ପାଓନ୍ତା ସାହିବ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ
पांवटा साहिब
ਪਾਂਉਟਾ ਸਾਹਿਬ
City
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ is located in Himachal Pradesh
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ is located in India
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ
ପାଓନ୍ତା ସାହିବ
Location in Himachal Pradesh
ଅବସ୍ଥିତି: 30°26′17″N 77°37′26″E / 30.438°N 77.624°E / 30.438; 77.624Coordinates: 30°26′17″N 77°37′26″E / 30.438°N 77.624°E / 30.438; 77.624
CountryIndia
StateHimachal Pradesh
DistrictSirmour
MunicipalitySirmaur
ଉଚ୍ଚତା389 m (1,276 ft)
ଜନସଂଖ୍ୟା (2011)
 • ମୋଟ୨୫,୧୭୨[୧]
Languages
 • Official{{{demographics1_info1}}}
IST (UTC+5:30)

ପାଓନ୍ତା ସାହିବ (पांवटा साहिब, ਪਾਂਉਟਾ ਸਾਹਿਬ)ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ । ଏହା ଶିର୍ମୌର ଜିଲ୍ଲାର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୭ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ ସିମେଣ୍ଟ , ବିଜୁଳି ଶକ୍ତି , କାର୍ପାସ ବସ୍ତ୍ର , ଔଷଧ , ରସାୟନ , ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଶିଳ୍ପ ସବୁ ରହିଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ଚୂନପଥର ବାଣିଜ୍ୟ ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । ଏଠାରେଯମୁନା ନଦୀ କୁଳରେ ଥିବା ପାଓନ୍ତା ସାହିବ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଶିଖ ସଂପ୍ରଦାଯ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । 

ଇତିହାସ [ସମ୍ପାଦନା]

ଏହି ସହର ଶିଖ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । [୨] ଏଠାରେ ରହିଥିବା ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଶିଖ ସଂପ୍ରଦାଯର ଦଶମ ଗୁରୁ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଓ ଶିଖ ନେତା ବନ୍ଦା ବାହାଦୁରଙ୍କ  ସହ ସଂପୃକ୍ତ । ଏଠାକାର ପ୍ରଥମ ନାମ "ପାଓନ୍ତିକା " ରହିଥିଲା । କୁହାଯାଏ ଯେ ଶିଖ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଅଶ୍ୱାରୋହଣ କରି ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିର ହେଇ ରହିଥିଲେ । ତେଣୁ ହିନ୍ଦୀ ଶବ୍ଦ "ପାଓ" ଅର୍ଥାତ "ପାଦ" ଓ " ଟୀକା" ଅର୍ଥାତ "ସ୍ଥିର "କୁ ନେଇ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମକରଣ ହେଇଥିଲା । କୌଣଶୀ ସ୍ଥାନରେ ବେଶି କାଳ ରହୁ ନ ଥିବା ଶିଖ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଏହି ସ୍ଥଳରେ ସାଢେ ଚାରି ବର୍ଷ କାଳ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଅନେକ ଶିଖ ଧାର୍ମିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଠାରୁ ସେ ଆନନ୍ଦପୁର ସାହିବ ଗମନ କରି ସେଠାରେ ଖାଲସା ପନ୍ଥ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଗୁରୁଦ୍ୱାରାରେ ଏକ ମିଉଜିଆମରେ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଦ୍ୱାରାଙ୍କ ଏଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଇଥିବା  ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ବସ୍ତୁ ସବୁ ରହିଛି । 

ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡ ଓ ହିମାଚଳର ସିମାଞ୍ଚଳରୁ ପାଓନ୍ତା ସାହିବର ଦୃଶ୍ୟ 

ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି [ସମ୍ପାଦନା]

ପାଓନ୍ତା s 30°26′17″N 77°37′26″E / 30.438°N 77.624°E / 30.438; 77.624.[୩] ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନ ଠାରୁ ୧,୨୭୬ ଫୁଟ ଉପରେ ଓ ଯମୁନା ନଦୀ କୁଳରେ ରହିଛି । ଏହା ନିକଟ ରେହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ନାହାନ , ହରିଆଣାର ଯମୁନାନଗର , ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଶାହରଣପୁର ଓ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଡେହେରାଦୁନ ସହର ଅବସ୍ଥିତ ।ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ ଏଠାରୁ ୧୪ କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ।  

ଜନ ଆବାଦୀ [ସମ୍ପାଦନା]

୨୦୧୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାକାର ୧,୫୮,୨୬୮ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୫୩% ହେଇଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା  ୪୭ % ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୭୬ % ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟ ହାର ଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଥିଲା । ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଦୀ ୧୩ % ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୭୮.୬୩ % ରହିଥିବା ବେଳେ ୧୫.୦୧ % ଶିଖ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଓ ୫.୦୪ % ମୁସଲିମ ରହିଥିଲେ ।

ଶିକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ଏଠାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ହାଇ ସ୍କୁଲ , ବେସରକାରୀ ଇଂରେଜୀ ମିଡିଆମ ସ୍କୁଲ ଗୁଡିକ ରହିଛି । 

References[ସମ୍ପାଦନା]

ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ ସବୁ [ସମ୍ପାଦନା]