ଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋସିସ
ପ୍ରତିଶବ୍ଦ - acute vesiculobullous hand eczema,[୧] dyshidrotic dermatitis,[୨] cheiropompholyx, dyshidrotic eczema, pompholyx, podopompholyx[୩]
Finger Pompholyx 1.tif
ଗୋଟିଏ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋସିସ ଫୋଟକା ଦେଖାଯାଉଛି ।
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ଉଚ୍ଚାରଣ/dɪs.hˈdr.s[invalid input: 'ɨ']s/[୪]
ସ୍ପେଶାଲିଟିଚର୍ମରୋଗ ବିଜ୍ଞାନ
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦L30.1
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍705.81
ରୋଗ ଡାଟାବେସ10373
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ000832
ଇ-ମେଡ଼ିସିନderm/110 ped/1867
Patient UKଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋସିସ
MeSHD011146

ଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋସିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Dyshidrosis ଏକ ପ୍ରକାର ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ ରୋଗ (dermatitis); ଏଥିରେ ପାପୁଲି ଓ ପାଦ ତଳିପାରେ ଗଲୁକାରୀ ଫୋଟକା ହୁଏ ।[୫] ଫୋଟକା ଆକାର ୧ରୁ ୨ ମିମି ହୋଇଥାଏ ଓ ୩ ସପ୍ତାହରେ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ ।[୬][୭] ସାଧାରଣତଃ ଫୋଟକା ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । [୬] ଫୋଟକାଗୁଡ଼ିକ କିନ୍ତୁ ବାରମ୍ବାର ହୁଏ ।[୭] ବାରମ୍ବାର ଫୋଟକା ହେବାଦ୍ୱାରା ଚମ ମୋଟା (skin thickening) ହୁଏ ବା ଫାଟିଯାଏ ।[୬]

ଏହାର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଆଲର୍ଜେନ, ଶାରୀରିକ ତ‌ଥା ମାନସିକ ଚାପ (stress), ବାରମ୍ଭାର ହସ୍ତ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଧାତୁଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କର ଟ୍ରିଗର ଭୂମିକା ଥାଏ । ଏହି ରୋଗକୁ ଦେଖି ଓ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣି ସ‌ହଜରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ । ଏ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଆଲର୍ଜି ପରୀକ୍ଷା (Allergy testing) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ ଜୀବାଣୁ କଲଚର (culture) କରାଯାଏ ।[୭] ଅନୁରୂପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ: ପୁସ୍ଚୁଲାର ସୋରିଆସିସ (pustular psoriasis|) ଓ କାଛୁ[୬]

ଏହି ରୋଗସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଟ୍ରିଗରମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିଲେ ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ରହିବ ନାହିଁ ।[୬] କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ କ୍ରିମ (steroid cream) ଲଗେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।[୭] ପ୍ରଥମ ଏକ ବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ନିମନ୍ତେ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ କ୍ରିମ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ ।[୬] ଗଲୁ ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ (Antihistamines) ଦିଆଯାଏ ।[୭] ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଯଥେଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ଟାକ୍ରୋଲିମସ୍ (tacrolimus) ନାମକ ସ୍ଟିରଏଡ ବଟିକା ଦିଆଯାଇପାରେ ବା ସୋରାଲେନ ପ୍ଲସ ଅଲଟ୍ରାଭାଓଲେଟ ଏ (psoralen plus ultraviolet A)/ PUVA) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।[୬][୭]

ସ୍ୱିଡେନ (Sweden) ଦେଶରେ ପ୍ରତି ୨,୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାମାନେ ସମ ଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ୧୮୭୩ ମସିହାରେ ଲିଖିତ ହୋଇଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରୋଗ ଝାଳ ଅଭାବରୁ ହେଉଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ ଥିବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗର ଡିସ୍‌ହାଇଡ୍ରୋଟିକ ଅର୍ଥ 'ଝାଳ କଷ୍ଟ' ନାମକରଣ ହୋଇଥିଲା ।[୬]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. James, William; Berger, Timothy; Elston, Dirk (2005). Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology (10th ed.). Saunders. ISBN 0-7216-2921-0.
  2. "Pompholyx". Patient. 2014-02-26. Retrieved 11 August 2016.
  3. Rapini, Ronald P.; Bolognia, Jean L.; Jorizzo, Joseph L. (2007). Dermatology: 2-Volume Set. St. Louis: Mosby. ISBN 1-4160-2999-0.
  4. "Dyshidrosis". Merriam-Webster Online. Merriam-Webster. 2014. Retrieved 14 April 2014.
  5. "What Is Atopic Dermatitis? Fast Facts". NIAMS. November 2014. Retrieved 11 August 2016.
  6. ୬.୦ ୬.୧ ୬.୨ ୬.୩ ୬.୪ ୬.୫ ୬.୬ ୬.୭ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  7. ୭.୦ ୭.୧ ୭.୨ ୭.୩ ୭.୪ ୭.୫ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.