ରାମଶଙ୍କର ରାୟ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ରାମଶଙ୍କର ରାୟ
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ୨୫ ମଇ ୧୮୫୭(1857-05-25)
ଦୀକ୍ଷିତପଡ଼ା, ଅସୁରେଶ୍ଵର, କଟକ
ମୃତ୍ୟୁ ୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୧୯୩୧ (୭୪ ବର୍ଷ)
ଜାତୀୟତା ଭାରତୀୟ
ଆଞ୍ଚଳିକତା ଓଡ଼ିଆ
ଶିକ୍ଷା ଫାର୍ଷ୍ଟ ଆର୍ଟସ (ଏଫ. ଏ.), ଆଇନ
ସମ୍ପର୍କୀୟ ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ (ବଡ଼ଭାଇ)

ରାମଶଙ୍କର ରାୟ (୨୫ ମଇ ୧୮୫୭ - ୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ, ସେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକର ଜନକ ଭାବେ ପରିଚିତ ।[୧][୨] ୧୮୫୭ ମସିହା ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଲ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ସେ ଅସୁରେଶ୍ଵର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦିକ୍ଷୀତପଡ଼ାରେ ଏକ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ନଟବର ରାମଶଙ୍କର ରାୟ ଭାବେ ଜଣା ।

ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ[ସମ୍ପାଦନା]

ରାମଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ କୁହାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ପଟ୍ଟଭୂମି ଉପରେ ଲିଖିତ ଉପନ୍ୟାସ 'ସୌଦାମିନୀ', ୧୮୭୮ ମସିହାରେ ‘ଉତ୍କଳ ମଧୂପ’ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମେ ଧାରବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୩୦ ଥର ଛପାଯିବା ପରେ ୧୮୮୦ ମସିହାରେ ପତ୍ରିକା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରିନଥିଲା । ପରେ ସେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିନଥିଲେ ଓ ୧୯୩୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ରାମଶଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ଥାନ ପାଇନଥିଲା ।[୩]

ରଚନାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାବ୍ୟ 'ପ୍ରେମତରୀ' ୧୮୭୮ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ରାମଶଙ୍କରଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସ 'ବିବସନୀ' ୧୯୮୧ ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।[୪] ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ 'ପଦ୍ମମାଳି' (୧୮୮୮) ପରେ ଏହା ଦ୍ଵିତୀୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ।[୫] ସେ ବହୁ ନାଟକ, ସୁଆଙ୍ଗ, ଗୀତିନାଟ୍ୟ, ଯାତ୍ରା ଆଦି ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟକୁ ଏକ ସୁସଙ୍ଗଠିତ ବିଭାଗରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାଟକ ‘କାଞ୍ଚିକାବେରୀ’ । ଏହି ନାଟକକୁ ସେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ମଧ୍ୟ କରାଇଥିଲେ । ଏହାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ[୬] ରାମାଭିଷେକ ତାଙ୍କର ଶେଷ ନାଟକ ଥିଲା । [୭]

  • କାଞ୍ଚିକାବେରୀ, ୧୮୮୦ ( କାଞ୍ଚି ଅଭିଯାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଧାରିତ ନାଟକ)
  • ବନବାଳା, ୧୮୮୧ (ୱିଲିଅମ ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ 'The Tempest' ଆଧାରିତ ନାଟକ)[୮]
  • କଳିକାଳ, ୧୮୮୩ (ନାଟକ)
  • ରାମ ବନବାସ, ୧୮୯୧ (ନାଟକ)
  • ବୁଢ଼ାବର, ୧୮୯୩ (ନାଟକ)
  • କଂସବଧ, ୧୮୯୬ (ନାଟକ)
  • ବିଷମୋଦକ, ୧୯୦୦ (ନାଟକ)
  • ଚୈତନ୍ୟ ଲୀଳା, ୧୯୦୬ (ନାଟକ)
  • ଯୁଗଧର୍ମ, ୧୯୧୨ (ଧାର୍ମିକ ସହିଷ୍ଣୁତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନାଟକ)
  • ଲୀଳାବତୀ, ୧୯୧୨ (ବିଧବା ବିବାହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନାଟକ)
  • କାଞ୍ଚନ ମାଳି, ୧୯୧୪ (ନାରୀଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନାଟକ)
  • ବିଶ୍ଵଯଜ୍ଞ, ୧୯୧୬ (ନାଟକ)
  • ରାମାଭିଷେକ, ୧୯୧୭ (ରାମାୟଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନାଟକ)
  • ପ୍ରେମତରୀ ଗାଥା (କାବ୍ୟ)
  • ସୌଦାମିନୀ, ୧୮୭୮ ('ଉତ୍କଳ ମଧୁପ'ରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ, ପତ୍ରିକା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସ)
  • ବିବସନୀ, ୧୮୯୧, (ମୟୂରଭଞ୍ଜରୁ ପ୍ରକାଶିତ 'ଉତ୍କଳପ୍ରଭା' ପତ୍ରିକାରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସ । )
  • ଉନ୍ମାଦିନୀ, ୧୮୯୩ (ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପତ୍ରିକାରେ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ, ପତ୍ରିକା ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପନ୍ୟାସ)
  • ଭାଗବତ ଗୀତା, ୧୮୯୩ (ଅନୁବାଦ)
  • ଇଶୋପନିଷଦ (ଅନୁବାଦ)
  • କେନୋପନିଷଦ (ଅନୁବାଦ)
  • ଯଜୁର୍ବେଦ (ଅନୁବାଦ)
  • ଋକବେଦ (ଅନୁବାଦ), ୧୯୧୧
  • ମନୁସଂହିତା, ୧୯୨୭
  • ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵତର ଉପନିଷଦ, ୧୯୨୮
  • ରାମଶଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ, ୧୯୩୦

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Jaẏanta Kumāra Dāsa (୧ January ୧୯୯୮). Ramshankar Ray. Sahitya Akademi. pp. ୯–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୦୫୪୮-୨. 
  2. Amaresh Datta (୧୯୮୮). Encyclopaedia of Indian Literature. Sahitya Akademi. pp. ୧୦୯୧–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୧୧୯୪-୦. 
  3. Patnaik, Jitendra Narayan (August 2007). "Rise of the Oriya Novel : 1878-1897" (PDF). Orissa Review: 112. Retrieved 14 February 2016. 
  4. Meenakshi Mukherjee (୧ January ୨୦୦୨). Early Novels in India. Sahitya Akademi. pp. ୨୪୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୬୦-୧୩୪୨-୫. 
  5. Biswamoy Pati (୧ January ୨୦୦୧). Situating Social History: Orissa, ୧୮୦୦-୧୯୯୭. Orient Blackswan. pp. ୨୯–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୨୫୦-୨୦୦୭-୩. 
  6. http://www.odiya.org/misc/sahitya.shtml
  7. http://www.sambadepaper.com/Details.aspx?id=165307&boxid=24154656
  8. Sisir Kumar Das (୨୦୦୦). History of Indian Literature. Sahitya Akademi. pp. ୨୮୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୭୨୦୧-୦୦୬-୫. 

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]