ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ
Endometriosis.jpg
ଲାପାରୋସ୍କୋପି ଅପରେଶନ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସର ଦୃଶ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ସ୍ପେଶାଲିଟିgynaecology[*]
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦N80.
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍617.0
ଓଏମ୍‌ଆଇଏମ୍131200
ରୋଗ ଡାଟାବେସ4269
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ000915
ଇ-ମେଡ଼ିସିନmed/3419 ped/677 emerg/165
Patient UKଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ
MeSHD004715

ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ (ଇଂରାଜୀରେ endometriosis) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଜରାୟୁର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ସାଧାରଣତଃ ବଢ଼ୁଥିବା ତନ୍ତୁ ତାହାର ବାହାରେ ପାଖରେ ବଢ଼େ । [୧] ପେଲଭିସ ଯନ୍ତ୍ରଣାବନ୍ଧ୍ୟାଦୋଷ ଏହାର ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ । ପାଖାପାଖି ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳାଙ୍କର କ୍ରନିକ ପେଲଭିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ୭୦ % ମହିଳାଙ୍କର ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଯୌନ ସମ୍ଭୋଗ ସମୟରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକଙ୍କର ବନ୍ଧ୍ୟାଦୋଷ ହୁଏ । [୨] ପରିସ୍ରା ଓ ଝାଡ଼ା ଗୋଳମାଳ ଲକ୍ଷଣ କମ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୨୫ % ମହିଳାଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ । [୨] ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ରୋଗୀ ଉଭୟ ସାମାଜିକ ଓ ମାନସିକ ପ୍ରଭାବର ଶୀକାର ହୁଅନ୍ତି । [୩]

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । [୨] ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ବା ସଙ୍କଟ ରହେ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଭାରି, ଫାଲୋପିଆନ ଟ୍ୟୁବ ଓ ଜରାୟୁ ସଂଲଗ୍ନ ତନ୍ତୁରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । କ୍ୱଚିତ ଦେହର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । [୪] ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ଅଞ୍ଚଳରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇ ପ୍ରଦାହ ହୁଏ ଓ ସ୍କାର ତିଆରି ହୁଏ  । [୨][୪] ଏହି ରୋଗରେ ହେଉଥିବା ତନ୍ତୁ ବୃଦ୍ଧି କର୍କଟ ନୁହେଁ । ଲକ୍ଷଣ ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ବାୟୋପ୍ସି କରି ସଠିକ ଭାବରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । [୪] ସମ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଅନ୍ୟ ରୋଗଙ୍କର ନାମ ଇରିଟେବ୍ଲ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଇଣ୍ଟେସ୍ଟାଇନାଲ ସିସ୍ଟାଇଟିସଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲଜିଆ[୨]

ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରମାଣରୁ ଜଣାଯାଉଛି, ମିଶ୍ରିତ ଓରାଲ କଣ୍ଟ୍ରାସେପ୍ଟିଭ ପିଲ ଖାଇଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ । [୫] ବ୍ୟାୟାମ ଓ ମଦ୍ୟତ୍ୟାଗ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଦୂର କରିପାରେ । [୪] ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅପଚାରଦ୍ୱାରା ଉପଶମ ହୁଏ । [୨] ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ, ହରମୋନ ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ଅପରେଶନ କରାଯାଇ ପାରେ । କଷ୍ଟ ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଏନ.ଏସ.ଏ.ଆଇ.ଡି. ଦଳର ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଦିଆଯାଏ । ଜନ୍ମ ନିରୋଧ ପିଲର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶ ଲଗାତାର ଦେଲେ କିମ୍ବା ଜରାୟୁ ଭିତରେ ପ୍ରୋଜେସ୍ଟେରନ ଦେଲେ ଉପକାର ମିଳେ । ଗୋନାଡ଼ୋଟ୍ରୋପିନ-ରିଲିଜିଙ୍ଗ ହରମୋନ ଆଗୋନିଷ୍ଟ ଦେଲେ ଗର୍ଭାଧାନ ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ସାଧାରଣ ଉପଚାରରେ ଇନ୍ନତି ନ ହେଲେ ଅପରେଶନ କରି ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ତନ୍ତୁ କାଢ଼ି ଦିଆଯାଏ । [୪]

ରଫ୍ ହିସାବରେ ୬-୧୦ % ମହିଳାଙ୍କର ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ରୋଗ ହୁଏ । [୨] ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଦଶକ ବୟସରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । [୪] ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ମାତ୍ର ୨୦୦ ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ମରିଥିଲେ । [୬] ସନ ୧୯୨୦ରେ ଏହି ରୋଗ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୋଗର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ ଓ ଆଡେନୋମାୟୋସିସ ଏକା ରୋଗ ଭାବରେ ବିବେଚିତ ହେଉଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣନାକାରଙ୍କ ନାମ ଅଜଣା ହୋଇ ରହିଯାଇଛି । [୭]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Endometriosis: Overview". www.nichd.nih.gov. 2013-06-24. Retrieved 4 March 2015.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ ୨.୪ ୨.୫ ୨.୬ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  3. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  4. ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ ୪.୩ ୪.୪ ୪.୫ "Endometriosis". www.womenshealth.gov/. December 5, 2014. Retrieved 4 March 2015.
  5. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  6. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  7. Brosens I (2012). Endometriosis: Science and Practice. John Wiley & Sons. p. 3. ISBN 9781444398496.