ଥାଲିଡୋମାଇଡ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ଥାଲିଡୋମାଇଡ
Thalidomide enantiomers.svg
Clinical data
Pronunciation/θəˈlɪdəmd/[୧]
Trade namesContergan, Thalomid, Talidex, others
Synonymsα-Phthalimidoglutarimide
AHFS/Drugs.commonograph
MedlinePlusa699032
data
Pregnancy
category
  • AU: X (High risk)
  • US: X (Contraindicated)
Routes of
administration
By mouth (capsules)
Legal status
Legal status
Pharmacokinetic data
Bioavailability90%
Protein binding55% and 66% for the (R)-(+)- and (S)-(−)-enantiomers, respectively[୨]
MetabolismLiver (minimally via CYP2C19-mediated 5-hydroxylation; mostly via non-enzymatic hydrolysis at the four amide sites)[୨]
Elimination half-life5–7.5 hours (dose-dependent)[୨]
ExcretionUrine, faeces[୨]
Identifiers
ECHA InfoCard100.000.029 Edit this at Wikidata
Chemical and physical data
FormulaC13H10N2O4
Molar mass୨୫୮.୨୩ g·mol−1
3D model (JSmol)
  (verify)

ଥାଲିଡୋମାଇଡ ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଥାଲୋମିଡ ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହେଉଥିବା ଏକ ଔଷଧ ଓ ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ମାୟେଲୋମା, ଗ୍ରାଫ୍ଟ ବନାମ ହୋଷ୍ଟ ରୋଗ ଓ ଅନେକ ରକମର ଚର୍ମ ରୋଗ ସ‌ହିତ ଜଟିଳ କୁଷ୍ଠ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଏହା ଅନେକ ଏଚ୍.ଆଇ.ଭି ରୋଗରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଅଧିକ ସ୍ତରର ଭୂତାଣୁ ଥିଲେ ଦିଆଯାଏ । [୩] ଏହା ପାଟି ବାଟେ ଦିଆଯାଏ | [୩]

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାହୀନତା, ରାସ୍‌ ବଂ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | [୩] ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଟ୍ୟୁମର ଲାଇସିସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ଓ ପେରିଫେରାଲ ନିଉରୋପାଥି ହୋଇପାରେ । [୪] ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗ କିକୃତି ହୋଇପାରେ | [୩] ପୁରୁଷମାନେ ଏହି ଔଷଧ ଖାଉଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀର ଗର୍ଭ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ। [୫] ଏହା ଏକ ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋମୋଡ୍ୟୁଲେଟରି ଔଷଧ ଯାହା ବିବିଧ କ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେଟି ଜୀବକୋଷକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରେ ଓ ଟିଏନଏଫ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ କରେ | [୩]

ଥାଲିଡୋମାଇଡ୍ ପ୍ରଥମେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀରେ ବିକ୍ରୟ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା | [୬] [୭] ଥାଲିଡୋମାଇଡର ପ୍ରଥମ ବିକ୍ରୟ ସମୟରେ ଉଦ୍‌ବେଗ, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ମାନସିକ ଚାପ ଏବଂ ଗର୍ଭ ଜନିତ ସକାଳ ଅସୁସ୍ଥତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଥିଲା | [୮] [୯] ଗର୍ଭଧାରଣରେ ଏହା ନିରାପଦ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ବେଳେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଜନ୍ମଗତ ତ୍ରୁଟି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ବର୍ଷ ୟୁରୋପରେ ବଜାରରୁ ଏହି ଔଷଧ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା। [୮] [୧୦] ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିବା ୧୦,୦୦୦ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦% ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ। [୮] [୩] ଯେଉଁମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ଅଙ୍ଗ, ଆଖି, ମୂତ୍ରନଳୀ ଏବଂ ହୃଦଘାତ ସମସ୍ୟା ରହିଥିଲା । [୧୦] ଆମେରିକାର ବଜାରରେ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରବେଶକୁ ଏଫଡିଏରେ ଥିବା ଫ୍ରାନସିସ କେଲସି ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥିଲେ। [୧୧] ଥାଲିଡୋମାଇଡ ଜନିତ ଜନ୍ମ ଦୋଷ ଥିବା ଯୋଗୁ ଅନେକ ଦେଶରେ ଏହାର ଅଧିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଯାଞ୍ଚ କରାଗଲା । [୧୧] [୧୦]

ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହା ୧୯୮୮ ମସିହାର ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। [୩] ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଜରୁରୀ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ଏହାର ନାମ ଅଛି । [୧୨] ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି | [୫] ଇଂଲଣ୍ଡରେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଏନଏଚଏସ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହାର ଖର୍ଚ୍ଚ ନିମନ୍ତେ ୧୧୯୪ ପାଉଣ୍ଡ ବ୍ୟୟ କରେ । [୫] ଏହି ପରିମାଣ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ $ ୯.୨୩୬ ବ୍ୟୟ ହୁଏ ।  

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ଛାଞ୍ଚ:OED
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  3. ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ ୩.୩ ୩.୪ ୩.୫ ୩.୬ "Thalidomide Monograph for Professionals". Drugs.com (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 14 November 2019.
  4. British national formulary : BNF 76 (76 ed.). Pharmaceutical Press. 2018. p. 936. ISBN 9780857113382.
  5. ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ British national formulary : BNF 76 (76 ed.). Pharmaceutical Press. 2018. p. 936. ISBN 9780857113382.
  6. Cuthbert, Alan (2003). The Oxford Companion to the Body. Oxford University Press. p. 682. doi:10.1093/acref/9780198524038.001.0001. ISBN 9780198524038. {{cite book}}: Unknown parameter |name-list-format= ignored (|name-list-style= suggested) (help)
  7. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  8. ୮.୦ ୮.୧ ୮.୨ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  9. Loue, Sana; Sajatovic, Martha (2004). Encyclopedia of Women's Health (in ଇଂରାଜୀ). Springer Science & Business Media. p. 644. ISBN 9780306480737. {{cite book}}: Unknown parameter |name-list-format= ignored (|name-list-style= suggested) (help)
  10. ୧୦.୦ ୧୦.୧ ୧୦.୨ Cuthbert, Alan (2003). The Oxford Companion to the Body. Oxford University Press. p. 682. doi:10.1093/acref/9780198524038.001.0001. ISBN 9780198524038. {{cite book}}: Unknown parameter |name-list-format= ignored (|name-list-style= suggested) (help)
  11. ୧୧.୦ ୧୧.୧ Loue, Sana; Sajatovic, Martha (2004). Encyclopedia of Women's Health (in ଇଂରାଜୀ). Springer Science & Business Media. p. 644. ISBN 9780306480737. {{cite book}}: Unknown parameter |name-list-format= ignored (|name-list-style= suggested) (help)
  12. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.