ ପଛୁଆ ଜିଲ୍ଲା ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।[୮] ବର୍ତ୍ତମାନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ 'ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅନୁଦାନ ପାଣ୍ଠି' (Backward Regions Grant Fund ବା BRGF) ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଉଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ୧୯ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ଗଜପତି ଅନ୍ୟତମ ।[୮]
ଜନସଂଖ୍ୟା
[ସମ୍ପାଦନା]| ବର୍ଷ | ଜନସଂଖ୍ୟା |
|---|---|
| ୧୯୦୧ | ୧,୮୪,୮୪୦ |
| ୧୯୧୧ | ୨,୦୫,୫୧୪ |
| ୧୯୨୧ | ୧,୯୮,୮୪୨ |
| ୧୯୩୧ | ୨,୨୫,୧୬୧ |
| ୧୯୪୧ | ୨,୫୨,୬୧୩ |
| ୧୯୫୧ | ୨,୬୨,୯୯୮ |
| ୧୯୬୧ | ୨,୮୫,୦୬୯ |
| ୧୯୭୧ | ୩,୪୮,୯୬୪ |
| ୧୯୮୧ | ୪,୦୨,୨୭୧ |
| ୧୯୯୧ | ୪,୫୪,୭୦୮ |
| ୨୦୦୧ | ୫,୧୮,୮୩୭ |
| ୨୦୧୧ | ୫,୭୭,୮୧୭ |
| ୨୦୨୩ | ୮,୦୩,୧୬୬ |
| ୨୦୨୫ | ୮,୨୬,୧୨୭ |
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଏବଂ ୨୦୨୪ର ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୮,୧୪,୭୨୨ ଅଟେ। ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବେ ଏହା ଭୁଟାନ ଦେଶ କିମ୍ବା ଆମେରିକାର ଉତ୍ତର ଡାକୋଟା ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ସହ ପ୍ରାୟ ସମାନ। ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଭାରତର ୭୬୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ୫୭୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ୨୧୨ ଜଣ ରହିଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୧ରୁ ୨୦୧୧ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହାର ୧୦.୯୯% ଥିଲା।
ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ତୁଳନାରେ ବେଶ୍ ଆଶାଜନକ; ଏଠାରେ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷରେ ୧୦୪୬ ଜଣ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି। ଜିଲ୍ଲାର ହାରାହାରି ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୪.୨୯% ରହିଛି। ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ମାତ୍ର ୧୨.୨୩% ଲୋକ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରହନ୍ତି। ଏହା ଏକ ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଜିଲ୍ଲା ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି (ST) ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୫୪.୨୯% ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି (SC) ୬.୭୮% ଅଟନ୍ତି।
ଧର୍ମଗତ ବିବରଣୀ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି। ନିମ୍ନଲିଖିତ ବାର୍ ଗ୍ରାଫ୍ରେ ଏହାର ଶତକଡ଼ା ହାର ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରାଯାଇଛି:
ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା
[ସମ୍ପାଦନା]ଜିଲ୍ଲାରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଚଳିତ ଭାଷା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ (୪୧.୫୧%)। ଏହା ସହିତ ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋରା ଏବଂ କୁଇ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସୀମାନ୍ତବର୍ତ୍ତୀ ଜିଲ୍ଲା ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଅନେକ ଲୋକ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ମଧ୍ୟ କହିଥାଆନ୍ତି।
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟ
[ସମ୍ପାଦନା]
ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟ ହେଉଛି ଆଦିବାସୀ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ପୁରାତନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀର ଏକ ଅପୂର୍ବ ମିଶ୍ରଣ। ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପବିତ୍ର ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ ଭଗବାନ ପରଶୁରାମଙ୍କ ଚିରନ୍ତନ ତପସ୍ୟା ସ୍ଥଳ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ଏଠାରେ ମହାଭାରତ କାଳୀନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବୋଲାଯାଉଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ଶିବ ମନ୍ଦିରମାନ ରହିଛି। ଭଗବାନ ଶିବ ହେଉଛନ୍ତି ପରଶୁରାମଙ୍କ ଗୁରୁ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମହାଶିବରାତ୍ରି ଖୁବ୍ ଜାକଜମକରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ସଂସ୍କୃତି ମୁଖ୍ୟତଃ 'ସଉରା' ଜନଜାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ। ସଉରାମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ କାନ୍ଥ ଚିତ୍ରକଳା 'ଇଡିତାଲ୍' ଦେଶ ବିଦେଶରେ ବେଶ୍ ଆଦୃତ। ଏହି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚିତ୍ରକଳା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଇଷ୍ଟଦେବତା 'ଇଡିତାଲ୍' ଏବଂ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଥାଆନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ମାଟି ଘରର ନାଲି କିମ୍ବା ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର କାନ୍ଥ ଉପରେ ଚାଉଳ ବଟା (ପିଠଉ) ଏବଂ ବାଉଁଶ କାଠିର ତୁଳୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଚିତ୍ର ଅଙ୍କାଯାଏ। ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକାରରେ ଅଙ୍କାଯାଉଥିବା ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଜୀବନବୃକ୍ଷ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ସଉରାମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନଶୈଳୀକୁ ଅତି ନିଖୁଣ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ। ଏହାଛଡ଼ା ଆଦିବାସୀ ଶରୀରରେ କରାଯାଉଥିବା ଟାଟୁ (Tantangbo) ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ। ଭାଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ, ସଉରା ଏବଂ କୁଇ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି। ଜିଲ୍ଲାରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭଳି ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳିତ ହୁଏ।
ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ଥିବା ଗଜପତି ରାଜପ୍ରାସାଦ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଗର୍ବ ଏବଂ ଗୌରବର ପ୍ରତୀକ। ପୁରାତନ ଯୁଦ୍ଧ କଳାର ପ୍ରତୀକ 'ପାଇକ ଆଖଡ଼ା' ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ସମର ନୃତ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି। ଏସବୁ ବ୍ୟତୀତ ଜିରାଙ୍ଗଠାରେ ଥିବା ଦିବ୍ୟ 'ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ମହାବିହାର' କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ନୁହେଁ, ସମଗ୍ର ଏସିଆର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୌଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛି।
ରାଜନୀତି
[ସମ୍ପାଦନା]ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ଅଧୀନରେ ଦୁଇଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରହିଛି। ନିମ୍ନରେ ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଏବଂ ଏହାର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ସବିଶେଷ ତାଲିକା ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:
| ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ନଂ | ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ | ସଂରକ୍ଷଣ | ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ (ବ୍ଲକ୍ ଓ ପୌରାଞ୍ଚଳ) | ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଧାୟକ | ରାଜନୈତିକ ଦଳ |
|---|---|---|---|---|---|
| ୧୩୬ | ମୋହନା | ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି | ମୋହନା, ଆର. ଉଦୟଗିରି, ନୂଆଗଡ଼, ରାୟଗଡ଼ା | ଦାଶରଥି ଗମାଙ୍ଗ | କଂଗ୍ରେସ |
| ୧୩୭ | ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି | ଅଣ-ସଂରକ୍ଷିତ | ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି (ପୌରପାଳିକା), କାଶୀନଗର (ଏନ.ଏ.ସି.), ଗୁମ୍ମା, କାଶୀନଗର, ଗୋସାଣୀ | ଇଂ. ରୂପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ | ବିଜଦ |
ଲୋକସଭା
[ସମ୍ପାଦନା]ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଉଭୟ ବିଧାନ ସଭା ଆସନ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିବା ସାଂସଦଙ୍କ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
| ଲୋକସଭା ନଂ | ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ | ସଂରକ୍ଷଣ | ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବିଧାନ ସଭା ଆସନ | ବର୍ତ୍ତମାନର ସାଂସଦ | ରାଜନୈତିକ ଦଳ |
|---|---|---|---|---|---|
| ୨୦ | ବ୍ରହ୍ମପୁର | ଅଣ-ସଂରକ୍ଷିତ | ମୋହନା ଏବଂ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି | ଡଃ. ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ | ଭାଜପା |
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ Dāsa, P.; Sahitya Akademi (2002). Bhakta Kavi Gopāla Krishna. Makers of Indian literature (in ଇଂରାଜୀ). Sahitya Akademi. pp. 97–99. ISBN 978-81-260-1201-5.
- ↑ Acharya, P. (2008). National Movement and Politics in Orissa, 1920–1929. SAGE Series in Modern Indian History. SAGE Publications. p. 1. ISBN 978-81-321-0001-0.
- ↑ Orissa Tourism Development Corporation; Odisha (India). Dept. of Home (1980). The Heritage of Odisha. Produced by Odisha Tourism Development Corporation for the Department of Home, Government of Odisha. p. 87.
- ↑ Devi, B. (1992). Some Aspects of British Administration in Odisha, 1912–1936. Academic Foundation. p. 213. ISBN 978-81-7188-072-0.
- 1 2 Climate of Orissa. India Meteorological Department, Pune. p. 125–128. Retrieved May 16, 2026.
- 1 2 Districtwise Monthly Normal Rainfall of Odisha (1991-2020) (Report). India Meteorological Department, Meteorological Centre Bhubaneswar. p. 1. https://imd.gov.in. Retrieved May 16, 2026.
- 1 2 Ground Water Information Booklet: Gajapati District (Report). Ministry of Water Resources, Government of India. p. 4. https://cgwb.gov.in. Retrieved May 16, 2026.
- 1 2 Ministry of Panchayati Raj (September 8, 2009). "A Note on the Backward Regions Grant Fund Programme" (PDF). National Institute of Rural Development. Archived from the original (PDF) on April 5, 2012. Retrieved September 27, 2011.