ଶିବାଜୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଶିବାଜୀ
Shivaji's portrait (1680-7), housed in the British Museum
Flag of the Maratha Empire.svg 1st Chhatrapati of the Maratha Empire
Reign ୧୬୭୪-୧୬୮୦ CE
Coronation ୬ ଜୁନ ୧୬୭୪
Successor ସମ୍ଭାଜୀ
Spouse ସାଇବାଈ (ନିମବାଲକର)
ସୋୟାରବାଈ (ମୋହିତେ)
ପୁଟଲାବାଈ (ପାଲକର)
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ (ବିଚାରେ)
କାଶୀବାଈ ଯାଦବ[୧]
Issue
ସାମ୍ଭାଜୀ, son
ରାଜାରାମ, son
ସକୁବାଇ ନିମ୍ବଲକର, ଝିଅ
ରାନୁବାଇ ଯାଦବ , ଝିଅ
ଆମ୍ବିକାବାଇ ମାଧିକ,ଝିଅ
ଦୀପାବାଇ, ଝିଅ
ରାଜକୁଂବର୍ବାଇ ଶିରକେ , ଝିଅ
କମଳାବାଇ ପଲକର, ଝିଅ
Father ସାଜାହୀ ଭୋଁସଲେ
Mother ଜିଜାବାଈ
Born c. ଅପ୍ରେଲ ୧୬୨୭/ ୧୯ ଫ୍ରେବୃୟାରୀ ୧୬୩୦[୨]
Shivneri Fort, near ପୁଣେ, ଭାରତ
Died ୩ ଅପ୍ରେଲ ୧୬୮୦
ରାୟଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ, ପୁଣେ, ଭାରତ
Religion ହିନ୍ଦୁ

ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ରାଜ ଭୋଁସଲେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ମରାଠା ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପକ ଓ ଶାସକ ଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରାଜ୍ୟର ପୁନେ ଜିଲ୍ଲାର ଶିବନର ଗିରିଦୁର୍ଗରେ ୧୬୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (ମତାନ୍ତରେ ୧୬୩୦ରେ) ଶିବାଜୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିବାଜୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସାହାଜୀ ଭୋଁସଲା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଜିଜାବାଈ । [୩] ସାହାଜୀ ପ୍ରଥମେ ଆହମ୍ମଦନଗରର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀ କରି ପୁନା (ପୁଣେ) ଜାୟଗିରି ପାଇଥିଲେ । ଆହମ୍ମଦନଗରର ପତନ ପରେ ସାହାଜୀ ବିଜାପୁର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀ କଲେ । ସାହାଜୀ ପୁନାରୁ ଦୂରରେ ରହି ଚାକିରୀ କରିବାରୁ ଶିବାଜୀ ପିଲାଦିନରେ ମାତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହି ବିଦ୍ୟାଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ବିଦେଶୀମାନଙ୍କ କବଳରୁ ମୁକ୍ତକରିବା ଓ ହିନ୍ଦୁ ଜାତି ଓ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲେ । [୪]

ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଫାଇଲ:Shivneri Shiv Mandir.JPG
ଶିବାଜୀଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ସିବିନାରି ଦୁର୍ଗ

ଶିବାଜୀ ତାଙ୍କ ଗୃହ ଶିକ୍ଷକ ଦାଦାଜୀ କୋଣ୍ଡଦେବଙ୍କଠାରୁ ଅଶ୍ଵାରୋହଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମାଭାଲି ନାମକ ଏକ ପାହାଡିଆ ଜାତିର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଶିକ୍ଷାଦେଇ ଗୋଟିଏ ସୈନ୍ୟଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସାହାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସେ ବିଜାପୁରର ତୋର୍ଣ୍ଣା ଦୁର୍ଗ ଦଖଲ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ରାୟଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ ।

ଛୋଟବେଳ ଶିବାଜୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମାତା ଶିକ୍ଷା ଦାନ ଦେଉଥିବା ମୂର୍ତି ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଶିବିନାରୀ ଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି

ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ରାଜସ୍ଵ ବ୍ୟବସ୍ଥା[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Raṇajita Desāī; V. D. Katamble (2003). Shivaji the Great. Balwant Printers Pvt. Ltd. p. 193. ISBN 81-902000-0-3. 
  2. Indu Ramchandani, ed. (2000). Student’s Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39. Popular Prakashan. p. 8. ISBN 978-0-85229-760-5. Retrieved 2 January 2013. 
  3. http://www.culturalindia.net/indian-history/shivaji.html
  4. http://www.preservearticles.com/2011082111080/biography-of-shivaji-a-great-maratha-leader.html

ବାହାର ତଥ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]