ମଲ୍ଲିକା ସରାଭାଇ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

ମଲ୍ଲିକା ସରାଭାଇ‌
Mallika Sarabhai in play AKABR directed by Arvind Gaur.jpg
Mallika Sarabhai in Bertolt Brecht's adaptation of The Good Person of Szechwan directed by Arvind Gaur
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନଜନ୍ମ ୦୯/୦୫/୧୯୫୪
ଜୀବିକାକୁଚିପୁଡ଼ିଭରତନାଟ୍ୟମ ନର୍ତ୍ତକୀ, ଅଭିନେତ୍ରୀ, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
କାର୍ଯ୍ୟକାଳ୧୯୬୯ – ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଜୀବନସାଥିବିପିନ ଶାହ
ସନ୍ତାନରେବନ୍ତ/ (Revanta)
ଅନହିତା
ବାପା ବୋଉବିକ୍ରମ ସରାଭାଇ (Vikram Sarabhai)
ମୃଣାଲିନୀ ସରାଭାଇ (Mrinalini)
ପୁରସ୍କାରପଦ୍ମ ଭୂଷଣ
ୱେବସାଇଟwww.mallikasarabhai.com

ମଲ୍ଲିକା ସରାଭାଇ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Mallika Sarabhai) ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶର ଅହମଦାବାଦରେ, (ଭାରତ) ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ (୯ ମଇ ମାସ, ୧୯୫୪ରେ ) କରିଥିବା ଜଣେ କର୍ମୀ, ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା । ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ମୃଣାଲିନୀ ସରାଭାଇ (Mrinalini Sarabhai ) ଓ ମହାକାଶ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିକ୍ରମ ସରାଭାଇଙ୍କର (Vikram Sarabhai) କନ୍ୟା ମଲ୍ଲିକା ଜଣେ କୁଚିପୁଡ଼ି (Kuchipudi) ଓ ଭାରତନାଟ୍ୟମ (Bharatanatyam) ନର୍ତ୍ତକୀ । [୧] ଓ କଳା ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ବିଶେଷ ଦକ୍ଷତା ଥିଲା ।

ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ମଲ୍ଲିକା ସରାଭାଇ ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶର ଅନମଦାବାଦଠାରେ (IIM Ahmedabad) ବିକ୍ରମ ସରାଭାଇ ଓ ମୃଣାଲିନୀ ସରାଭାଇଙ୍କ ଔରଷରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୭୪ରେ ସେ ଆଇଆଇଏମ ଅହମଦାବାଦରୁ ଏମ‌ବିଏ (MBA) ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଓ ସନ ୧୯୭୬ରେ ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନାଲ ବିହେଭିଅର ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ କରିଥିଲେ [୨] ସେ ଉଭୟ ନର୍ତ୍ତକୀ ଓ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଥିଲେ ଓ ହିନ୍ଦି, ମଲୟାଲମ, ଗୁଜରାଟୀ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । [୩]

ପେଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ନାଚ ଶିକ୍ଷା କରି ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପିଟର ବ୍ରୁକ (Peter Brook's) ମହାଭାରତ ସିନେମାରେ (୧୯୮୯) ସେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଥିଲେ ଓ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଥିଏଟର ଡି ଚାମ୍ପସ ଏଲିସେସ, ପ୍ୟାରିସ ୧୯୭୭ରେ ସେ ବେଷ୍ଟ ଡାନ୍ସ ସୋଲୋଇସ୍ଟ ଭାବରେ ଗୋଲ୍ଡେନ ଷ୍ଟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ‌ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ । ସରାଭାଇ ଏକ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । [୪] ଅହମଦାବାଦର ଦର୍ପନ ଏକାଡେମୀ ଅଫ ପରଫର୍ମିଙ୍ଗ ଆର୍ଟସର (Darpana Academy of Performing Arts) ପରିଚାଳିକା ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଭାଷାକୁ ଏକ କଳା ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ ।[୫]

ରଚନା[ସମ୍ପାଦନା]

ମଲ୍ଲିକା ପ୍ରଥମେ ମହିଳାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ନେଇ 'ଶକ୍ତି' ପ୍ର‌ଯୋଜନା କରି ତାହାର ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଲେଖିଥିଲେ ଓ ସେଥିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ନିଜେ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଲେଖିଥିଲେ । ଟାଇମସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ, ବନିଥା, ଦି ଉଇକ, ଦିବ୍ୟଭାଷ୍କର, ହନ୍ସ ଓ ଡିଏନଏ ପତ୍ର ପତ୍ରିକାରେ ସେ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଥିଲେ ।

ରାଜନୀତି[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ ୨୦୦୯ର ସାଧାରଣ ଭୋଟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଏଲ କେ ଆଡଭାନୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗାନ୍ଧି ନ‌ଗର ଲୋକ ସଭା ସିଟରୁ ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ । ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ସମୟରେ ସେ ୧୯୮୪ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ତରଫରୁ ଇଲେକସନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । [୬][୭] ଏଲ କେ ଆଡଭାନୀଙ୍କଠାରୁ ଭୋଟର ହାରିଯାଇ ଅମାନତ ହରେଇଥିଲେ । [୮]

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ସେ ଗୁଜରାଟ ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସର୍ବୋଦୟ ମିଶନ ସମୟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । [୯] ସନ ୨୦୦୨ର ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗା ବିଷୟରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାଙ୍କର ପେଟିସନ‌କୁ ବିଫଳ କରିଥିବା ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । [୯] ଜାନୁଆରୀ ୮, ସନ ୨୦୧୪ରେ ସେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. International encyclopedia of dance: a project of Dance Perspectives Foundation, Inc
  2. indobase Dances of India
  3. The Hindu : National : Mallika Sarabhai to contest against Advani
  4. Inspiring woman
  5. Welcome to the world of Darpana Archived 19 July 2011 at the Wayback Machine.
  6. Express India – Danseuse Mallika Sarabhai troops into Advani bastion in Gandhinagar Archived 23 September 2012 at the Wayback Machine.
  7. Poll dance: Mallika to contest against LK from Gandhinagar – Times of India
  8. The Hindu – National – Modi magic fails to work
  9. ୯.୦ ୯.୧ "Mallika Sarabhai, riots victims detained at Modi's fast venue". The Hindustan Times. IANS. 18 September 2011. Archived from the original on 9 November 2013. Retrieved 26 February 2013.