ବାରିପଦା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ବାରିପଦା
—  ସହର  —
ବାରିପଦା
ବାରିପଦାର ଅବସ୍ଥାନ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଓ ଭାରତ
ଦିଗବାରେଣି 21.94°N 86.72°E / 21.94°N 86.72°E / 21.94; 86.72ଦିଗବାରେଣି: 21.94°N 86.72°E / 21.94°N 86.72°E / 21.94; 86.72
ଦେଶ ଭାରତ
ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା
ଭାରତର ଜିଲାସବୁ ମୟୂରଭଞ୍ଜ
ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୯୪,୯୪୭ (2001)
ସମୟ ଜୋନ ଆ.ଏସ.ଟି (ୟୁଟିସି +୫.୩୦)
ପରିସୀମା

ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚତା


୩୬ ମିଟରs ( ଫୁଟ)

ବାରିପଦା ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର ।

ବାରିପଦା ପୁର୍ବରୁ ଭଂଜ ରାଜବଂଶ ର ରାଜଧାନି ଥିଲା। ମଯୁରଭଂଜ ର ଭୁତପୁର୍ବ ରାଜା ମହାରାଜା କ୍ରୁଷ୍ନ ଚଂଦ୍ର ଭଂଜଦେଓ ଓଡିଶା ରେ ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ ପ୍ରଣାଳି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବାରିପଦା ରେ ଥିବା ଏମ୍. ପି. ସି. ବିସ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଏମ୍. କେ. ସି. ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହି ବଂଶ ର ଶାସନ ଅଧିନରେ ବନା ଯାଇଥିଲା।

ବାରିପଦା ନିକଟରେ ଥିବା ଶିମିଳିପାଳଠାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଅଛି । ଏହି ସହରରେ ପୁରାତନ ମନ୍ଦିରସବୁ ଅଛି ଓ ଏହା ଜଙ୍ଗଲ, ସବୁଜିମା ଆଦିରେ ଭରା ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହାର ଅବସ୍ଥାନ 21°56′N 86°43′E / 21.94°N 86.72°E / 21.94; 86.72 । ବାରିପଦା ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ୨୧°୯୪`ଉତ୍ତର, ୮୬°୭୨` ପୁର୍ବରେ ଅଛି । ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୩୬ ମିଟର (୧୧୮ ଫୁଟ) । [୧]

ଲୋକଗଣନା[ସମ୍ପାଦନା]

୨୦୦୧ ଜଣଗଣନା ଅନୁସାରେ,[୨] ବାରିପଦର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୯୪,୯୪୭ । ପୁରୁଷ ୫୩% ଆଉ ମହିଳା ୪୭% । ବାରିପଦାର ପଢୁଆ ହାର ୭୭%, ଯାହାକି ଜାତୀୟ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୫% ରୁ ବେଶି, ୮୭% ପୁରୁଷ, ୬୫% ମହିଳା । ଲୋକସଖ୍ୟାର ୧୧% ଛ ବର୍ଷରୁ କମ ।

ଗମନା ଗମନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଓଡ଼ିଶାରେ, ରେଳ ଯାତାୟାତରେ ବାରିପଦା ପ୍ରଥମ । ସେତେବେଳର ରାଜା ଏଚ.ଏଚ. ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେବ ବାରିପଦାକୁ ନେରୋଗଜ ରେଳ ଦ୍ଵାରା ହାଓଡ଼ା-ଚେନ୍ନାଇ ପଥକୁ ସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ ।

ଚଳଣି[ସମ୍ପାଦନା]

ବାରିପଦା ଛଉ ନାଚ ପାଇଁ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଚୈତ୍ର ପର୍ବ ଏପ୍ରିଲ ମଝିରେ ମନାଯାଏ, ଯାହା ସେଠିକାର ଦକ୍ଷତା ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଉତ୍ତରସାଇ ଓ ଦକ୍ଷିଣସାଇ ଦୁଇଟି ଯାହା ଛଉ ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି । ମୁଢ଼ି ପାଇଁ ବାରିପଦା ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।


ପର୍ଯ୍ୟଟନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ଏକ ବଡ଼ ପର୍ବ ଏବଂ ଏଇଟା ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଇଟା ପୁରୀ ର ରଥ ଯାତ୍ରା ପରେ ଓଡିଶା ର ଦ୍ୱିତିୟ ବଡ ରଥ ଯାତ୍ରା । ଏହି କାରଣ ରୁ ବାରିପଦା କୁ ଦ୍ୱିତିୟ ଶ୍ରିକ୍ଷେତ୍ର ବି କୁହାଯାଏ। ତିନୋଟି ରଥ ଗୁଡିକୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ରୁ ମାଉସି ମାଁ ମନ୍ଦିର ଯାଏଁ ଟଣା ଯାଏ। ମାଁ ସୁଭଦ୍ରା ନ୍ଂକ ରଥ ଖାଲି ମହିଳା ମାନେ ଟାଣନ୍ତି। ବାରିପଦା ରେ ରଥ ଯାତ୍ରା ପୁରି ର ରଥ ଯାତ୍ରା ର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ମାଁ ଅମ୍ବିକା ମନ୍ଦିର, ଯେଉଁଠି ମାଁ ଅମ୍ବିକା ପୁଜା ପାଆନ୍ତି, ବଡବଜାର ରେ ଉପସ୍ଥିତ ଏବଂ ଲୋକେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟା ରେ ପ୍ରତିଦିନ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯାଆନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିର ବାରିପଦା ବସ ସ୍ଟେଂଡ ରୁ ଏକ କିଲୋମିଟର ପାଖା-ପାଖି ଦୁର ହେବ ।

ଶିକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ବାରିପଦାର ତକତତ୍ପୁରରେ ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ମହାରାଜା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମହାରାଜା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ । ସବୁଠୁ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୟଳୟ ହେଉଛି ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ହାଇସ୍କୁଲ(୧୮୮୯) । ଏଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି ,କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଲକ୍ଷ୍ମିପୋସି, ବାରିପଦା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମୁର୍ଗାବାଡି, ବାରିପଦା | ଏଇଠି ଥିବା ଅନ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକ ହେଲା ସେନ୍ଟ ଏନ୍ନି କୋଂଭେନ୍ଟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ସ୍ଟେସନ ବଜାର ; ସେନ୍ଟ ମେରି କୋଂଭେନ୍ଟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଲକ୍ଷ୍ମିପୋସି, ପୋଲିସ ଲାଇନ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପାୱେଲ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଭଂଜପୁର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏଇଠି ମୟୁରଭଂଜ ଆଇନ କଲେଜ, ତକତ୍ ପୁର ମଧ୍ୟ ଅଛି ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]