ହିନ୍ଦୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ମାନକ ହିନ୍ଦୀ
मानक हिन्दी Mānak Hindī
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର: ଭାରତ, ନେପାଳ, ମରିସସଆମେରିକା, ଇଲଣ୍ଡ, ସାଉଦି ଆରବ, ମାଲେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଅଷ୍ତ୍ରେଲିଆ, ମିଆଁମାର, କାନାଡା, ପାକିସ୍ଥାନ, ଆଫଗାନିସ୍ଥାନ, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା, ଉଗାଣ୍ଡା, ନିଉ ଜିଲାଣ୍ଡ
ଭାଷା ପରିବାର
ଲେଖିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଦେବନାଗରୀ
ସରକାରୀ ସ୍ଥିତି
କେଉଁଠାରେ ଏହା ସରକାରୀ ଭାଷା: ଭାରତ
କିଏ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଡିରେକ୍ଟୋରେଟ(ଭାରତ)[୨]
ଭାଷା କୋଡ଼
ISO 639-1 hi
ISO 639-2 hin
ISO 639-3 hin

ମାନକ ହିନ୍ଦୀ ବା ଆଧୁନିକ ମାନକ ହିନ୍ଦୀ (मानक हिन्दी), ନାଗେରୀ ହିନ୍ଦୀସାହିତ୍ୟ ହିନ୍ଦୀ ଏକ ମାନକ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରଭାବିତ ।ଏହା ଦିଲ୍ଲୀଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ କହାଯାଉଥିବା ମୂଳ ଖାରିବୋଲିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଅଛି । ଏହା ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଥିବା ୨୨ଟି ସରକାରୀ ଭାଷାରୁ ଗୋଟିଏ ।[୩][୪]

ସ୍ଵର ଶାସ୍ତ୍ର[ସମ୍ପାଦନା]

ବିସ୍ତ୍ରୁତ ଲେଖା - ହିନ୍ଦୀ ସ୍ଵରବିଜ୍ଞାନ

ଦେବନାଗରୀ ଲିପି ରେ ହିନ୍ଦୀ ର ଧ୍ଵନି ସବୁ ଏହିପରି ଲେଖାଯାଏ :

ସ୍ଵର[ସମ୍ପାଦନା]

ଏଇ ସ୍ଵର ଆଧୁନିକ ହିନ୍ଦୀ ପାଇଁ ଦିଆ ଯାଇଅଛି ।

ସ୍ଵରବର୍ଣ “प” ସହ ମାତ୍ରା ଆ.ପି.ଏ. ଉଚ୍ଚାରଣ "प्" ସହ ଉଚ୍ଚାରଣ IAST ସମାନ ଇଂରାଜୀ ସମାନ ହିନ୍ଦୀରେ ବଖାଣ
/ ə / / pə / a short or long en:Schwa: as the a in above or ago बीच का मध्य प्रसृत स्वर
पा / α: / / pα: / ā long en:Open back unrounded vowel: as the a in father दीर्घ विवृत पश्व प्रसृत स्वर
पि / i / / pi / i short en:close front unrounded vowel: as i in bit ह्रस्व संवृत अग्र प्रसृत स्वर
पी / i: / / pi: / ī long en:close front unrounded vowel: as i in machine दीर्घ संवृत अग्र प्रसृत स्वर
पु / u / / pu / u short en:close back rounded vowel: as u in put ह्रस्व संवृत पश्व वर्तुल स्वर
पू / u: / / pu: / ū long en:close back rounded vowel: as oo in school दीर्घ संवृत पश्व वर्तुल स्वर
पे / e: / / pe: / e long en:close-mid front unrounded vowel: as a in game (not a diphthong) दीर्घ अर्धसंवृत अग्र प्रसृत स्वर
पै / æ: / / pæ: / ai long en:near-open front unrounded vowel: as a in cat दीर्घ लगभग-विवृत अग्र प्रसृत स्वर
पो / ο: / / pο: / o long en:close-mid back rounded vowel: as o in tone (not a diphthong) दीर्घ अर्धसंवृत पश्व वर्तुल स्वर
पौ / ɔ: / / pɔ: / au long en:open-mid back rounded vowel: as au in caught दीर्घ अर्धविवृत पश्व वर्तुल स्वर
<none> <none> / ɛ / / pɛ / <none> short en:open-mid front unrounded vowel: as e in get ह्रस्व अर्धविवृत अग्र प्रसृत स्वर

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ[ସମ୍ପାଦନା]

ଭାରତେ ହିନ୍ଦୀଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ

ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Dhanesh Jain; George Cardona (2003). The Indo-Aryan languages. Routledge. p. 251. ISBN 9780700711307. 
  2. Central Hindi Directorate regulates the use of Devanagari script and Hindi spelling in India. Source: Central Hindi Directorate: Introduction
  3. The Union: Official Languages
  4. PDF from india.gov.in containing Articles 343 which states so

ବାହାର ଲିଙ୍କ[ସମ୍ପାଦନା]