ବୋରନ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Boron
5B
-

B

Al
berylliumboroncarbon
ଭୌତିକ ରୁପ
black-brown
ସାଧାରଣ ଧର୍ମ
ନାମ, ପ୍ରତୀକ,
ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ
boron, B,
5
ଉଚ୍ଚାରଣ /ˈbɔərɒn/
ମୌଳିକ ପ୍ରକାର metalloid
ଶ୍ରେଣୀ, ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ବ୍ଲକ୍ 13, 2, p
ମାନକ ପରମାଣବିକ ଓଜନ 10.81(1)
ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ୍ ବିନ୍ୟାସ [He] 2s2 2p1
2, 3
Electron shells of boron (2, 3)
ଇତିହାସ
ଆବିଷ୍କାର Joseph Louis Gay-Lussac and Louis Jacques Thénard[୧] (30 June 1808)
First isolation Humphry Davy[୨] (9 July 1808)
ଭୌତିକ ଧର୍ମ
ଅବସ୍ଥା solid
Liquid density at m.p. 2.08 g·cm−3
ଗଳନାଙ୍କ 2349 K, 2076 °C, 3769 °F
ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ 4200 K, 3927 °C, 7101 °F
Heat of fusion 50.2 kJ·mol−1
Heat of vaporization 480 kJ·mol−1
Molar heat capacity 11.087 J·mol−1·K−1
Vapor pressure
P (Pa) 1 10 100 1 k 10 k 100 k
at T (K) 2348 2562 2822 3141 3545 4072
Atomic properties
Oxidation states 3, 2, 1[୩]
(mildly acidic oxide)
Electronegativity 2.04 (Pauling scale)
Ionization energies
(more)
1st: 800.6 kJ·mol−1
2nd: 2427.1 kJ·mol−1
3rd: 3659.7 kJ·mol−1
Atomic radius 90 pm
Covalent radius 84±3 pm
Van der Waals radius 192 pm
Miscellanea
Crystal structure rhombohedral
Magnetic ordering diamagnetic[୪]
Electrical resistivity (20 °C) ~106 Ω·m
Thermal conductivity 27.4 W·m−1·K−1
Thermal expansion (25 °C) (β form) 5–7[୫] µm·m−1·K−1
Speed of sound (thin rod) (20 °C) 16,200 m·s−1
Mohs hardness ~9.5
CAS registry number 7440-42-8
Most stable isotopes
Main article: Isotopes of boron
iso NA half-life DM DE (MeV) DP
10B 19.9(7)%* 10B is stable with 5 neutrons[୬]
11B 80.1(7)%* 11B is stable with 6 neutrons[୬]
*Boron-10 content may be as low as 19.1% and as
high as 20.3% in natural samples. Boron-11 is
the remainder in such cases.
[୭]
· r

ବୋରନ ହେଉଛି ଏକ ରାସାୟନିକ ମୌଳିକ । ଏହାର ପ୍ରତୀକ Bପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୫ ଅଟେ ।

ଇତିହାସ ଓ ନାମକରଣ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଆବିଷ୍କାର- ସାର ହମ୍ପ୍ରେ ଡେଭି, ଜୋସେଫ ଲୁଇସ୍‌ ଗେ ଲୁକାସ,ଲୁଇସ୍‌ ଜାକସ୍‌ ଥେନାର୍ଡ୍‌
  • କେବେ-୧୮୨୮
  • କେଉଂଠି- ଇଁଲଣ୍ଡ/ଫ୍ରାନସ୍‌
  • ଉତ୍ପତି- ବୋରାକ୍ସ ଓ କାର୍ବନରୁ

ଧର୍ମ[ସମ୍ପାଦନା]

ସମସ୍ଥାନିକ[ସମ୍ପାଦନା]

10B [5 neutrons] Abundance: 19.9% Stable with 5 neutron 11B [6 neutrons] Abundance: 80.1% Stable with 6 neutron

ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବୋରାକ୍ସ Na2B4O7 - 10H2O ,
  • ବୋରିକ ଏସିଡ୍‌ H3BO3 ,
  • ସୋଡିୟମ୍ ବୋରୋହାଇଡ୍ରାଈଡ୍‌ NaBH4 ,
  • ରେନିୟମ ଡାଇବୋରାଇଡ୍‌ ReB2 ,
  • ସୋଡିୟମ ପର୍‌ବୋରେଟ୍‌ NaBO3 ,

Reactions with air At higher temperatures, boron does burn in air to form boron(III) oxide, B2O3.

