ଭାକୁର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

ଭାକୁର
Catla catla.JPG
Young catla
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ edit
Kingdom: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Actinopterygii
Order: Cypriniformes
Family: Cyprinidae
Subfamily: Labeoninae
Genus: Labeo
ଜାତି: L. catla
ବାଇନୋମିଆଲ ନାମ
Labeo catla
(F. Hamilton, 1822)
Synonyms
  • Cyprinus catla Hamilton, 1822
  • Catla catla (Hamilton, 1822)
  • Leuciscus catla (Hamilton, 1822)
  • Cyprinus abramioides Sykes, 1839
  • Hypselobarbus abramioides (Sykes, 1839)
  • Catla buchanani Valenciennes, 1844
  • Gibelion catla(Hamilton 1822)

ଭାକୁର ବା କାଟଲା (ଲାବେଓ କ୍ୟାଟଲା), ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ କାର୍ପ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, କାର୍ପ ପରିବାର ସାଇପ୍ରିନାଇଡାରେ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ମଧୁର ଜଳ ମାଛ । ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତ, ବାଂଲାଦେଶ, ମିଆଁମାର, ନେପାଳ, ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦର ମୂଳ ମାଛ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ନିଆଯାଇଛି ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଚାଷ କରାଯାଏ । [୧] ନେପାଳରେ ଏବଂ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ଭାକୁର କୁହାଯାଏ ।

ଭାକୁର ହେଉଛି ଏକ ମାଛ ଯାହା ବଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରଶସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ, ଏକ ବୃହତ୍ ତଳ ଦାନ୍ତଯୁକ୍ତ ତୋଡ଼ି ଏବଂ ପାଟି ଉପରକୁ ଉଠିଥାଏ । ଏହାର ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଡ଼, ଧୂସର ରଙ୍ଗର ମାପକାଠି ଅଛି ଏବଂ ପେଟରେ ଧଳା । ଏହା ଲମ୍ବାରେ ୧୮୨ cm (୬.୦ ft) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ ଏବଂ ଓଜନରେ ୩୮.୬ kg (୮୫ lb) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିପାରେ ।[୨]

ଭାକୁର ହେଉଛି ଏକ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଜଳରେ ରହୁଥିବା ଗୋଟିଏ ମାଛ । ବୟସ୍କମାନେ ବଡ଼ ଗାଲି ବ୍ୟବହାର କରି ଜୁପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଖାଇଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଜୁପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଏବଂ ଶୈବାଳ/ଫାଇଟୋପ୍ଳାଙ୍କଟନ ଖାଇ ଯୁବକ ମାଛମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତି । ଭାକୁର ହାରାହାରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏବଂ ହାରାହାରି ଓଜନ ୨ କେଜିରେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ହାସଲ କରେ ।

ଟ୍ୟାକ୍ସୋନୋମି[ସମ୍ପାଦନା]

ଭାକୁର ମାଛ

ଭାକୁର ବା କାଟଲା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଜାତି କାଟଲାରେ କେବଳ ପ୍ରଜାତି ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରଜାତି ଜିବେଲିୟନ(Gibelion)ର ଏକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଥିଲା।[୧] ସମ୍ପ୍ରତି, କ୍ୟାଟାଲଗ୍ ଅଫ୍ ଫିସ୍ ଏହି ପ୍ରଜାତିଗୁଡ଼ିକୁ ଲାବେଓକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି । [୩] ଏହି ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ବିଶାଳ ବାର୍ ( Catlocarpio siamensis ) ସହିତ ବାରମ୍ବାର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଦୁଇଟି ଟ୍ୟାକ୍ସା ପରସ୍ପର ସହିତ ଏକ ଅସାଧାରଣ ସମାନତା ବହନ କରନ୍ତି, ବିଶେଷ କରି ସେମାନଙ୍କର ବହୁତ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡରେ ।

ଜଳଚର[ସମ୍ପାଦନା]

ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳଚର ମଧୁର ଜଳ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । [୪] [୫] ଏହା ମେଳିରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିମିଶି ରହି ବଢ଼ିଥାଏ, ବିଶେଷତଃ ରୋହି (Labeo rohita) ଏବଂ ପୋହଳା ମାଛଗୁଡ଼ିକ ସହିତ । ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ଉତ୍ପାଦନ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୦୦ ଦଶକରେ ତୀବ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ୨୦୧୨ରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୨.୮ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଥିଲା। [୬]

ଭାକୁର ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାବରେ ସତେଜ ବିକ୍ରି ହୁଏ ଏବଂ ଖିଆଯାଏ । ଏହା ବରଫ ଉପରେ ପରିବହନ କରାଯାଏ । ୧-୨ କିଗ୍ରା ଓଜନର ଭାକୁର ମାଛ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ । [୬]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ Tenzin, K. (2010). "Gibelion catla". 2010: e.T166425A6206451. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T166425A6206451.en. Cite journal requires |journal= (help)
  2. Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2017). "Gibelion catla" in FishBase. September 2017 version.
  3. Eschmeyer W (2014) Cyprinus catla Archived 2014-08-10 at the Wayback Machine. CAS Catalog of Fishes
  4. Food and Aquaculture Organization of the United Nations, Cultured Aquatic Species Information Programme: Catla catla (Hamilton, 1822) http://www.fao.org/fishery/culturedspecies/Catla_catla/en
  5. Development of freshwater fish farming and poverty alleviation - A case study from Bangladesh
  6. ୬.୦ ୬.୧ Catla catla (Hamilton, 1822) FAO Fisheries and Aquaculture Department, Cultured Aquatic Species Information Programme
  • Catla catla - http://en.bdfish.org/2010/02/catla-catla-catla-hamilton-1822/ । BdFISH
  • ମେନନ୍, AGK 1999 ଯାଞ୍ଚ ତାଲିକା - ଭାରତର ମଧୁର ଜଳ ମାଛ | Rec। ଜୁଲ୍ ସୁରଭ୍ ଭାରତ, ବିବିଧ ପ୍ରକାଶନ।, ଓକାସ୍ | ପେପ୍ ନମ୍ବର 175, 366 p।