ଜଳନ୍ଧର ଦେବ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ଜଳନ୍ଧର ଦେବ
ଜନ୍ମ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୭୨(1872-10-15)
ଦେବଗଡ଼, ଓଡ଼ିଶା
ମୃତ୍ୟୁ୧୯୫୨
ବିଷୟସାହିତ୍ୟିକ

ଜଳନ୍ଧର ଦେବ (୧୮୭୩-୧୯୫୨) ଓଡ଼ିଶାର ଦେବଗଡ଼ ଜିଲାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ ।[୧] ସେ ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଗଳ୍ପ, ନାଟକ, କବିତା ଓ କାହାଣୀ ରଚନା କରି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସେ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।

ଜଳନ୍ଧର ଦେବ ୧୭୭୨ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ, ବାମଣ୍ଡାର ରାଜା ବାସୁଦେବ ସୁଢଳ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ଥିଲେ । ଶୈଶବରୁ ମାତୃହରା ଜଳନ୍ଧରଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ, ବାମଣ୍ଡାର ରାଜମାତା । ସୁଢଳ ଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଓ ଜଳନ୍ଧର ସହପାଠୀ ଥିଲେ । ଜଳନ୍ଧର ଦେବ ବାମଣ୍ଡା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେବ ସଭାପତି ଥିଲେ । ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେବ ସିଂହାସନରେ ବସିବାପରେ ଜଳନ୍ଧରଙ୍କୁ ଦେବାନ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଳନ୍ଧର ଆଜୀବନ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ବ୍ରତି ରହିଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା[ସମ୍ପାଦନା]

ଜଳନ୍ଧର ଦେବ, ୩୦ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ, ୧୨ଟି ଗଳ୍ପ, ଗୋଟିଏ ନାଟକ, ଦୁଇଟି ଏକାଙ୍କିକା, କିଛି କବିତା ଓ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକା ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ରହିଥିଲେ ଓ ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ରଚନାବଳି[ସମ୍ପାଦନା]

ଗଳ୍ପ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଗୌରୀ ଓ କାହ୍ନୁ
  • ଅତିଥି ସତ୍କାର
  • ଅଶ୍ରୁଧାରା
  • ବିବାହ ଭୋଜି
  • ଜଳନ୍ଧର ରଚନବଳୀ

ସମ୍ପାଦନା[ସମ୍ପାଦନା]

  • 'ଆଲୋଚନା'
  • 'ଶଙ୍ଖ'[୨]

ପ୍ରବନ୍ଧ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ବିବାହ ବିଚାର - ୧୯୨୮
  • ବେଦ ଓ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମ - ୧୯୫୨
  • ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜାତୀୟତା
  • ଭାଗବତ ଗୀତା

ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଡାଏରୀର କିୟଦଂଶ - ୧୯୫୨

ନାଟକ[ସମ୍ପାଦନା]

  • ଉଦୟ ସଂଘ - ୧୯୩୪

କବିତା[ସମ୍ପାଦନା]

  • ମେଘ ଭାବନା - ୧୯୩୪
  • ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ - ୧୯୩୪[୩]


ମାନ ସମ୍ମାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/publications/odia.pdf
  2. "ସାହିତ୍ୟ ସାଧକ ଜଳନ୍ଧର ଦେବ". ସମ୍ବାଦ ୧୫/୧୦/୨୦୧୫ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୪. Retrieved 15 October 2015.
  3. Amaresh Datta (1987). Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo. Sahitya Akademi. pp. 915–. ISBN 978-81-260-1803-1.