ସାଲମୋନେଲୋସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(Salmonellosis ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
Jump to navigation Jump to search
ସାଲମୋନେଲୋସିସ (Salmonellosis)
SalmonellaNIAID.jpg
ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରନ ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରାଫରେ (Electron micrograph) କଲଚର ହୋଇଥିବା ମାନବ ଜୀବକୋଷରେ ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫିମୁରିଅମ (ଲାଲ) ଜୀବାଣୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି ।
ବିଭାଗସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ (Infectious disease)
ଲକ୍ଷଣତରଳ ଝାଡ଼ା, ଜ୍ୱର, ଉଦର କ୍ରାମ୍ପ (abdominal cramps), ବାନ୍ତି (vomiting)[୧]
ଆକ୍ରାନ୍ତ ସମୟସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୦.୫ରୁ ୩ ଦିନ ପରେ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । [୧]
ଅବଧି୪ରୁ ୭ ଦିନ[୧]
କାରଣସାଲମୋନେଲା (Salmonella).[୧]
ବିପଦ କାରକଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି (weak immune system
ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତିମଳ ପରୀକ୍ଷା (Stool test)[୨]
ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଗାସ୍ଟ୍ରୋଏଣ୍ଟେରାଇଟିସ (gastroenteritis)[୩]
ପ୍ରତିକାରସଠିକ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ [୪]
ଚିକିତ୍ସାପାଟିରେ ତରଳ ଖାଦ୍ୟ, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic)[୧]
ପୌନଃପୁନିକଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବର୍ଷକୁ ୧.୨ ନିୟୁତ ରୋଗୀ [୧]
ମୃତ୍ୟୁ ସାନ୍ଦ୍ରତା୨୬୮,୦୦୦ (୨୦୧୫)[୫]

ସାଲମୋନେଲୋସିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Salmonellosis) ଏକ ଲକ୍ଷଣ‌ଯୁକ୍ତ ସଂକ୍ରମଣ (symptomatic infection) ଯାହା ସାଲମୋନେଲା (Salmonella) ନାମକ ଏକ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ସଂଘଟିତ ହୁଏ ।[୧] ଏହି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଜ୍ୱର, ଉଦର କ୍ରାମ୍ପ (abdominal cramps) ଓ ବାନ୍ତି (vomiting) ହୁଏ ।[୧] ଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ଅଧା ଦିନରୁ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୪ରୁ ୭ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।[୬] ବେଳେ ବେଳେ ନିର୍ଜଳନ (dehydration) ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ .[୪] ଯୁବାବସ୍ଥା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ଅଭାବ (weak immune system) ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସାଂଘାତିକ ହୋଇଯାଏ ।[୧] ଏହି ସାଲମୋନେଲା ଦଳର ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଟାଇଫଏଡପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ରୋଗ ହୁଏ ।[୨][୧]

ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ପ୍ରଜାତିର (species) ସାଲମୋନେଲା ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ଯଥା:- ସାଲମୋନେଲା ବୋଙ୍ଗୋରି (Salmonella bongori) ଓ ସାଲମୋନେଲା ଏଣ୍ଟେରିକା (Salmonella enterica) ଓ ଏମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅନେକ ଉପ‌ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।[୪] ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ କ୍ଷୀର ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ ।[୬] ମଳ ମିଶ୍ରତ (manure)ସାର ବ୍ୟବ‌ହାର ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟାପିଯାଏ ।[୪] ବିଲେଇ, କୁକୁର ଆଦି ଗୃହପାଳିତ ଜନ୍ତୁ ଓ ସରିସୃପ (reptiles) ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।[୪] ମଳ ପରୀକ୍ଷା (stool test) କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।[୨]

ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଖାଦ୍ୟ ରାନ୍ଧିଲେ ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ ।[୪] ରୋଗ ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ହୋଇଥିଲେ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର ହୁଏନାହିଁ ।[୪] ଚିନ୍ତାଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ହୋଇଥିଲେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର (intravenous) ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ସମସ୍ୟାର (electrolyte problems) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।[୪][୧] ଅନ୍ତନଳୀ ବାହାରକୁ ସଂକ୍ରମଣ ଯାଇଥିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotics) ଦିଆଯାଏ ।[୪]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦୦ ୧.୦୧ ୧.୦୨ ୧.୦୩ ୧.୦୪ ୧.୦୫ ୧.୦୬ ୧.୦୭ ୧.୦୮ ୧.୦୯ ୧.୧୦ "Salmonella". CDC (in ଇଂରାଜୀ). 9 March 2015. Archived from the original on 25 May 2017. Retrieved 7 May 2017.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ "Salmonella Infections". MedlinePlus (in ଇଂରାଜୀ). Archived from the original on 30 April 2017. Retrieved 7 May 2017.
  3. Hald, T. (2013). Advances in microbial food safety: 2. Pathogen update: Salmonella (in ଇଂରାଜୀ). Elsevier Inc. Chapters. p. 2.2. ISBN 9780128089606. Archived from the original on 2017-09-10.
  4. ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ ୪.୩ ୪.୪ ୪.୫ ୪.୬ ୪.୭ ୪.୮ "Salmonella (non-typhoidal)". World Health Organization. December 2016. Archived from the original on 20 April 2017. Retrieved 7 May 2017.
  5. GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
  6. ୬.୦ ୬.୧ "Salmonella". World Health Organization. Archived from the original on 17 April 2017. Retrieved 7 May 2017.