ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ
Entonox set.png
Entonox CD cylinder and giving set
Clinical data
Trade namesEntonox, others
ATC code
Pharmacokinetic data
Onset of action30 seconds[୧]
Duration of action1 minute[୧]
Identifiers
CAS Number
PubChem CID
DrugBank
ChemSpider
UNII
ChEBI
ChEMBL
E numberE942 (glazing agents, ...) Edit this at Wikidata
ECHA InfoCard100.030.017 Edit this at Wikidata
Chemical and physical data
FormulaN2O
Molar mass୪୪.୦୧ g·mol−1
3D model (JSmol)

ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Nitrous oxide, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଏଣ୍ଟୋନୋକ୍ସ/Entonox ଏକ ଆଘ୍ରାଣକାରୀ ଗ୍ୟାସ୍ ଯାହା ଏକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ (pain medication) ଓ ନିଶ୍ଚେତନ (anesthesia) ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଶ୍ଚେତକମାନଙ୍କ (medications) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ ।[୨] ପ୍ରସବ ସମୟରେ, ମାତ୍ରାଧିକ ଆଘାତରେ (trauma) ଓ ଜୀବନ ଯତ୍ନର ଶେଷ ସମୟରେ (end of life care) ଏହି ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।[୨] ଅଧ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ଏକ ମିନିଟ ଧରି ରହେ । [୧]

ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ବ‌ହୁତ ଅଳ୍ପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । [୧][୨] ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଆନିମିଆକାଲୁଆ (numbness) ଅନୁଭବ ହୁଏ ।[୨] ଅତି କମ୍‌ରେ ୨୧% ଅମ୍ଳଜାନ (oxygen) ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।[୨] ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଅବରୋଧ (bowel obstruction) ଓ ନିମୋଥୋରାକ୍ସ (pneumothorax) ରୋଗ ଥିଲେ ଏହା ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ନାହିଁ ।[୨] ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ ।[୧] ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଯାଇପାରେ ।[୩]

ନାଇଟ୍ରସ ଅକ୍ସାଇଡ ସନ ୧୭୭୨ରୁ ୧୭୯୩ ମଧ୍ୟରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ନିଶ୍ଚେତକ ଭାବରେ ସନ ୧୮୪୪ରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥିଲା ।[୪] ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।[୫] ଏହା ପ୍ରାୟ ଅମ୍ଳଜାନ ସ‌ହିତ ଅଧା ଅଧା ମିଶ୍ରଣ ହୋଇ ଆସିଥାଏ ।[୧] କେତେକ ଯନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଚାହିଦା ଭଲ୍‌ଭ (demand valve) ଥାଏ ଯେପରିକି ନିଜେ ଏହା ଚାଳନା କରିପାରିବ ।[୬] ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ସ୍ଥାପନା ଓ ପରିଚାଳନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟସାପେକ୍ଷ ।[୭][୮]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ ୧.୪ ୧.୫ "Anaesthesia UK : Entonox". www.frca.co.uk. 26 January 2009. Retrieved 15 December 2016.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ ୨.୪ ୨.୫ WHO Model Formulary 2008 (PDF). World Health Organization. 2009. p. 20. ISBN 9789241547659. Retrieved 8 December 2016.
  3. "Nitrous Oxide use while Breastfeeding | Drugs.com". www.drugs.com. Retrieved 15 December 2016.
  4. Myers, Richard L. (2007). 100 Most Important Chemical Compounds, The: A Reference Guide: A Reference Guide (in ଇଂରାଜୀ). ABC-CLIO. p. 198. ISBN 9780313080579.
  5. "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). World Health Organization. April 2015. Retrieved 8 December 2016.
  6. British national formulary : BNF 69 (69 ed.). British Medical Association. 2015. p. 878. ISBN 9780857111562.
  7. Gregory, George A.; Andropoulos, Dean B. (2012). Gregory's Pediatric Anesthesia, With Wiley Desktop Edition (in ଇଂରାଜୀ). John Wiley & Sons. p. 1148. ISBN 9781444333466.
  8. "WHO Model Prescribing Information: Drugs Used in Anaesthesia: General anaesthetics and oxygen: Nitrous oxide". apps.who.int. 1989. Retrieved 15 December 2016.