ବଣକାପ୍ତା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ବନ୍ୟ କପୋତ
ଘୁଘୁ
କାପ୍ତା ଚଢ଼େଇ
ବଣକାପ୍ତା
Spotted dove (Spilopelia chinensis suratensis).jpg
ଭାରତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ବନ୍ୟ କପୋତ (S. c. suratensis)
Spotted dove -- Spilopelia chinensis cropped & noise-processed.png
ମାଲେସିଆର କୁଆଲାଲୁମ୍ପୁରର ଏକ ବନ୍ୟ କପୋତ (S. c. tigrina)
ବନ୍ୟ କପୋତର ଡାକ
Conservation status
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ e
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordate
Class: Bird
Order: Columbidae
Family: Columbidae
Genus: Spilopelia
ଜାତି: S. chinensis
ବାଇନୋମିଆଲ ନାମ
Spilopelia chinensis
ଜିଓଭାନି ଆଣ୍ଟୋନିଓ ସ୍କୋପୋଲି, ୧୭୬୮
Subspecies
  • chinensis ଜିଓଭାନି ଆଣ୍ଟୋନିଓ ସ୍କୋପୋଲି, ୧୭୬୮
  • ceylonensis ରାଇସେନ୍‍ବାଖ୍, ୧୮୬୨
  • hainana ହାର୍ଟେର୍ଟ୍, ୧୯୧୦
  • suratensis ଜେ. ଏଫ୍. ମେଲିନ୍, ୧୭୮୯
  • tigrina ଟେମ୍ମିଂକ୍, ୧୮୧୧
Synonyms
  • Streptopelia chinensis
  • Stigmatopelia chinensis

ବଣକାପ୍ତା ବା ବନ୍ୟ କପୋତ (ଇଂରାଜୀରେ spotted dove, ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ Spilopelia chinensis) ଏକ ପାରା ଜାତୀୟ ଚଢ଼େଇ । ଏମାନେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ଵୀପ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ମୂଳ ନିବାସୀ ପକ୍ଷୀ । ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ବିଶ୍ଵର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ନିଆଯାଇ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇପାରିଛି ।

ପୂର୍ବେ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ଷ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋପିଲିଆ (Streptopelia) ପ୍ରଜାତିରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଆଉ ତିନି ପ୍ରକାରର କପୋତ ଚଢ଼େଇ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରେ ବଣକାପ୍ତା ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି ଗବେଷଣାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା । ଏହି କପୋତର ଲାଞ୍ଜଟି ଲମ୍ଵା, ଦେହ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ଏହାର ବେକର ପଛ ଓ ପାର୍ଶ୍ଵ ପଟକୁ କଳାରେ ଧଳା ଟୋପଦାଗ ଥିବା ବେକପଟି ରହିଛି । ଲାଞ୍ଜର ଅଗଟି ଧଳା ଓ ଡେଣା ଉପରେ ଫିକା ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଦାଗ ରହିଥାଏ ।

ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପକ୍ଷୀର ଶରୀରର ରଙ୍ଗରେ ବହୁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଅଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ, ଗାଁଗଣ୍ଡା ଓ ଏପରିକି ସହର ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପକ୍ଷୀ ରହିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ପକ୍ଷୀ ତଡ଼ିତ୍ ବେଗରେ ବସିବା ସ୍ଥାନରୁ ଉଡ଼ିଯିବା ଓ ସମୟେ ସମୟେ ଡେଣା ସ୍ଥିର ରଖି ଉଡ଼ାଜାହାଜ ପରି ଗତି କରି ଓହ୍ଲାଏ । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଏହି ପକ୍ଷୀର ଅନ୍ୟ କେତେକ ସାଧାରଣ ନାମ ହେଲା - mountain dove (ପର୍ବତିଆ କପୋତ), pearl-necked dove (ମୁକ୍ତାମାଳଯୁକ୍ତ କପୋତ), lace-necked dove (ବେକପଟିଯୁକ୍ତ କପୋତ), ବା spotted turtle-dove (ଛାପଦାଗଯୁକ୍ତ କପୋତ) । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହି ଚଢ଼େଇକୁ ଘୁଘୁ ବା କାପ୍ତା ଚଢ଼େଇ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।[୨]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Spilopelia chinensis". IUCN Red List of Threatened Species. Version 2015.4. International Union for Conservation of Nature. 2015. Retrieved 3 June 2013.
  2. ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ.

ବାହ୍ୟ ଲିଂକ୍[ସମ୍ପାଦନା]