ବେଞ୍ଜଏଲ ପେରକ୍ସାଇଡ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(Benzoyl peroxide ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ବେଞ୍ଜଏଲ ପେରକ୍ସାଇଡ
Benzoyl-peroxide.svg
Benzoyl-peroxide-3D-balls.png
Skeletal formula (top) Ball-and-stick model (bottom)
Clinical data
Trade names Benzac, Clearasil, PanOxyl, others
AHFS/Drugs.com
Pregnancy
category
  • US: C (Risk not ruled out)
ATC code
Identifiers
Synonyms benzoperoxide, dibenzoyl peroxide (DBPO)
CAS Number
PubChem CID
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEMBL
E number E928 (glazing agents, ...)
ECHA InfoCard 100.002.116
Chemical and physical data
Formula C14H10O4
Molar mass ୨୪୨.୨୩ g·mol−1
3D model (Jmol)
Density 1.334 g/cm3
Melting point ୧୦୩ to ୧୦୫ °C (୨୧୭ to ୨୨୧ °F) decomposes
Solubility in water poor mg/mL (20 °C)

ବେଞ୍ଜଏଲ ପେରକ୍ସାଇଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Benzoyl peroxide ବା BPO) ଏକ ଔଷଧ ଓ କାରଖାନାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିବା ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ (industrial chemical) । [୧] ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ବ୍ରଣ (acne) ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ହୋଇଥିଲେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ ।[୨] ଏହା କେତେକ ସ୍ଥଳରେ କ୍ଲିଣ୍ଡାମାଇସିନ (clindamycin) ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ସାଥିରେ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇ ଥାଏ ।[୩] ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର ମଧ୍ୟରେ ଅଟା ପରିଷ୍କାର (bleaching flour), କେଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ (hair bleaching), ସଫେଦ ଦାନ୍ତ (teeth whitening) ଓ ଲୁଗା ଧଳା (textile bleaching) କରିବାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।[୪][୫][୬] ପ୍ଲାସ୍ଟିକ କାରଖାନାରେ (plastic industry) ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । [୧]

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଚର୍ମ ଶୁଷ୍କ ହୋଇ ଚୋପା ଛାଡ଼େ ଓ ଗଲୁ ହୁଏ ।[୨][୭] ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ ।[୮] ଏହା ପେରକ୍ସାଇଡ (peroxide) ପରିବାରର ଏହ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ।[୫] ବ୍ରଣ ରୋଗରେ ଏହା ଜୀବାଣୁ (bacteria) ମାରିଦିଏ । [୪]

ବେଞ୍ଜଏଲ ପେରକ୍ସାଇଡ ସନ ୧୯୦୫ରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କାର‌ଯାଇଥିଲା ଓ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସନ ୧୯୩୦ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।[୪] ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।[୯] ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ।[୭] ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ୧୦%ର ଏକ ୧୫୦ମି:ଲି: ବୋତଲର ଦାମ ୪ ପାଉଣ୍ଡ ।[୩] ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଚିକିତ୍ସାରେ ୨୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।[୭]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ Stellman, Jeanne Mager (୧୯୯୮). Encyclopaedia of Occupational Health and Safety: Guides, indexes, directory. International Labour Organization. p. ୧୦୪. ISBN ୯୭୮୯୨୨୧୦୯୮୧୭୧. 
  2. ୨.୦ ୨.୧ WHO Model Formulary ୨୦୦୮ (PDF). World Health Organization. ୨୦୦୯. pp. ୩୦୭–୩୦୮. ISBN ୯୭୮୯୨୪୧୫୪୭୬୫୯. Retrieved ୮ January ୨୦୧୭. 
  3. ୩.୦ ୩.୧ British national formulary : BNF ୬୯ (୬୯ ed.). British Medical Association. ୨୦୧୫. p. ୮୨୦. ISBN ୯୭୮୦୮୫୭୧୧୧୫୬୨. 
  4. ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ Plewig, G.; Kligman, A. M. (୨୦୧୨). ACNE and ROSACEA (୩ ed.). Springer Science & Business Media. p. ୬୧୩. ISBN ୯୭୮୩୬୪୨୫୯୭୧୫୨. 
  5. ୫.୦ ୫.୧ Pommerville, Glendale Community College Jeffrey C.; Pommerville, Jeffrey (୨୦୧୨). Alcamo's Fundamentals of Microbiology: Body Systems. Jones & Bartlett Publishers. p. ୨୧୪. ISBN ୯୭୮୧୪୪୯୬୦୫୯୫୭. 
  6. Braun-Falco, Otto; Plewig, Gerd; Wolff, Helmut Heinrich; Burgdorf, Walter (୨୦୧୨). Dermatology (୨ ed.). Springer Science & Business Media. p. ୧୦୩୯. ISBN ୯୭୮୩୬୪୨୯୭୯୩୧୬. 
  7. ୭.୦ ୭.୧ ୭.୨ Hamilton, Richart (୨୦୧୫). Tarascon Pocket Pharmacopoeia ୨୦୧୫ Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning. p. ୧୭୩. ISBN ୯୭୮୧୨୮୪୦୫୭୫୬୦. 
  8. "Benzoyl Peroxide topical Use During Pregnancy | Drugs.com". www.drugs.com. Retrieved 13 January 2017. 
  9. "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). World Health Organization. April 2015. Retrieved 8 December 2016.