ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search


ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍
Propranolol.svg
Propranolol ball-and-stick model.png
Clinical data
Trade namesInderal
AHFS/Drugs.commonograph
data
Pregnancy
category
  • AU: C
  • US: C (Risk not ruled out)
Routes of
administration
By mouth, rectal, IV
ATC code
Legal status
Legal status
Pharmacokinetic data
Bioavailability26%
MetabolismLiver (extensive) 1A2, 2D6; minor: 2C19, 3A4
Elimination half-life4–5 hours
ExcretionKidney (<1%)
Identifiers
CAS Number
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
ECHA InfoCard100.007.618 Edit this at Wikidata
Chemical and physical data
FormulaC16H21NO2
Molar mass259.34 g/mol
3D model (JSmol)
Chirality1 : 1 mixture (racemate)
  (verify)

ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍ ଏକ ବିଟା ବ୍ଲକର ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ।[୧]ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅନିୟମିତ ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ, ଥାଇରୋଟକ୍ସିକୋସିସ୍, କାପିଲାରି ହେମାଞ୍ଜିଓମା, ପରଫରମାନ୍ସ ଆଙ୍ଗଜାଇଟିଏସେନସିଆଲ ଟ୍ରେମର ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । [୧][୨][୩] ନିରୋଧକ ଭାବରେ ଏହା ଅଧକପାଳୀ, ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଆଞ୍ଜାଇନା ବା ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ହୃଦ୍‌ଘାତ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ।[୧] ଏହା ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ । ପାଟିରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଔଷଧ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଥାଏ; ସ୍ୱଳ୍ପ କାଳୀନ ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ।। ପାଟିରେ ଦେଲେ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବ ୯୦ ମିନିଟରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । [୧]

ଅଇ, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଆଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏହି ଔଷଧରେ ଦେଖାଯାଏ । ଧୀର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି ଓ ଅଧିକାଂଶ ହୃଦ୍‌ଘାତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏହି ଔଷଧ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହା ଯୋଗୁ ଆଜ୍‌ମା ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ବଢ଼ିଯାଏ । ଯକୃତ ଓ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।[୧] ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍ ଦେଲେ ଶିଶୁପ୍ରତି ବିପଦ ଜନ‌କ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ ।[୪] ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ଦେଲେ ସମସ୍ୟା ଜଣାଯାଉ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ, ତେଣୁ ସତର୍କ ପର୍ଯ୍ୟଲୋଚନା ଆବଶ୍ୟକ ।[୫] ଏହା ଏକ ନନ୍ ସିଲେକ୍ଟିଭ ବିଟା ବ୍ଲକର ଯାହା β-ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟରମାନଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କରେ ।[୧]

ସନ ୧୯୬୪ରେ ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।[୬][୭] ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।[୮] ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ ।[୧] ଏକ ମାସରେ ଏହି ଔଷଧ ପିଛା ୦.୨୪ରୁ ୨.୧୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।[୯] ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ମାସର ଏହି ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଡଲାର ।[୧]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ ୧.୪ ୧.୫ ୧.୬ ୧.୭ "Propranolol hydrochloride". Monograph. The American Society of Health-System Pharmacists. Retrieved 1 January 2015.
  2. Davidson, JR (2006). "Pharmacotherapy of social anxiety disorder: what does the evidence tell us?". The Journal of clinical psychiatry. 67 Suppl 12: 20–6. PMID 17092192.
  3. Chinnadurai, S; Fonnesbeck, C; Snyder, KM; Sathe, NA; Morad, A; Likis, FE; McPheeters, ML (February 2016). "Pharmacologic Interventions for Infantile Hemangioma: A Meta-analysis". Pediatrics. 137 (2). PMID 26772662.
  4. "Prescribing medicines in pregnancy database". Australian Government. 3 March 2014. Retrieved 22 April 2014.
  5. Yaffe, Gerald G. Briggs, Roger K. Freeman, Sumner J. (2011). Drugs in pregnancy and lactation : a reference guide to fetal and neonatal risk (9th ed.). Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. p. 1226. ISBN 9781608317080.
  6. Russell, RM (January 2004). "The enigma of beta-carotene in carcinogenesis: what can be learned from animal studies". The Journal of nutrition. 134 (1): 262S–268S. PMID 14704331.
  7. Ravina, Enrique (2011). The evolution of drug discovery : from traditional medicines to modern drugs (1. Aufl. ed.). Weinheim: Wiley-VCH. p. 331. ISBN 9783527326693.
  8. "WHO Model List of EssentialMedicines" (PDF). World Health Organization. October 2013. Retrieved 22 April 2014.
  9. "Name". International Drug Price Indicator Guide. Retrieved January 2016.