ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ

ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ

Clinical data
Trade names	Taxol, others
AHFS/Drugs.com	monograph
Pregnancy category	US: D (Evidence of risk)
Routes of administration	IV
ATC code	L01CD01 (WHO) L01CD03 (paclitaxel poliglumex)
Legal status
Legal status	US: ℞-only
Pharmacokinetic data
Bioavailability	6.5% (by mouth)
Protein binding	89 to 98%
Metabolism	Liver (CYP2C8 and CYP3A4)
Elimination half-life	5.8 hours
Excretion	Fecal and urinary
Identifiers
IUPAC name (2α,4α,5β,7β,10β,13α)-4,10-Bis(acetyloxy)-13-{[(2R,3S)-3-(benzoylamino)-2-hydroxy-3-phenylpropanoyl]oxy}-1,7-dihydroxy-9-oxo-5,20-epoxytax-11-en-2-yl benzoate
CAS Number	33069-62-4 Y
PubChem CID	36314
IUPHAR/BPS	2770
DrugBank	DB01229 Y
ChemSpider	10368587 Y
UNII	P88XT4IS4D
KEGG	D00491 Y
ChEBI	CHEBI:45863 Y
ChEMBL	CHEMBL428647 N
PDB ligand	TA1 (PDBe, RCSB PDB)
ECHA InfoCard	100.127.725
Chemical and physical data
Formula	C47H51NO14
Molar mass	853.906 g/mol
3D model (JSmol)	Interactive image
SMILES CC1=C2[C@@]([C@]([C@H]([C@@H]3[C@]4([C@H](OC4)C[C@@H]([C@]3(C(=O)[C@@H]2OC(=O)C)C)O)OC(=O)C)OC(=O)c5ccccc5)(C[C@@H]1OC(=O)[C@H](O)[C@@H](NC(=O)c6ccccc6)c7ccccc7)O)(C)C
InChI InChI=1S/C47H51NO14/c1-25-31(60-43(56)36(52)35(28-16-10-7-11-17-28)48-41(54)29-18-12-8-13-19-29)23-47(57)40(61-42(55)30-20-14-9-15-21-30)38-45(6,32(51)22-33-46(38,24-58-33)62-27(3)50)39(53)37(59-26(2)49)34(25)44(47,4)5/h7-21,31-33,35-38,40,51-52,57H,22-24H2,1-6H3,(H,48,54)/t31-,32-,33+,35-,36+,37+,38-,40-,45+,46-,47+/m0/s1 Y Key:RCINICONZNJXQF-MZXODVADSA-N Y
NY (what is this?)  (verify)

ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Paclitaxel ବା PTX, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଟାକ୍ସୋଲ/Taxol) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ (chemotherapy medication) ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଓଭାରି କର୍କଟ, ସ୍ତନ କର୍କଟ, ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ, କାପୋସି ସାର୍କୋମା (Kaposi sarcoma), ଗର୍ଭାଶୟ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ, ଓ ଅଗ୍ନାଶୟ କର୍କଟ । ଏହି ଔଷଧ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ-ବାଉଣ୍ଡ ପାସିଟାକ୍ସେଲ ଫର୍ମୁଲେସନ (albumin bound formulation) ମଧ୍ୟ ଅଛି ।

ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କେଶହାନୀ, ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression), କାଲୁଆ ଅନୁଭବ, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions), ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ତରଳ ଝାଡ଼ା ଆଦି ହୋଇପାରେ । ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମସ୍ୟା, ଅଧିକ ସଂକ୍ରମଣ ସଙ୍କଟ ଓ ନିମୋନିଆ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିପାରେ । ଏହା ଟାକ୍ସେନ (taxane) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । କୋଷ ବିଭାଜନ (cell division) ସମୟରେ ମାଇକ୍ରୋଟ୍ୟୁବ୍ୟୁଲର (microtubule) କାମକୁ ଅବରୋଧ କରି ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୭୧ରେ ପ୍ରଥମେ ପାସିଫିକ ଇଉରୁ (Pacific yew) ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ ପୃଥକ କରାଗଲା ପରେ ସନ ୧୯୯୩ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଶ‌ହେ ଗ୍ରାମ ଭାଏଲର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୭.୦୬ରୁ ୧୩.୪୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ପରିମାଣର ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬୬.୮୫ ପାଉଣ୍ଡ । ଏହା ଅଧୁନା ସେଲ କଲଚର (cell culture) ପଦ୍ଧତିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି ।