ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଭେଇକିଲ୍‌

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
PSLV.svg

ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ୍ ଭେଇକିଲ୍‌ ବା ପିଏସ୍‌ଏଲଭି, ବିଶ୍ବର ସବୁଠୁ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ । ପିଏସ୍ଏଲଭିର ଲମ୍ବ 44 ମିଟର, ଯାହାକି ଏକ 12 ମହଲା ବିଲ୍‌ଡିଂର ଉଚ୍ଚତା ସହ ସମାନ । ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 2.8 ମିଟର । 4ଟି ସ୍ତର ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନରେ ଉଭୟ କଠିନ ଓ ତରଳ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପିଏସ୍ଏଲଭିର 3ଟି ସଂସ୍କରଣ ବିକାଶ କରିଛି ଇସ୍ରୋ । ପିଏସଏଲଭି-ଜି, ପିଏସଏଲଭି-ସିଏ ଓ ପିଏସଏଲଭି-ଏକ୍ସଏଲ୍ ଏଭଳି 3ଟି ଭର୍ସନ ରହିଛି । ସବୁଠୁ ଲାଟେଷ୍ଟ ଭର୍ସନ ପିଏସଏଲଭି-ଏକ୍ସଏଲ, 320 ଟନ ଓଜନର ବସ୍ତୁ ବୋହି ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ । 1993ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଏହି ରକେଟ୍‌ର ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା ଇସ୍ରୋ । ଯାହାକି ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା । ପରେ 1997ରେ ହୋଇଥିବା 4ର୍ଥ ପରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଆଶିଂକ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇଥିବା 36ଟି ଉତକ୍ଷେପଣରୁ 34ଟି ମିଶନ ସଫଳ ହୋଇଛି । ପିଏସଏଲଭି- ସିଏର ଅର୍ଥ କୋର ଏଲୋନ୍ । 2007ରେ ପିଏସ୍‌ଏଲଭି ସିଏର ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା ଇସ୍ରୋ । ପୂର୍ବ ଭର୍ସନଠାରୁ ଏଥିରେ କେତେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି । ସିକ୍ସ ସାର୍ପ ଅନ ବୁଷ୍ଟରକୁ ଏଥିରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି । ରକେଟର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଇନ୍ଧନ ଟାଙ୍କି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ଯାହାକି ଏହି ରକେଟର ଓଜନକୁ 400 କିଲୋଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମ୍ କରିପାରିଛି । ଯାହା 11 ଶହ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନର ବସ୍ତୁକୁ ବୋହି ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ । ସବୁଠୁ ଲାଟେଷ୍ଟ ଭ୍ୟାରିଆଣ୍ଟର ରକେଟ୍ ହେଉଛି ପିଏସଏଲଭି-ଏକ୍ସଏଲ । ଏଥିରେ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୁଷ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ପିଏସଏଲଭି ଏକ୍ସଏଲରେ ଲାଗିଥିବା ମୋଟରର ଲମ୍ବ 13.5 ମିଟର । ଏଥିରେ 12 ଟନ୍ କଠିନ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । 2008ରେ ଚନ୍ଦ୍ରାୟାଣ-1କୁ ସଫଳତାର ସହ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲା ଏହି ରକେଟ୍ । ପିଏସଏଲଭିର ପେ- ଲୋଡ୍‌ କ୍ଷମତା 18 ଶହ କିଲୋଗ୍ରାମ । ଚତୁର୍ଥ ସଂସ୍କରଣ, ପିଏସଏଲଭି- 3ଏସ୍‌କୁ ଏବେ ବିକାଶ କରାଯାଉଛି ।

[୧]

  1. "ଇସ୍ରୋ".