Jump to content

ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନବିଜୟ
(1951-06-01)୧ ଜୁନ ୧୯୫୧
ଦାବ୍ବେ, ବେଲୁର, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଭାରତ
ମୃତ୍ୟୁ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮(2018-02-23) (ବୟସ ୬୬)
ମହୀଶୂର, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଭାରତ
ବୃତ୍ତି
  • ପ୍ରଫେସର
  • ଗବେଷକ
  • କବି
  • ବିଦ୍ୱାନ
  • ଲେଖକ
  • ସମାଲୋଚକ
ଭାଷା କନ୍ନଡ
ଶୈଳୀ
  • କବିତା
  • ଭ୍ରମଣ
  • ଅନୁବାଦ
  • ଅନୁସନ୍ଧାନ
  • ସମାଲୋଚନା
ବିଷୟ
  • ନାରୀବାଦ
  • ଆଧୁନିକ ମହିଳା ସାହିତ୍ୟ
ସାହିତ୍ୟର ଆନ୍ଦୋଳନକର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ
ପିତାମାତାସୀତାଲକ୍ଷ୍ମୀ (ମାତା)
କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି (ପିତା)

ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ (୧ ଜୁନ୍ ୧୯୫୧ - ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖକ, ନାରୀବାଦୀ, ପଣ୍ଡିତ ତଥା କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ ।[୧] ସେ ଆଧୁନିକ କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ସହିତ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ।[୨][୩] ସେ ଆଧୁନିକ କନ୍ନଡ଼ର ପ୍ରଥମ ପିଢି ମହିଳା ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ ।

ସେ ମିସୁରୁର ଏକ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀର ସମତାର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ କୃଷକ ଏବଂ ଦଳିତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଗତିଶୀଳ ହେବାପରେ ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ବିଜୟ ୧ ଜୁନ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ବେଲୁର ତାଲୁକର ଦାବ୍ବେ‌ ଗ୍ରାମରେ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ସୀତାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।[୪] ସେ କାଲାସାପୁରା ଏବଂ ଜାଭାଗଲରେ ପାଠପଢା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ପରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହାସନ ଏବଂ ମହୀଶୂର ଚାଲିଗଲେ । ସେ ମହୀଶୂର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କନ୍ନଡ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ବୃତ୍ତି[ସମ୍ପାଦନା]

"ନିର୍ଭୀକ ହୁଅ ।
କେବେ ଚିନ୍ତା କର ନାହିଁ ।
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ କରିବ ନାହିଁ
ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଅ
ପୁରୁଷମାନେ ତୁମକୁ ଘେରି ରହିବେ, ଜଗିବେ ।
ସତେ ଯେପରି ସେମାନେ ତୁମର ଆଖ ।"


(ବିଜୟ ଦାବଙ୍କ କବିତା "Naarimanige Ondu Kivimatu" (ଭଦ୍ରଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଦେଶ).[୫]

ଲେଖକ ଭାବରେ

୧୯୭୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ କବିତାର ସଂଗ୍ରହ ଇରୁଥାଭେ ଦାବ୍ବେ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ନେରୁ ଲୋହାଦା ଚିନ୍ତେ (୧୯୮୫) ଏବଂ ନାରୀ ଦାରି ଦିଗନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଅଟେ ।

ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ

୧୯୭୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମଥା ବେଦିକେ ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ ଜଣେ ମହିଳା ଲେଖକ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । ସେ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା, ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ପାରିବାରିକ ଅତ୍ୟାଚାର, ଯୌତୁକ, ଶିଶୁ ବିବାହ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି, ଉଦାସୀନ ଶ୍ରେଣୀର ବିଶେଷକରି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, କର୍ମଶାଳା, ସାହିତ୍ୟ ସଭା ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ଦାବ୍ବେ ଆଗ ମୁଖା ଥିଲେ ।[୬]

ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

କବିତା
  • ଇରୁତ୍ଥାବେ (୧୯୭୫)
  • ନେରୁ ଲୋହାଡା ଚିନ୍ତେ (୧୯୮୫)
  • ଇଥିଗୀଥିକେ (୧୯୯୫)
  • ତିରୁଗି ନିନ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନେ (୧୯୯୫)
ଅନୁସନ୍ଧାନ
  • ନାଗଚନ୍ଦ୍ର - ଓନ୍ଦୁ ଆଧ୍ୟାୟନା (୧୯୮୩)
  • ନାୟସେନା
  • ହିଥାଶିୟା ହେଜେଗାଲୁ (୧୯୯୨)
  • ସାରସରସ୍ୱତୀ (୧୯୯୬)
  • ହିଥୋଫିଆ ହେଜେଗାଲୁ
ଭ୍ରମଣ
  • ୟୁରିଆ ଚିଗୁରୁ ଉତ୍କଳେ (୧୯୯୯)
ସମାଲୋଚନା
  • ମହିଳା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ (୧୯୮୬)
  • ନାରୀ ଦାରୀ ଦିଗନ୍ଥ (୧୯୯୬)
  • ମହିଳା ମତ୍ତୁ ମାନବତେ
  • ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି (୧୯୭୭)
ଅନୁବାଦ
  • ମେରୀ ମେକଲିୟୋଥ ବେଥୋନ
  • ଗୁରୁଜାଡା (୧୯୮୬)

ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ୨୦୦୮ - କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଜୋତ୍ସବ ପ୍ରଶସ୍ତ ।[୭]
  • ୨୦୦୮ - କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦାନା ଚିନ୍ତାମଣି ଅତ୍ତିମାବ୍ବେ ପୁରସ୍କାର ।[୮]
  • କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଲେଖାକିୟାରା ସଙ୍ଘଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁମାପମା ପୁରସ୍କାର ।[୯]
  • ବର୍ଦ୍ଧମାନା ପୁରସ୍କାର ।[୧୦]

ମୃତ୍ୟୁ[ସମ୍ପାଦନା]

୧୯୯୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୬ ତାରିଖରେ ଏକ ସଡକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପରେ ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଅସୁସ୍ଥ ଥିବା ବିଜୟ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବିଜୟାନଗର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସାନ ଭଉଣୀ ଛାୟାଦେବୀଙ୍କ ସହ ରହିବାକୁ ମହୀଶୂର ଆସିଥିଲେ । ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେତୁ ସେ ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ରେ ଶୁକ୍ରବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମହୀଶୂରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।[୧୧][୧୨] ତାଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, ସେ ଚାରି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭଉଣୀ ତାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମହୀଶୂରକୁ ନେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଶୁକ୍ରବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଖାନା ଯିବା ବାଟରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ପରିବାର ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଶେଷ ରୀତିନୀତି (ଫେବୃଆରୀ ୨୪) ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଗାଁ ଦାବ୍ବେରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Writer Vijaya Dabbe passes away". Times of India. 24 Feb 2018. Retrieved 22 Oct 2020.[permanent dead link]
  2. "ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ವಿಜಯಾ ದಬ್ಬೆ ನಿಧನ" [Senior writer Vijaya Dabbe no more]. Vijayakarnataka (in Kannada). 23 Feb 2018. Retrieved 22 Oct 2020.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  3. "ಮಹಿಳಾ ಚಳುವಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿ ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಿದ ದಬ್ಬೆ" [Dabbe, who cemented strong base for women movement]. Prajavani (in Kannada). 26 Mar 2018. Retrieved 23 Oct 2020.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  4. G. N. Ranganatha Rao (4 Mar 2018). "ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಜಯಾ 'ದಬ್ಬೆ'" [Vijaya 'Dabbe' of feminist literature]. Varthabharati (in Kannada). Retrieved 22 Oct 2020.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  5. Susie J. Tharu & K. Lalitha (1 Apr 1993). Women writing in India: The Twentieth Century. Feminist Press at The City University of New York. p. 584. ISBN 978-1558610293. Retrieved 23 Oct 2020.
  6. N. Gayatri (8 Mar 2018). "ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀವಿಗೆ" [Lamp for women movement]. Prajavani (in Kannada). Retrieved 23 Oct 2020.{{cite news}}: CS1 maint: unrecognized language (link)
  7. "Rajyotsava Awards". Karnataka Government Official Website. Retrieved 23 Oct 2020.
  8. "Daana Chintamani Attimabbe Award". Karnataka Government Official Website. Retrieved 23 Oct 2020.
  9. S N Deepak (1 Jul 2014). "Women writers in Kannada get noticed". The New Indian Express. Retrieved 23 Oct 2020.
  10. "Kannada writer Vijaya Dabbe dies after cardiac arrest". The New Indian Express. 24 Feb 2018. Retrieved 23 Oct 2020.
  11. "Writer Vijaya Dabbe dead". The Hindu. 24 Feb 2018. Retrieved 23 Oct 2020.
  12. "Vijaya Dabbe is no more". citytoday. 24 Feb 2018. Retrieved 23 Oct 2020.[permanent dead link]