କୋଶଳୀ ଭାଷା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷା ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
Jump to navigation Jump to search
କୋଶଳୀ
ସମ୍ବଲପୁରୀ
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଆ
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳଭାରତ
ସ୍ଥାନପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା
Native ଭାଷାଭାଷୀ
ପ୍ରକାଶନରେ ଅସୁବିଧା: ଅଜଣା ଚିହ୍ନ "୨" ।[୧]
(additional speakers may have identified as Oriya speakers)
Odia[୨][୩][୪][୫]
ଭାଷା କୋଡ଼
ISO 639-3spv

କୋଶଳୀ ଭାଷା (ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ଏକ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଥାଏ ।[୨]

ଲିପି [ସମ୍ପାଦନା]

ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଇଥାଏ । .[୨][୩][୪][୫]

ସାହିତ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଯାଏ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାରେ କୌଣସି ଲିଖିତ ସାହିତ୍ଯ ନଥିଲା । ଏହି ଭାଷାରେ ଲିଖିତ କିଛି ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦନ , ତାମ୍ର  ଫଳକ କିଂବା ତାଳପତ୍ର ଲିଖନ ଅଦ୍ୟାବଧି ମିଳିନାହିଁ । ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ଦେବଗଡ ରାଜ୍ୟରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଶିଣୀକୁ ପ୍ରଥମ ସମ୍ବଲପୁରୀ ପ୍ରକାଶନ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।[୬] ଏଥିରେ ମଧୁସୂଦନ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାଚୀନ କବିତା ନାମରେ ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ଏହିପରି ,

"କୁହ ଗୋ ଦୁତୀ ମୁଇ କେନତା କରସିଁ ଗୋ  ନନ୍ଦପୁଅ ଆଙ୍ଖେ ଦେଖଲେ ବଡା କାବା ଲଗଶି ଗୋ "


" ଦିଶୁ ଥିସୀ କାଳିଆ ତାର୍ ତାର୍  ପିନ୍ଧି ଥିସୀ ହଳଦିଆ ଜର୍ ଜର୍ ଧୋବ ଫର୍ ଫର୍ ଟେ ଜନବାରୀର୍ ଟେ ବେକେ ଉଲେଇ ହେସୀ ଗୋ " 

ତାହାପରେ 1900 ମସିହାରୁ 1910 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ " ଭୁଲାମନ ଚଉତିଶା " " ଯତନ" ନାମକ ଜେନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହେଇଥିଲା ।  ସେହି ସମୟ କାଳ ମଧ୍ୟରେ " ଚଇତନ ଦାସ "ଙ୍କଦ୍ୱାରା " ଚଢେଇ ଚଉତିଶା " ରଚିତ ହେଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ବାଲାଜି ମେହେର ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି "  ଗୁଣ୍ଡିଆ " , ଗଉଡ ଗମନ " , କୁମ୍ଭାର ପସରା " ଓ "ସୁନାରି ପସରା " ନାମର ଲେଖନ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । 1915ରୁ 1925 ମଧ୍ୟରେ " ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପତି ଓ କପିଲା ମହାପତାର ମଧ୍ୟ କିଛି କୋଶଳୀ ଲେଖାବଳି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । 


ଏହି କ୍ରମରେ 1891 ମସିହାରୁ 1947 ମସିହା ଯାଏ 35 ତି କୋଶଳୀ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିବାର ତଥ୍ୟ ମିଳେ । [୭]}} 1891 ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଯୁଗକୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର "ଅନ୍ଧାର ଯୁଗ" କୁହାଯାଏ । 1970 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ କରି କବି ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାର ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯ ଲେଖିବା ସହ ଅନନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ସେ ଦିଗରେ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇ ଥିଲେ । ସେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀର ଭାଷା ବୋଲି ସିଦ୍ଧ କରିବା ସହ ତାଙ୍କ ପରେ ଅନେକ ଲେଖକ ସେ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ନେଇ ଅନେକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲେଖା ମାନ ପ୍ରକାଶ କରି ଥିଲେ । ସେହି ପରି କିଛି ଲେଖକ , ଯାହାଙ୍କର ଲେଖା ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯକୁ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ କରିଥିଲା ତାଙ୍କର ନାମ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା , ( ଏହି ତାଲିକା କେବଳ ମାତ୍ର ଏକ ସୂଚକ ଓ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ ନୁହେଁ ) 

  1. ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବହିଦାର ( 1913-1980) - ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା " ଅନୁଭୂତି " 1931 ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ସେ 119ଟି କବିତା ସହ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବ୍ୟାକରଣ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ [୮]

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. କୋଶଳୀ at Ethnologue (18th ed., 2015)
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ International Encyclopedia of Linguistics. Oxford University Press. 2003. pp. 467–. ISBN 978-0-19-513977-8. ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "IEL" defined multiple times with different content ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "IEL" defined multiple times with different content
  3. ୩.୦ ୩.୧ Bulletin of the Anthropological Survey of India. Director, Anthropological Survey of India, Indian Museum. 1979. ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "BASI" defined multiple times with different content
  4. ୪.୦ ୪.୧ Chitrasen Pasayat (1998). Tribe, Caste, and Folk Culture. Rawat Publications. ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "Pasayat1998" defined multiple times with different content
  5. ୫.୦ ୫.୧ Subodh Kapoor (2002). The Indian Encyclopaedia: La Behmen-Maheya. Cosmo Publications. pp. 4240–. ISBN 978-81-7755-271-3. ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "Kapoor2002" defined multiple times with different content
  6. Sambalpur Hiteishini, Vol III, Issue 1500, 1891.
  7. Panda, Sasanka Sekhar, " JHULPUL ", Chitrotpala Publications, Cuttack, 2003, {{ISBN|81-86556-33-8
  8. "Satya Narayan Granthabali", compiler – Shyam Sunder Dhar, Friends Emporium, Sambalpur, 2001.