ତମ୍ବା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ


Copper
29Cu
-

Cu

Ag
nickelcopperzinc
ଭୌତିକ ରୁପ
red-orange metallic luster

Native copper (~4 cm in size)
ସାଧାରଣ ଧର୍ମ
ନାମ, ପ୍ରତୀକ,
ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ
copper, Cu,
29
ଉଚ୍ଚାରଣ /ˈkɒpər/ kop-ər
ମୌଳିକ ପ୍ରକାର transition metal
ଶ୍ରେଣୀ, ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ବ୍ଲକ୍ 11, 4, d
ମାନକ ପରମାଣବିକ ଓଜନ 63.546(3)
ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ [Ar] 3d10 4s1
2, 8, 18, 1
Electron shells of copper (2, 8, 18, 1)
ଇତିହାସ
ଆବିଷ୍କାର Middle Easterns (9000 BC)
ଭୌତିକ ଧର୍ମ
ଅବସ୍ଥା solid
(ରୁମ୍ ଟେମ୍ପରେଚର୍‌ରେ ଘନତା) 8.96 g·cm−3
Liquid density at m.p. 8.02 g·cm−3
ଗଳନାଙ୍କ 1357.77 K, 1084.62 °C, 1984.32 °F
ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ 2835 K, 2562 °C, 4643 °F
Heat of fusion 13.26 kJ·mol−1
Heat of vaporization 300.4 kJ·mol−1
Molar heat capacity 24.440 J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 1509 1661 1850 2089 2404 2834
Atomic properties
Oxidation states +1, +2, +3, +4
(mildly basic oxide)
Electronegativity 1.90 (Pauling scale)
Ionization energies
(more)
1st: 745.5 kJ·mol−1
2nd: 1957.9 kJ·mol−1
3rd: 3555 kJ·mol−1
Atomic radius 128 pm
Covalent radius 132±4 pm
Van der Waals radius 140 pm
Miscellanea
Crystal structure face-centered cubic
Magnetic ordering diamagnetic[୧]
Electrical resistivity (20 °C) 16.78 nΩ·m
Thermal conductivity 401 W·m−1·K−1
Thermal expansion (25 °C) 16.5 µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod) (r.t.) (annealed)
3810 m·s−1
Young's modulus 110–128 GPa
Shear modulus 48 GPa
Bulk modulus 140 GPa
Poisson ratio 0.34
Mohs hardness 3.0
Vickers hardness 369 MPa
Brinell hardness 874 MPa
CAS registry number 7440-50-8
Most stable isotopes
Main article: Isotopes of copper
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
63Cu 69.15% 63Cu is stable with 34 neutrons
64Cu syn 12.700 h ε - 64Ni
β - 64Zn
65Cu 30.85% 65Cu is stable with 36 neutrons
67Cu syn 61.83 h β - 67Zn
· r

ତମ୍ବା (ଇଂରାଜୀ: Copper; କପର୍) ହେଉଛି ଏକ ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ ଯାହାର ପ୍ରତୀକ Cu (ଲାଟିନ: cuprum; କ୍ୟୁପ୍ରମ୍'ରୁ ଅସିଛି) ଓ ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୨୯ ଅଟେ ।

ଧର୍ମ[ସମ୍ପାଦନା]

ଉପସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା]

ଗଠନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଉତ୍ପାଦନ[ସମ୍ପାଦନା]

ସମସ୍ଥାନିକ[ସମ୍ପାଦନା]

ବ୍ୟବହାର[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds in Lide, D. R., ed (2005). CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th ed.). Boca Raton (FL): CRC Press. ISBN 0-8493-0486-5. 

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ[ସମ୍ପାଦନା]

ବାହାର ଲିଙ୍କ[ସମ୍ପାଦନା]