ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର
Salmonella typhi typhoid fever PHIL 2215 lores.jpg
ରୋଗୀ ଛାତିରେ ଲାଲ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦାଗ ଟାଇଫଏଡ ଓ ପାରାଟାଇଫଏଡ ରୋଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ସ୍ପେଶାଲିଟି Infectious disease
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦ A01.1-A01.4
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍ 002
ରୋଗ ଡାଟାବେସ 33218
Patient UK ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର
MeSH D010284

ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ବା କେବଳ ପାରାଟାଇଫଏଡ ଏକ ଜୀବାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ ଯାହା ତିନି ପ୍ରଜାତିର ସାଲମୋନେଲା ଏଣ୍ଟେରିକା ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ହୁଏ । [୧] ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ଭଳି ଏହା ମଧ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୬ରୁ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । [୧][୨] ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଧୀରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ତାପ ଯୁକ୍ତ ଜ୍ୱର ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ଦୁର୍ବଳତା, ଖାଦ୍ୟ‌ଅରୁଚି ଓ ମୁଣ୍ଡବଥା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । [୧] ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଦେହରେ ଗୋଲାପି ରାସ ଦେଖାଯାଏ । [୩] ଚିକିତ୍ସିତ ନ ହେଲେ ସପ୍ତାହ ବା ମାସ ବ୍ୟାପି ଲକ୍ଷଣ ଲାଗିରହେ । [୧] ଜୀବାଣୁ ଦେହରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏନି କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କର ରୋଗ ବ୍ୟାପିବା କ୍ଷମତା ଥାଏ । [୨] ଉଭୟ ପାରାଟାଇଫଏଡ ଓ ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ସମାନ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । [୨] ପାରାଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ଏକ ପ୍ରକାର ଟାଇଫଏଡ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । [୪]

ପାରାଟାଇଫଏଡ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ସାଲମୋନେଲା ଏଣ୍ଟେରିକାର ତିନି ପ୍ରଜାତି ପାରାଟାଇଫଏଡ ଏ, ପାରାଟାଇଫଏଡ ବି, ଓ ପାରାଟାଇଫଏଡ ସି ଜୀବାଣୁ ଓ ଏମାନେ ଅନ୍ତନଳୀରକ୍ତରେ ବଢ଼ନ୍ତି । ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର ମଳ ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । [୧] ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ରାନ୍ଧୁଣିଆଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । [୩] ଅପରିଚ୍ଛନ୍ନ ପରିବେଶ ଓ ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ ବସତି ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । [୫] ଯୌନ ସମ୍ପର୍କଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପିପାରେ । ଜୀବଜଗତରେ କେବଳ ମାନବ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୁଏ । [୧] ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ରୋଗୀର ରକ୍ତ, ମଳ ତ‌ଥା ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜାରେ ଜୀବାଣୁର ଡିଏନଏ ମିଳିଲେ ବା ରକ୍ତକୁ ଜୀବାଣୁ କଲଚର କରି ଜୀବାଣୁ ମିଳିଲେ ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ । [୧][୨] ଜୀବାଣୁ କଲଚର ଏକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାମ । [୨] ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ପରୀକ୍ଷାହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା । [୫] ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ସ‌ହିତ ଏହାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି । [୨] ଟାଇଫସ ରୋଗର ଏହା ସ‌ହିତ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ । [୬]

ପାରାଟାଇଫଏଡ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଟିକା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟାଇଫଏଡ ଟିକା କିଛି ଉପକାର କରିପାରେ । [୧][୩] ଏହାର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପାନ, ଉନ୍ନତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଭଲଭାବେ ହାତଧୁଆ ଆବଶ୍ୟକ । ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରତି ସମୟକ୍ରମେ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି ହୋଇଯାଇଛି । [୧]

ବାର୍ଷିକ ୬ ନିୟୁତ ଲୋକ ପାରାଟାଇଫଏଡ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । [୧] ଏସିଆର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ କ୍ୱଚିତ ଦେଖାଯାଏ । [୧][୩] ପାରାଟାଇଫି ବି ଓ ସି ଅପେକ୍ଷା ପାରାଟାଇଫି ଏ ଅଧିକ ହୁଏ । [୨] ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୫୪,୦୦୦ ଥିବାବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହି କମିଯାଏ ୫୪,୦୦୦ ହୋଇଥିଲା । [୭] ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇଲେ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ୧୦ରୁ ୧୫ % ହୁଏ, ଚିକତ୍ସା ପାଇଲେ ୧ %ରୁ କମ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ । [୨]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦୦ ୧.୦୧ ୧.୦୨ ୧.୦୩ ୧.୦୪ ୧.୦୫ ୧.୦୬ ୧.୦୭ ୧.୦୮ ୧.୦୯ ୧.୧୦ Anna E. Newton (୨୦୧୪). "୩ Infectious Diseases Related To Travel". CDC health information for international travel ୨୦୧୪ : the yellow book. ISBN ୯୭୮୦୧୯୯୯୪୮୪୯୯. 
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ ୨.୪ ୨.୫ ୨.୬ ୨.୭ Alan J. Magill (୨୦୧୩). Hunter's tropical medicine and emerging infectious diseases (୯th ed.). London: Saunders/Elsevier. pp. ୫୬୮–୫୭୨. ISBN ୯୭୮୧୪୫୫୭୪୦୪୩୭. 
  3. ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ ୩.୩ Jeremy Hawker (୨୦୧୨). "୩.୫୬". Communicable disease control and health protection handbook (୩rd ed.). Chichester, West Sussex, UK: Wiley-Blackwell. ISBN ୯୭୮୧୪୪୪୩୪୬୯୪୭. 
  4. Wain, J; Hendriksen, RS; Mikoleit, ML; Keddy, KH; Ochiai, RL (21 March 2015). "Typhoid fever.". Lancet 385 (9973): 1136–45. PMID 25458731. doi:10.1016/s0140-6736(13)62708-7. 
  5. ୫.୦ ୫.୧ Crump, JA; Mintz, ED (15 January 2010). "Global trends in typhoid and paratyphoid Fever.". Clinical infectious diseases : an official publication of the Infectious Diseases Society of America 50 (2): 241–6. PMID 20014951. doi:10.1086/649541. 
  6. Cunha BA (March 2004). "Osler on typhoid fever: differentiating typhoid from typhus and malaria". Infect. Dis. Clin. North Am. 18 (1): 111–25. PMID 15081508. doi:10.1016/S0891-5520(03)00094-1. 
  7. GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013.". Lancet 385 (9963): 117–71. PMC 4340604. PMID 25530442. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2.