ନିଦ୍ରାହୀନତା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ନିଦ୍ରାହୀନତା
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ଉଚ୍ଚାରଣ in-SOM-ne-ah[୧]
ସ୍ପେଶାଲିଟି Sleep medicine
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦ F51.0, G47.0
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍ 307.42, 307.41, 327.0, 780.51, 780.52
ରୋଗ ଡାଟାବେସ 26877
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ 000805
ଇ-ମେଡ଼ିସିନ med/2698
Patient UK ନିଦ୍ରାହୀନତା
MeSH D007319

ନିଦ୍ରାହୀନତା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Insomnia) ଏକ ନିଦ୍ରା ବେମାରୀ (sleep disorder) ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକର ଶୋଇବାରେ (sleeping) ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।[୧] ଶୋଇବା ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ଅସିବିଧା ହୋଇପାରେ ବା ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ ଶୋଇହୁଏନାହିଁ ।[୨][୩] ଏହି ରୋଗରେ ଦିନରେ ନିଦ ଲାଗେ, ଶକ୍ତିହୀନତା ଲାଗେ, ଚିଡ଼ଚିଡ଼ା ଲାଗେ ଓ ଅବସାଦ (depressed mood|) ହୁଏ । ଏହା ଯୋଗୁ ଗାଡ଼ି ଧକ୍କା ସମ୍ଭାବନା ରହେ, ମନ‌ଦେଇ ଶିଖିବାରେ ସମସ୍ୟା ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ କିଛି ଦିନ ବା କିଛି ସପ୍ତାହ ରହିପାରେ ବା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଏକ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ରହିପାରେ ।[୧]

ନିଦ୍ରାହୀନତା ବେମାରୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ହୋଇପାରେ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ ।[୪] ଅନ୍ୟ କାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ଚାପ (psychological stress), ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଯନ୍ତ୍ରଣା (chronic pain), ହୃଦ୍‌ପାତ, ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜ୍ମ (hyperthyroidism), ଛାତି ଜ୍ୱାଳା (heartburn), ରେସ୍ଟଲେସ ଲେଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (restless leg syndrome, ଋତୁବନ୍ଦ, କେତେକ ଔଷଧ ଓ କେଫିନ, ନିକୋଟିନ ତ‌ଥା ଆଲକୋହୋଲ ଭଳି ଡ୍ରଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ରୋଗର କାରଣ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । [୪][୫] ରାତି ଡ୍ୟୁଟି ଓ ନିଦ୍ରା ଶ୍ୱାସରୋଧ (sleep apnea) ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରେ ।[୩] ନିଦ୍ରା ଅଭ୍ୟାସର ଇତିହାସ ଓ ଅନ୍ୟ କାରଣମାନଙ୍କର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦେଖି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଗୋଟିଏ ନିଦ୍ରା ଅନୁଶୀଳନ (sleep study) କରି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସମସ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।[୬] ସ୍କ୍ରୀନିଙ୍ଗ ସମୟରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଏ: "ଶୋଇବାରେ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି କି? ଓ ଶୋଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲାବେଳେ ବା ଶୋଇବା ଚାଲୁ ରଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି କି?" ।[୩]

ନିଦ୍ରାହୀନତା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ନିଦ୍ରା ସୁରକ୍ଷା (Sleep hygiene) ଓ ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।[୭][୮] ନିଦ୍ରା ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସମାନ ନିଦ୍ରା ସମୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ସଂସ୍ପର୍ଶ, ଗୋଟିଏ ଅନ୍ଧାର ଶାନ୍ତ ବଖରା ଓ ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଆବଶ୍ୟକ ।[୭] ଏହା ସ‌ହିତ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (Cognitive behavioral therapy) ଏହା ସ‌ହିତ ଆବଶ୍ୟକ ।[୯][୧୦] ନିଦ୍ରା ବଟିକା ସାହାଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଯୋଗୁ ଆଘାତ, ଡିମେନସିଆ (dementia) ଓ ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ (addiction) ହୋଇପାରନ୍ତି ।[୮][୯] ଚାରି ପାଞ୍ଚ ସପ୍ତାହ ଔଷଧ ଖାଇବା ପରେ ଆଉ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ ।[୯] ଅଲଟରନେଟିଭ ମେଡିସିନରେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସାର ନିରାପତ୍ତା ଓ ଫଳାଫଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । [୮][୯]

ଜୀବନର କୌଣସି ନା କୌଣସି ସମୟରେ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦%ରୁ ୩୦% ନିଦ୍ରାହୀନତା ବେମାରୀ ହୁଏ ।[୩][୫][୧୧] ପ୍ରାୟ ୬% ଲୋକଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏହି ବେମାରୀ ହୁଏ ।[୩] ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସର ଲୋକ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି ।[୭] ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ପିଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି ।[୫] ପୁରାତନ ଗ୍ରୀସ (ancient Greece) ଦେଶରେ ଏ ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।[୧୨]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ "What Is Insomnia?". NHLBI. December 13, 2011. Retrieved 9 August 2016. 
  2. Golub, R. M. (2012). "Insomnia". JAMA: The Journal of the American Medical Association 307 (24): 2653–2653. PMID 22735439. doi:10.1001/jama.2012.6219. 
  3. ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ ୩.୩ ୩.୪ Roth, T. (2007). "Insomnia: Definition, prevalence, etiology, and consequences". Journal of Clinical Sleep Medicine 3 (5 Suppl): S7–10. PMC 1978319. PMID 17824495. 
  4. ୪.୦ ୪.୧ "What Causes Insomnia?". NHLBI. December 13, 2011. Retrieved 9 August 2016. 
  5. ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ "Dyssomnias" (PDF). WHO. pp. 7–11. Retrieved 2009-01-25. 
  6. "How Is Insomnia Diagnosed?". NHLBI. December 13, 2011. Retrieved 9 August 2016. 
  7. ୭.୦ ୭.୧ ୭.୨ Wilson, JF (1 January 2008). "In the clinic. Insomnia.". Annals of internal medicine 148 (1): ITC13–1–ITC13–16. PMID 18166757. doi:10.7326/0003-4819-148-1-200801010-01001. 
  8. ୮.୦ ୮.୧ ୮.୨ "How Is Insomnia Treated?". NHLBI. December 13, 2011. Retrieved 9 August 2016. 
  9. ୯.୦ ୯.୧ ୯.୨ ୯.୩ Qaseem, A; Kansagara, D; Forciea, MA; Cooke, M; Denberg, TD; Clinical Guidelines Committee of the American College of, Physicians (3 May 2016). "Management of Chronic Insomnia Disorder in Adults: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians.". Annals of Internal Medicine. PMID 27136449. doi:10.7326/M15-2175. 
  10. Trauer, James M.; Qian, Mary Y.; Doyle, Joseph S.; W. Rajaratnam, Shantha M.; Cunnington, David (9 June 2015). "Cognitive Behavioral Therapy for Chronic Insomnia". Annals of Internal Medicine 163: 191–204. PMID 26054060. doi:10.7326/M14-2841. 
  11. Tasman, Allan; Kay, Jerald; Lieberman, Jeffrey A.; First, Michael B.; Riba, Michelle (୨୦୧୫). Psychiatry, ୨ Volume Set (୪ ed.). John Wiley & Sons. p. ୪୨୫୩. ISBN ୯୭୮୧୧୧୮୭୫୩୩୬୧. 
  12. Attarian, Hrayr P. (୨୦୦୩). Clinical Handbook of Insomnia. Springer Science & Business Media. p. Chapter ୧. ISBN ୯୭୮୧୫୯୨୫୯୬୬୨୧.