କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ
कलेसर राष्ट्रीय उद्यान
Location in Haryana
Location in Haryana
କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ
Location in Haryana
Location in Haryana
କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ
ଅବସ୍ଥିତି: 30°22′N 77°32′E / 30.367°N 77.533°E / 30.367; 77.533Coordinates: 30°22′N 77°32′E / 30.367°N 77.533°E / 30.367; 77.533
CountryIndia
ସରକାର
 • ପରିଚାଳନାHaryana Forest Department
IST (UTC+5:30)
ୱେବସାଇଟwww.haryanaforest.gov.in
Indian leopard is found at Kalesar
Asiatic elephant is found at Kalesar

କଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ (Hindi: कलेसर राष्ट्रीय उद्यान) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହରିୟଣାର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ବନାଞ୍ଚଳ । ଯମୁନା ନଗର ଜିଲ୍ଲା ଚଣ୍ଡିଗଡ[୧] ଠାରୁ 150 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ । ଏହି ପାର୍କ ଚିତାବାଘ ଓ ପକ୍ଷୀ ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସ୍ଥାପିତ । [୨]ଏଠାରେ ଲୋହିତ ଜଙ୍ଗଲି ପକ୍ଷୀ ବହୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ହିମାଲୟ 11,000 ଏକର[୩] ସ୍ଥାନରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ।ହରିଦ୍ୱାର ଠାରୁ ବିୟାସ ନଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 200 ମାଇଲ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ରହିଛି । ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ 10 ମାଇଲ । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନ ଠାରୁ 1,100 ମିଟର ଉପରେ ରହିଛି । ଶିବାଳିକ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ ମୁଖ୍ଯତଃ ବଳିପଥର ଓ ଆଗ୍ନେୟ ପର୍ବତରେ ଗଠିତ । ବାହ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ମସୁରି ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ଏହି ଉପତ୍ୟକା ଅବସ୍ଥିତ । 2003 ମସିହାରେ ଏହି ଜାତୀୟ ପାର୍କ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । 

ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି [ସମ୍ପାଦନା]

ହରିୟଣା ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଜାତୀୟ ପାର୍କର ଆୟତନ 13,000 ଏକର ।  [୪]

ଡାକ ବଙ୍ଗଳା [ସମ୍ପାଦନା]

 ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପାଇଁ ଅତି ଉପଯୁକ୍ତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରେମୀ ମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଏଠାରେ 100 ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ ଏକ ଡାକ ବଙ୍ଗଳା ରହିଛି । ତାହା ବ୍ଯତୀତ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଏକ ରେସ୍ଟ ହାଉସ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଏହା ବହୁ ସ୍ତରୀୟ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନ ସହ ରାଜକୀୟ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ଓ ସମସ୍ତ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁବିଧା ସହ ଉପଲବ୍ଧ । 

ପର୍ବତ [ସମ୍ପାଦନା]

ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ଦୁରବର୍ତୀ ପର୍ବତର ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ହେଇ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏଠାର ବିରଳ 'ସିନ୍ଦୁର" ଜାତୀୟ ବୃକ୍ଷ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ଫୁଲରୁ ସିନ୍ଦୁର ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ ଥାଏ । 

ଘଞ୍ଚ ପ୍ରାଚୀନ ଅରଣ୍ୟ [ସମ୍ପାଦନା]

ସାଲ ସହ ସେମୂଳ ,ଅମ୍ଳତାସ ବହେରା ଜାତୀୟ ବୃକ୍ଷୀ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଥାଏ । ପାହାଡ ଉପରକୁ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସର୍ପିଳ ଚଲାପଥ ରାସ୍ତା ରହିଛି । ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଜଙ୍ଗଲ ବିହଯାଗ ତରଫରୁ ବନ୍ୟା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାନୀୟ ଜଳ ପାଇଁ ଏକ ଜଳାଶୟ ନିର୍ମିତ ହେଇଛି । ବର୍ଷା ସମୟରେ ଅନେକ ଜଳ ଧାରା ଏହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଅଗ୍ନି ବିପତ୍ତିରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ରକ୍ଷ୍ୟା କରିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ କିଛି  ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାନକୁ ଅରଣ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । 

ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ [ସମ୍ପାଦନା]

 ଏହି ପାର୍କ ମଝିରେ ଚୌଧୁରୀ ଦେବୀ ଲାଲ ଜୈବିକ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷର ଏକ ପାର୍କ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି । ସେଠାରେ 50 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ 61,000 ଔଷଧୀୟ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଲଟା ଓ 6100 ପ୍ରକାରର ଅନନ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରାଯାଇଛି । 

ଜୀବ[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂବର 

 କାଳେସର ଜାତୀୟ ପାର୍କ ସନ୍ନିକଟରେ ଖୋଳ ହି ରତନ ବନ୍ୟାପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଓ ବୀର ଶିକାରଗଦ ବନ୍ୟାପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି 3ଟି ଜକ ସଂରକ୍ଷିତ ଆଞ୍ଚଲରେ ସମାନ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଓ ସେମାନେ ସବୁ ଅରଣ୍ୟରେ ବିଚରଣ ପାଇଁ ଯାଉଥାନ୍ତି । [୫]


Indian leopard

ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟ [ସମ୍ପାଦନା]

ଏଠାରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଅବୈଧ ଶିକାର ଓ ବୃକ୍ଷ କର୍ତନ ହେବାରୁ ସଶସ୍ତ୍ର ଜଗୁଆଳିର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରା ଯାଇଛି । ଏହା ଛଡା ଏହାର ଚତୁପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରାଚୀର ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି । 

କାମେରା [ସମ୍ପାଦନା]

ହରିୟଣାର ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ 2014 ମସିହାରେ 40ଟି ସ୍ଥାନରେ 80ଟି କାମେରା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ବନ୍ୟାପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ଗମନାଗମନ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରାଯାଇଥାଏ ।ଏହାଦ୍ୱାରା ବନ୍ୟା ଦ୍ୱିବାର୍ଷିକ ପ୍ରାଣୀ ଗଣନା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପାଦନରେ ସୁବିଧା ହୁଏ । [୨][୪]

ଯାତାୟାତ [ସମ୍ପାଦନା]

ଯମୁନାନଗରରୁ ପାୟନ୍ତା ରାସ୍ତାରେ କାଳେସାର ଜାତୀୟ ପାର୍କ ଅବସ୍ଥିତ । ହରିୟଣା ରୋଡୱେଦ୍ୱାରା ଏଠାକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କୁ ନେବା ଆଣିବା ପାଇଁ ବସ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଟେକସି କାର ଉପଲବ୍ଧ । 

ଗ୍ୟାଲେରୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା [ସମ୍ପାଦନା]

  • List of National Parks & Wildlife Sanctuaries of Haryana, India
  • List of national parks of India
  • Wildlife sanctuaries of India

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Kalesar National Park". Haryana Forest Department. Retrieved 8 August 2014.
  2. ୨.୦ ୨.୧ 2 Leopard spotted in Kalesar National park, Published 16 June 2016
  3. Kalesar forest under miners' attack
  4. ୪.୦ ୪.୧ Empty citation (help)
  5. Government of India's Ministry of Environment and Forests clearance, published: 2013