ବେତୱା ନଦୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
Betwa River (बेतवा)
Betwa River near Orchha
ଦେଶ India
ରାଜ୍ୟ Madhya Pradesh, Uttar Pradesh
City Vidisha
Source Vindhya Range
 - location Raisen district, Madhya Pradesh
Mouth Yamuna
 - location Hamirpur, Uttar Pradesh
 - coordinates 25°55′N 80°12′E / 25.917°N 80.200°E / 25.917; 80.200Coordinates: 25°55′N 80°12′E / 25.917°N 80.200°E / 25.917; 80.200
Discharge for Rajghat Dam
 - average ୬୫୮ m3/s (୨୩,୨୩୭ cu ft/s) [୧]
 - max ୩,୧୭୮ m3/s (୧,୧୨,୨୩୦ cu ft/s)

ବେତୱା ବା ବେତ୍ରାବତୀ , ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ  ରାଜ୍ୟ ରେ ପ୍ରବାହିତ ଏକ ନଦୀ ।ଏହା ଯମୁନା ନଦୀ ର ଏକ ଉପନଦୀ । ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ର ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତମାଳା ରେ ହୋସଙ୍ଗାବାଦ ର ଉତ୍ତର ରୁ ନିର୍ଗତ ହେଇ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଗିଗା ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ର  ଓରଛା କୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ଦୈର୍ଘ୍ୟ , ଯାହା ସୁନାବ୍ୟା ନୁହେ, ମାଳବ ମାଳଭୂମି ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । ବେତୱା ଓ ଯମୁନା ନଦୀ ର ସଂଗମ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ର ହମୀରପୁର ଠାରେ ଓରଛା ସନ୍ନିକଟ ରେ ଘଟେ ।   .[୨]

ଇତିହାସ [ସମ୍ପାଦନା]

River Betwa close to the 11th century Bhojeshwar Temple at Bhojpur, Madhya Pradesh
Chhatris on the bank of Betwa river

 ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ରେ ବେତୱା କୁ ଭେତ୍ରାବତୀ କୁହାଯାଇଥାଏ । ପୁରାଣ ମହାଭାରତ ରେ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ଚରମାନବତୀ ନଦୀ ସହ ରହିଛି ।ଭେତ୍ରାବତୀ କୁ ଶୁକ୍ତିମାଟି ନାମ ରେ ଭି କୁହାଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ଛେଦୀ ରାଜବଂଶ ର ରାଜଧାନୀ ଏହି ନଦୀ ର ତଟ ରେ ଥିଲା । ଏହି ନଦୀ ର ଉପ୍ପତି ସ୍ଥଳ ରୁ ଯମୁନା ସହ ସଙ୍ଗମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 590 କିଲୋମିଟର ଯାହା ମଧ୍ୟ ରୁ 232 କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ରେ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ରେ ପ୍ରବାହିତ । 1973 ମସିହା ରେ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରେ ବୁଝାମଣା ହେଇ ବେତୱା ନଦୀ ବୋର୍ଡ (BRB)  ଗଠନ ହେଇ କେନ୍ଦ୍ର ଜଳସଂପଦ ମନ୍ତ୍ରୀ , ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଓ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗଣ ସଦସ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି .[୩]

ଭବିଷ୍ୟତ ଯୋଜନା [ସମ୍ପାଦନା]

 ନଦୀ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ବେତୱା ନଦୀ ସହ କେଁ ନଦୀ ର ସଂଯୋଗ କରାଯାଉଛି । ଏହି ନଦୀ ରେ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଓ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ର ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମ ରେ ମାତାତିଲା ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି । ଏଠାରେ ବିଦେଶାଗତ ବହୁ ପକ୍ଷୀ ଆସିଥାନ୍ତି । .[୪]କେଁ ନଦୀ ସହ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଓ କେନାଲ ନିର୍ମାଣ ପରେ 7,00.000 ହେକ୍ଟର ଜମି କୁ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ମିଳି ପାରିବ। 

Dams[ସମ୍ପାଦନା]

  • ରାଜଘାଟ ଡେମ 
  • ମତାତିଲା ଡେମ 
  • ପରିଚ୍ଛା ଡେମ 
  • ଧୁରୱାରା ଡେମ 

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା [ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. Chaube, U.C.; Suryavanshi, Shakti; Nurzaman, Lukman; Pandey, Ashish (Nov 7, 2011). "Synthesis of flow series of tributaries in Upper Betwa basin" (PDF). International Journal of Environmental Sciences 1 (7). Retrieved 12 February 2014. 
  2. Betwa River Archived ଅଗଷ୍ଟ ୨୪, ୨୦୧୬ at the Wayback Machine
  3. Betwa River Board[dead link] Ministry of Water Resources website.
  4. Shukla, D.C. 1994 Habitat characteristics of wetlands of the Betwa Basin, India, and wintering populations of endangered waterfowl species.

ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ ସବୁ [ସମ୍ପାଦନା]