ଗୁଜରାଟ
ଗୁଜରାଟ | |
|---|---|
 ଉପରୁ ଡାହାଣରୁ ଗୁଜରାଟ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ଦ୍ୱାରକା ବେଳାଭୂମି, ଲକ୍ଷ୍ମୀବିଳାସ ପ୍ୟାଲେସ, କଙ୍କରିଆ ହ୍ରଦ, ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ, କଚ୍ଛର ବୃହତ ରଣ | |
 Seal | |
 ଭାରତରେ ଗୁଜରାଟ ଅବସ୍ଥିତି | |
| Coordinates (ଗାନ୍ଧୀନଗର): 23°13′N 72°41′E / 23.217°N 72.683°E | |
| ଦେଶ |  ଭାରତ |
| ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ୧ ମଇ ୧୯୬୦† |
| ରାଜଧାନୀ | ଗାନ୍ଧୀନଗର |
| ବୃହତ୍ତମ ନଗର | ଅହମଦାବାଦ |
| ଜିଲ୍ଲା | ୩୩ |
| Government | |
| • ରାଜ୍ୟପାଳ | ଓମ ପ୍ରକାଶ କୋହଲି |
| • ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ | ବିଜୟ ରୂପାନୀ |
| • ବିଧାନ ସଭା | ଏକକକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ (୧୮୨ଟି ସିଟ) |
| • କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପସ୍ଥାପନା | ରାଜ୍ୟ ସଭା ୧୧ ଲୋକ ସଭା ୨୬ |
| • ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟ | ଗୁଜରାଟ ହାଇକୋର୍ଟ |
| Area | |
| • ସମୁଦାୟ | 196,024 km2 (75,685 sq mi) |
| • Rank | ୬ଷ୍ଠ |
| Population (୨୦୧୧) | |
| • Total | ୬,୦୩,୮୩,୬୨୮ |
| • Rank | ୯ମ |
| • Density | 308/km2 (800/sq mi) |
| Demonym | ଗୁଜରାଟୀ |
| ଜିଡିପି (2018–19) | |
| • ମୋଟ | |
| • ମୁଣ୍ଡପିଛା |  ୧,୫୬,୬୯୧ (US$୩,୪୭୮.୫୪) |
| ଭାଷା | |
| • ସରକାରୀ | ବମ୍ବେ (ପୁନର୍ଗଠନ) ଆଇନ ୧୯୬୦[୩] |
| • ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସରକାରୀ | ହିନ୍ଦୀ[୪] |
| Time zone | UTC+୦୫:୩୦ (ଆଇଏସଟି) |
| ISO 3166 code | IN-GJ |
| ଯାନବାହାନ ପଞ୍ଚୀକରଣ | GJ |
| ଏଚଡିଆଇ (2017) |  ୦.୬୬୭[୫]medium · 21st |
| ସାକ୍ଷରତା (2011) | ୭୮.୦୩%[୬] |
| ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ (2011) | ୯୧୯ ♀/୧୦୦୦ ♂[୬] |
| Website | gujaratindia |
| †ବମ୍ବେ (ପୁନର୍ଗଠନ) ଆଇନ ୧୯୬୦ ଅନୁସାରେ ବମ୍ବେ ରାଜ୍ୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗୁଜରାଟ ନାମରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା | |
ଗୁଜରାଟ (/ˌɡʊdʒəˈrɑːt/ Gujarat [ˈɡudʒəɾɑt] (ⓘ)) ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ[୩][୭] ଓ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମରେ[୮][୯] ଥିବା ଏକ ରାଜ୍ୟ । ଏହାର ସମୁଦ୍ରତଟ 1,600 km (990 mi) ଓ ତାହାର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ କାଠିଆୱାଡ଼ ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗୁଜରାଟର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୦ ମିଲିଅନ । ଭାରତର ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଗୁଜରାଟର ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବ ସାଗର ଉତ୍ତରରେ ସିନ୍ଧ (ପାକିସ୍ତାନ), ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ରାଜସ୍ଥାନ, ପୂର୍ବରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟ ତଥା ଡାମନ ଓ ଡିଉ ଏବଂ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ରହିଛି । ଗୁଜରାଟର ରାଜଧାନୀ ଗାନ୍ଧୀନଗର । ଅମଦାବାଦ ଗୁଜରାଟର ଏକମାତ୍ର ମହାନଗରୀ ।[୧୦] ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟର ନାମ "ଗୁଜ୍ଜର"ରୁ ଆସିଛି ।
ଭାରତରେ ଗୁଜରାଟୀଭାଷୀ ଲୋକ ଦେଶର ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ । ଗୁଜରାଟର ଅର୍ଥନୀତି ଭାରତର ମୋଟ ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ରାଜସ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଯାହାର ମୋଟ ଘରୋଇ ପଣ୍ୟ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡପିଛା ଜିଡିପି ୧,୫୭,୦୦୦ (US$୩,୪୮୫.୪)।[୧][୨]
ପ୍ରାଚୀନ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର କିଛି ସ୍ଥାନ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯଥା ଲୋଥାଲ, ଧୋଲବୀର, ଏବଂ ଗୋଲା ଧୋରୋ । ଲୋଥାଲ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବନ୍ଦର ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ମୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏବଂ ଶାକ୍ୟ ରାଜବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପଶ୍ଚିମ ଶତ୍ରପଙ୍କଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦର ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ଭରୁଚ ଏବଂ ଖମ୍ବାଟ ହେଲେ ଗୁଜରାଟର ମୁଖ୍ୟ ଉପକୂଳୀୟ ସହର । ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ବିହାର ଓ ନାଗାଲାଣ୍ଡଭଳି ଗୁଜରାଟରେ ମଧ୍ୟ ମଦ୍ୟବିକ୍ରି ନିଷେଧ ।
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- 1 2 "Gujarat Budget Analysis 2018–19" (PDF). PRS Legislative Research. Archived from the original (PDF) on 1 March 2018. Retrieved 19 November 2017.
