ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଚକ୍ର ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବାର ଛବି
ପାଳନକାରୀ ହିନ୍ଦୁ
ପ୍ରକାର ଧାର୍ମିକ
ପାଳନ ସବୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ପୂଜା
ତାରିଖ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
୨୦୧୩ ତାରିଖ ୧୫ ନଭେମ୍ବର (ଶୁକ୍ରବାର)
୨୦୧୪ ତାରିଖ ୫ ନଭେମ୍ବର (ବୁଧବାର)
୨୦୧୫ ତାରିଖ ୨୪ ନଭେମ୍ବର (ମଙ୍ଗଳବାର)[୧]

କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଏବଂ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ମିଳନ ହୋଇଥାଏ । ଏହିଦିନ ଭଗବାନ ଶିବ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।[୨][୩] ଏହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପରମବ୍ରହ୍ମ ଶିବ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଏକ ରୂପରେ ରହିଥାନ୍ତି । ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆତ୍ମା ଶାନ୍ତିଲାଗି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତର୍ପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ଏହିଦିନରେ ତର୍ପଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ମହତ୍ତ୍ଵ ରହିଛି ।

ଏହିଦିନରେ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମିଳନ ଉଜ୍ଜୟନୀରେ ହୋଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ହରିହରଙ୍କ ମହାଶୋଭାଯାତ୍ରା ବାହାରି ଶ୍ରୀ ମହାକାଳେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିରରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥାନ୍ତି । ଦେବଶୟନୀ ଏକାଦଶୀରୁ ଦେବଉଠନୀ ଏକାଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ରାଜା ବଳୀଙ୍କ ଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ଚାରିମାସ ଭଗବାନ ଶିବ ସମସ୍ତ ସତ୍ତାକୁ ସମ୍ଭାଳିଥାନ୍ତି । ଏହି ଚାରିମାସରେ କୌଣସି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇନଥାଏ । ଚାରିମାସ ପରେ ଅର୍ଥାତ ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଭଗବାନ ଶିବ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସତ୍ତା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ତପସ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେବେଠାରୁ ଏହି କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀକୁ ବୈକୁଣ୍ଠ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତଥା ହରିହର ମିଳନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।[୪]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]