ଜୌନପୁର, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
Jaunpur
जौनपुर
City
Shahi bridge, Jaunpur
Shahi bridge, Jaunpur
ଅନ୍ୟନାମ: Jamadagnipura
Jaunpur is located in Uttar Pradesh
Jaunpur
Jaunpur
ଅବସ୍ଥିତି: 25°44′N 82°41′E / 25.73°N 82.68°E / 25.73; 82.68Coordinates: 25°44′N 82°41′E / 25.73°N 82.68°E / 25.73; 82.68
CountryIndia
StateUttar Pradesh
DistrictJaunpur
Founded1359
ସ୍ଥାପନକର୍ତ୍ତାFeroz Shah Tughlaq
ନାମରେ ନାମିତMuhammad bin Tughluq, whose given name was Jauna Khan
ସରକାର
 • Jaunpur (Lok Sabha constituency)Krishna Pratap (BJP)
କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
 • ମୋଟ km2 (ପ୍ରକାଶନରେ ଅସୁବିଧା: ଅଜଣା < ଯୁକ୍ତାକ୍ଷର । acres)
ଉଚ୍ଚତା82 m (269 ft)
ଜନସଂଖ୍ୟା (2001)
 • ମୋଟ
 • କ୍ରମାଙ୍କ43 in UP
 • ଘନତା1/km2 (Bad rounding here2,900/sq mi)
Languages
 • Official{{{demographics1_info1}}}
IST (UTC+5:30)
ଗାଡ଼ି ପଞ୍ଜିକରଣUP62
Sex ratio925 females per 1000 males /
ୱେବସାଇଟhttp://jaunpur.nic.in

ଜୌନପୁର (Hindustani pronunciation: [dʒɔːnpʊr]  ( listen)) ହିନ୍ଦୀ : जौनपुरଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଏଅ ଏକ ମୁନ୍ସିପାଳ ସହର । 

ଜୌନପୁର ବରାନଶୀ ଜିଲାର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହା ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ସହର ପରି ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଏହା ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥଳ । 

ଇତିହାସ [ସମ୍ପାଦନା]

View at ଜୌନପୁର, on the River Ganges (1847)[୧]

J ଏହି ସହରର ଇତିହାସ 1359 ମସିହାରୁ ଲିପିବଦ୍ଧ । ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ନାମ ଶିରାଜ -ଇ-ହିନ୍ଦ ଥିଲା । ଏହି ସହର ଫିରୋଜ ଶାହ ଟୁଗଳାକଙ୍କଦ୍ୱାରା ମହାମବାଦ ବିନ ତୁଘଳକ , ଯାହାଙ୍କୁ ଜୁଆନା ନାମରେ ଡକାଯାଉଥିଲା , ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଫିରୋଜ ଶାହ ମାଲିକ ସାରବାର  ନାମକ ଜେନ ନପୁଂଶକଙ୍କୁ ଏହାର ଶାସନ ଭାର ଦେଇଥିଲେ । 1393 ମସିହାରେ ମାଲିକ ସରବର ନିଜକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ଓ ତାଙ୍କର ପୌଷ୍ୟ ପୁତ୍ର ଶରକି ବଂଶ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ସାମରିକ ଶାସନ ଭାବରେ ରହିଥିଲା । ସେମାନେ କେତେଥର ଦିଲ୍ଲୀ ଦରବାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । 

 ଜୌନପୁରର 32 ରତି ରୌପ୍ୟ ମୁଦ୍ରା 
1557 ମସିହାର ଚିତ୍ରରେ ହାତୀଦ୍ୱାରା ଯୁଧ ଜୌନପୁର ଠାରେ 

1402 ମସିହାରୁ 1440 ମସିହା ଯାଏ ମୁବାରକ ଶାହଙ୍କ ଶାସନ କଳାରେ ଜୌନପୁର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ହେଇ ରହିଲା । ଏହା ବିହାର ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇଥିଲା । ଏପରିକି ବେଙ୍ଗଲର ସୁଲତାନେଟକୁ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।  .[୨]

1456 ମସିହାରୁ 1476 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ହୁସେଇନ ଶାହ ଦିଲ୍ଲୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହଲୁଲ ଖାନ ଲୋଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେଇଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସିକନ୍ଦର ଲୋଦୀ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲେ । 

ଜୌନପୁର ସୁଲତାନେଟ ଉର୍ଦୁ ଓ ସୁଫି ସାହିତ୍ଯର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ହେଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ ଭାବ ବଜାୟ ରହିଥିଲା । ଲୋଦୀ 1480 ମସିହାରେ ଏହାକୁ ନିଜ କବଲାକୁ ନେଲା ପରେ ଅନେକ ଶରକି ଭାସ୍କର୍ଜ୍ୟ ଥିବା ମହଲ ଓ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ । ଶର୍କୀ ସମୟରେ ଅନେକ ମସଜିଦ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଗୋମତୀ ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ସେତୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

ଜନ ଆବାଦୀ [ସମ୍ପାଦନା]

2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ସେଠାକାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 1,80,362 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 93,718 ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 86,644 ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 81.22 ଥିଲା । ଜନ ଘନତ୍ୱ 1,113 ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା । .

ଧର୍ମ [ସମ୍ପାଦନା]

ବତମାନ ସେଠାରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର 63.48 % ଥିବା ବେଳେ ମୁସ୍ଲିମ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମାର ବାକି ଜନସଂଖ୍ୟା ରହିଛନ୍ତି । 

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା  http://www.census2011.co.in/census/district/565-jaunpur.html

Hindi and Urdu are the main spoken languages in ଜୌନପୁର

Religions in Jaunpur
Religion Percent
Hindus
  
56%
Muslims
  
42%
Jains
  
1.7%
Others†
  
0.3%
Distribution of religions
Includes Sikhs (0.2%), Buddhists (<0.2%).

  ଜୌନପୁରର ନଦୀ [ସମ୍ପାଦନା]

ଏଠାରେ ଗୋମତୀ , ସାଇ , ବରୁଣ ପିଲି ଓ ବାସୁହି ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ । ଏଠାରେ ଉର୍ବର ଜମି ଥିବାରୁ ଫସଲ ଉତ୍ତମ ହେଇଥାଏ । .[୩]

ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ [ସମ୍ପାଦନା]

ଜୌନପୁର ଆଟଲା ମସଜିଦ 
ଜୌନପୁର ଜାମା ମସଜିଦ 

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. "View at Juanpore, on the River Ganges". Wesleyan Juvenile Offering. IV: 60. June 1847. Retrieved 17 November 2015.
  2. Goron and Goenka, p. 343.
  3. Cf. "Jaunpur" article in 1911 Encyclopædia Britannica, p.282.

ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ ସବୁ [ସମ୍ପାଦନା]

Wikisource-logo.svg "Jaunpur" . Encyclopedia Americana. 1920.