 4B + 3O2(g)2B2O3(s) 

Reactions with halogens Boron reacts vigorously with fluorine, chlorine, and bromine to form boron(III) trihalides.

 2B(s) + 3F2(g)2BF3(g) 
 2B(s) + 3Cl2(g)2BCl3(g) 
 2B(s) + 3Br2(g)2BBr3(g) 

Reactions with acids Crystalline boron does not react with boiling hydrochloric acid (HCl) or boiling hydrofluoric acid (HF). Powdered boron oxidizes slowly when treated with concentrated nitric acid, HNO3.

ଅବସ୍ଥିତି[ସମ୍ପାଦନା]

କେର୍ନାଇଟ୍ ନାମକ ଓରରୁ ଉତ୍ପତି (Na2B4O7.10H2O).

ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ପୃଥିବୀରେ ଓର୍‌ ଆକାରରେ ଗଛିତ ଥିବା ବୋରୋନର ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ 1010 କିଲୋଗ୍ରାମ | ଆମେରିକା, ତିବତ, ଚିଲି ଓ ତୁର୍କୀ ମୂଖ୍ୟ ଉପ୍ତାଦନକାରି ଦେଶ | ବହୁଳତା:

  • ବିଶ୍ୱ: 0.001 ppm
  • ସୂର୍ଯ୍ୟ: 0.002 ppm
  • ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠ : 950 ppm
  • ସମୁଦ୍ର: 4.41 ppm
  • ମାନବ ଶରୀର

700 ppb by weight 410 ppb by atoms

ଉତ୍ପାଦନ[ସମ୍ପାଦନା]

ବ୍ୟବହାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବୋରାକ୍ସ Na2B4O7 - 10H2O ,ସାବୁନ, ଡିଟର୍‌ଜେଣ୍ଟ, କୀଟନାଶକ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ |
  • ବୋରିକ ଏସିଡ୍‌ H3BO3 ଆଣବିକ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଫିସିଅନ୍‌ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ, ଆଣ୍ଟିସେପଟିକ, କୀଟନାଶକ ଓ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଜ୍ୱଳନଶୀଳତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ |
  • ସୋଡିୟମ୍ ବୋରୋହାଇଡ୍ରାଈଡ୍‌ NaBH4 ଔଷଧ ଓ ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ |
  • ରେନିୟମ ଡାଇବୋରାଇଡ୍‌ ReB2 ହିରା କାଟିବାରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ |

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ[ସମ୍ପାଦନା]

ଟୀକା[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Gay Lussac, J.L. and Thenard, L.J. (1808) "Sur la décomposition et la recomposition de l'acide boracique," Annales de chimie [later: Annales de chemie et de physique], vol. 68, pp. 169–174.
  2. Davy H (1809). "An account of some new analytical researches on the nature of certain bodies, particularly the alkalies, phosphorus, sulphur, carbonaceous matter, and the acids hitherto undecomposed: with some general observations on chemical theory". Philosophical Transactions of the Royal Society of London 99: 33–104. 
  3. Zhang, K.Q.; Guo, B.; Braun, V.; Dulick, M.; Bernath, P.F. (1995). "Infrared Emission Spectroscopy of BF and AIF". J. Molecular Spectroscopy 170: 82. Bibcode:1995JMoSp.170...82Z. doi:10.1006/jmsp.1995.1058. 
  4. Lide, David R. (ed.) (2000). Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics. CRC press. ISBN 0849304814. 
  5. Holcombe Jr., C. E.; Smith, D. D.; Lorc, J. D.; Duerlesen, W. K.; Carpenter; D. A. (October 1973). "Physical-Chemical Properties of beta-Rhombohedral Boron". High Temp. Sci. 5 (5): 349–57. 
  6. ୬.୦ ୬.୧ "Atomic Weights and Isotopic Compositions for All Elements". National Institute of Standards and Technology. http://physics.nist.gov/cgi-bin/Compositions/stand_alone.pl. Retrieved 2008-09-21. 
  7. Szegedi, S.; Váradi, M.; Buczkó, Cs. M.; Várnagy, M.; Sztaricskai, T. (1990). "Determination of boron in glass by neutron transmission method". Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry Letters 146 (3): 177. doi:10.1007/BF02165219. 

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

ବାହାର ଲିଙ୍କ[ସମ୍ପାଦନା]