ନୀଳଗିରି

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ନୀଳଗିରି
ସହର
ନୀଳଗିରି is located in ଓଡ଼ିଶା
ନୀଳଗିରି
ନୀଳଗିରି
Location in ଓଡ଼ିଶା, India
Coordinates: 21°28′N 86°46′E / 21.46°N 86.77°E / 21.46; 86.77Coordinates: 21°28′N 86°46′E / 21.46°N 86.77°E / 21.46; 86.77
Country  India
State ଓଡ଼ିଶା
District ବାଲେଶ୍ଵର
ଉଚ୍ଚତା 23 m (75 ft)
Population (2001)
 • Total ୧୪,୭୪୫
Languages
IST (UTC+5:30)

ନୀଳଗିରି ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ଵର ଜିଲାର ଏକ ସଦର ମହକୁମା ଓ ସହର ।

ଇତିହାସ[ସମ୍ପାଦନା]

ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଵାଧିନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ବନମାଳି ଦାସ, ବୈଷ୍ଣବ ପଟ୍ଟନାୟକନନ୍ଦ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଗଢ଼ି ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବରାଜଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ାଇ କରିଥିଲେ ଓ ନୂଆ କରି ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ୫୭୬ଟି ରାଜା ରାଜୁଡ଼ା ଅଧିନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ସହ ମିଶାଇବାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା । ନୀଲଗିରିର ଲୋକେ ଏହାକୁ 'ଜିତିବାର ଆରମ୍ଭ ଭାବରେ ପାଳନ କରନ୍ତି ।

"ସନ୍ତରାଗଡ଼ିଆ" ନୀଳଗିରି ଅଧିନରେ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ ସହର ଯାହା ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୧୧ କିମି ଦୂରରେ ଅଛି । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ପଧାନ, ବୈଦ୍ୟନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରି ସ୍ଵାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।

ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ଵର ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୮ କିମି ଦୂରରେ ଅଛି । ଏଠାରେ ଏକ ଜଣାଶୁଣା "ଶିବ ମନ୍ଦିର" ଅଛି ଓ ପାଖାପାଖି ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଝରଣା ଓ ଗଛ ଘେରା ଜାଗାରେ ସୁନ୍ଦର ବଣଭୋଜି ଜାଗାଟିଏ ଅଛି ।

ଅବସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା]

ନୀଳଗିରିରେ ରହିଅଛି ।[୧] ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତନ ଠାରୁ ୨୩ ମିଟର (୭୫ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚରେ ରହିଅଛି ।

ଜନଗଣନା[ସମ୍ପାଦନା]

୨୦୦୧ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,[୨] ନୀଳଗିରିର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି ୧୪,୭୪୫ । ପୁରୁଷ: ୫୧ %, ମହିଳା: ୪୯ % । ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୦%, ଯାହାକି ଭାରତର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୫%ରୁ ବେଶି: ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ୬୬%, ମହିଳା ସାକ୍ଷରତା ୫୪%. ନୀଳଗିରିରେ, ଲୋକସଙ୍ଖ୍ୟାର ୧୩% ୬ ବର୍ଷ ବୟସର ।

ନୀଳଗିରି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର

ନୀଳଗିରି ସହର ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଏଠାରେ ପୂଜା ପାଉ ଅଛନ୍ତି । [୩] ସବୁବର୍ଷ ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ ।

ନୀଳଗିରି ବାଲେଶ୍ଵର ଲୋକ ସଭା ମଣ୍ଡଳି ଭିତରେ ରହିଅଛି[୪]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]