- 1 2 "STATE WISE DATA" (PDF). esopb.gov.in. Economic and Statistical Organization, Government of Punjab. Retrieved 17 February 2017.
- 1 2 "50th Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India" (PDF). 16 ଜୁଲାଇ 2014. p. 118. Archived from the original (PDF) on 8 ଜୁଲାଇ 2016. Retrieved 6 ନଭେମ୍ବର 2016.
- ↑ Benedikter, Thomas (2009). Language Policy and Linguistic Minorities in India: An Appraisal of the Linguistic Rights of Minorities in India. LIT Verlag Münster. p. 89. ISBN 978-3-643-10231-7.
- ↑ "Sub-national HDI - Area Database". Global Data Lab (in ଇଂରାଜୀ). Institute for Management Research, Radboud University. Retrieved 25 September 2018.
- 1 2 "Census 2011 (Final Data) - Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Retrieved 3 October 2018.
- ↑ Other sources:
- "INTER-STATE COUNCIL SECRETARIAT, Ministry of Home Affairs". Retrieved 13 February 2018.
- "West Zone Cultural Centre". wzccindia.com. Ministry of Culture, Government of India. Archived from the original on 27 November 2024. Retrieved 13 February 2018.
- "Geological Survey of India". Retrieved 13 February 2018.
- ↑ "History of Gujarat". Official Portal of the Gujarat Government. Archived from the original on 2018-09-24. Retrieved 2018-12-03.
- ↑ Other sources:
- Vijay P. Singh; Il Won Seo; Jung H. Sonu (2006), Water Resources Planning and Management, Water Resources Publication, p. 19, ISBN 9781887201247
- Alison Arnold; Bruno Nettl (2000), The Garland Encyclopedia of World Music: South Asia : the Indian subcontinent, Taylor & Francis, p. 623, ISBN 9780824049461
- V. V. Sugunan (1995), Reservoir Fisheries of India, Food and Agriculture Organization, p. 287, ISBN 9789251036730
- ↑ "Gujarat Population 2018". worldpopulationreview.com. Archived from the original on 2018-01-25. Retrieved 2018-01-24.
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
[ସମ୍ପାଦନା]| ଗୁଜରାଟ ବାବଦରେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆର ସହଯୋଗୀ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଧିକ ଜାଣନ୍ତୁ: | |
 | ଉଇକିଅଭିଧାନରେ ଶବ୍ଦାର୍ଥମାନ ଖୋଜନ୍ତୁ |
 | କମନ୍ସରେ ଛବି ଓ ମିଡ଼ିଆସବୁ ଖୋଜନ୍ତୁ |
 | ଉଇକିମହାବିହାରରେ ଶିକ୍ଷଣ ଆଧାରମାନ ଖୋଜନ୍ତୁ |
 | ଉଇକିସମ୍ବାଦରେ ସମ୍ବାଦ ଲେଖାମାନ ଖୋଜନ୍ତୁ |
 | ଉଇକିକଥାରୁ ଢଗଢମାଳି ଓ କଥାମାନ |
 | ଉଇକିଉତ୍ସରୁ ମୂଳାଧାର ଲେଖାମାନ |
 | ଉଇକିପୋଥିରେ ପଢ଼ାବହିମାନ |
- ସରକାରୀ
- Gujarat Government Website Archived 2018-10-02 at the Wayback Machine.
- Department of Tourism, Government of Gujarat
- Vibrant Gujarat Website Archived 2012-11-17 at the Wayback Machine.
- ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
- Gujarat at Curlie
| ରାଜ୍ୟ |  | |
|---|---|---|
| କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | ||
 | ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆପଣ ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିପାରିବେ । |