ପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ
EscherichiaColi NIAID.jpg
ଇଶ୍ଚେରିଚିଆ କୋଲୀ
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ e
ଜଗତ: ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ
ପର୍ବ: ପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ
ଷ୍ଟେକ୍-ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ଯମାନେ, ୧୯୮୮,[୧] ଗ୍ଯାରିଟୀ ଏବଂ ଅନ୍ଯମାନେ, ୨୦୦୫[୨]
ଶ୍ରେଣୀ

ଆଲ୍ଫାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୩]
ବିଟାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୪]
ଗାମାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୫]
ଡେଲ୍ଟାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୬]
ଏପ୍ସାଇଲୋନପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୭]
ଜେଟାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ[୮]
ଆସିଡିଥିଓବାସିଲିଆ[୫]
ହାଇଡ୍ରୋଜେନୋଫିଲାଲିଆ[୪]
ଓଲିଗୋଫ୍ଲେକ୍ସିଆ[୯]
"କା. ଲାମ୍ବଡାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ"
"କା. ମ୍ଯୁପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ"

ଗ୍ରାମ୍-ବିରୋଧୀ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆଙ୍କର ଏକ ମୁଖ୍ଯ ପର୍ବ ପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ ଅଟେ । ଏଥିରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ରୋଗକାରୀ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ ଅଛନ୍ତି, ଯଥା - ଇଶ୍ଚେରିଚିଆ ସାଲ୍ମୋନେଲା, ଭିବ୍ରିଓ, ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର, ୟର୍ସିନିଆ, ଲେଜିଓନେଲେଲ, ଇତ୍ଯାଦି ଇତ୍ଯାଦି ।[୧୦] ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ-ଅଣପରଜୀବୀ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆ ଯେଉଁମାନେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ ମଧ୍ଯ କରିଥାନ୍ତି ।

କାର୍ଲ ଓଏସ ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହାକୁ "ବାଇଗଣୀ ବୀଜାଣୁ ଏବଂ ତା'ର ସମ୍ବନ୍ଧୀ" ବୋଲି ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।[୧୧] ଏହି ପର୍ବରେ ବହୁପ୍ରକାରର ଜୀବରୂପ ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରୀକ୍ ଦେବତା ପ୍ରୋଟିଅସଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ । ଏହା ପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ ପ୍ରଜାତି ପ୍ରୋଟିଓସର ନାମରେ ନାମିତ ନୁହେଁ ।[୧][୧୨]

କିଛି ଆଲ୍ଫାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ ଖୁବ୍ କମ୍ ସ୍ତରର ପୋଷକ ପଦାର୍ଥରେ ମଧ୍ଯ ବଢ଼ି ପାରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ବାହ୍ୟଗଠନ ରହିଥାଏ । କେତେକ ବୀଜାଣୁ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟନ୍ତି । ଏଗୁଡ଼ିକ ଉଦ୍ଭିଦ ସହ ସହଜୀବୀ ସମ୍ବନ୍ଧ ସ୍ଥାପନ କରି ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବର ପ୍ରତିନିଧି ଗଣ ହେଉଛି କୌଲବ୍ଯାକ୍ଟେରାଲ୍ସ । ଏଥିରେ ଷ୍ଟକ ଥିବା କୌଲବ୍ଯାକ୍ଟର ରହିଛି । ସୁନ୍ଯଷ୍ଟୀୟକମାନଙ୍କର ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆଟି ଆଲ୍ଫାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆର ବଂଶଜ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।[୧୩]

ବିଟାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆମାନେ ଚୟାପଚୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଯଥା - କେମୋଲିଥୋସ୍ୱଭୋଜୀ, ଫୋଟୋସ୍ୱୋଭୋଜୀ, ଏବଂ ପରଭୋଜୀ । ପ୍ରତିନିଧି ଗଣ - ବୁର୍ଖୋଲ୍ଡେରିଏଲ । ଏଥିରେ ଅନେକ ସୁବିଧାବାଦୀ ଜୀବାଣୁ ରହିଛନ୍ତି ।

ଗାମାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆ, ବର୍ଣ୍ଣିତ ଜାତିସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ବର୍ଗ ଅଟେ । ପ୍ରତିନିଧି ଗଣ - ସ୍ଯୁଡୋମୋନାଡେଲ । ଏହି ଗଣରେ ସ୍ଯୁଡୋମୋନାସ ତଥା ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧକ ଆଜୋଟୋବ୍ଯାକ୍ଟର ପରି ପ୍ରଜାତିମାନ ରହିଛନ୍ତି ।

ଡେଲ୍ଟାପ୍ରୋଟିଓବ୍ଯାକ୍ଟେରିଆରେ ଅନ୍ୟ ବ୍ଯାକ୍ଟେରୀଆଙ୍କୁ ଶିକାର କରୁଥିବା ବୀଜାଣୁ ରହିଛନ୍ତି । ଏମାନେ ଅବାୟବିକ ଗନ୍ଧକଚକ୍ରର ଏକ ମୁଖ୍ଯ ଯୋଗଦାନକାରୀ । ପ୍ରତିନିଧି ଗଣ - ମିକ୍ଜୋକୋକେଲ । ଏଥିରେ ମିକ୍ଜୋକୋକସ ପରି ସ୍ୱସଂଗଠନ ଗୁଣ ଥିବା ବୀଜାଣୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  2. Garrity, G. M., Bell, J. A. & Lilburn, T. (2005). Phylum XIV. Proteobacteria phyl. nov. In: Bergey’s Manual of Systematic Bacteriology, 2nd edn, vol. 2 (The Proteobacteria), part B (The Gammaproteobacteria), p. 1. Edited by D. J. Brenner, N. R. Krieg, J. T. Staley & G. M. Garrity. New York: Springer.
  3. Garrity GM, Bell JA, Lilburn T (2005). "Class I. Alphaproteobacteria class. nov.". In Brenner DJ, Krieg NR, Staley JT, Garrity GM (eds.). Bergey's Manual of Systematic Bacteriology Volume 2: The Proteobacteria Part C (The Alpha-, Beta-, Delta- and Epsilonproteobacteria (2nd ed.). Springer. p. 1. doi:10.1002/9781118960608.cbm00041. ISBN 9781118960608.
  4. ୪.୦ ୪.୧ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  5. ୫.୦ ୫.୧ Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  6. Kuever J, Rainey FA, Widdel F (2005). "Class IV. Deltaproteobacteria class. nov.". In Brenner DJ, Krieg NR, Staley JT, Garrity GM (eds.). Bergey's Manual of Systematic Bacteriology Volume 2: The Proteobacteria Part C (The Alpha-, Beta-, Delta- and Epsilonproteobacteria (2nd ed.). Springer. p. 922. doi:10.1002/9781118960608.cbm00043. ISBN 9781118960608.
  7. Garrity GM, Bell JA, Lilburn T (2005). "Class V. Epsilonproteobacteria class. nov.". In Brenner DJ, Krieg NR, Staley JT, Garrity GM (eds.). Bergey's Manual of Systematic Bacteriology Volume 2: The Proteobacteria Part C (The Alpha-, Beta-, Delta- and Epsilonproteobacteria (2nd ed.). Springer. p. 1145. doi:10.1002/9781118960608.cbm00044. ISBN 9781118960608.
  8. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  9. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  10. Madigan, M. and J. Martinko. (eds.) (2005). Brock Biology of Microorganisms (11th ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0-13-144329-7. {{cite book}}: |author= has generic name (help)
  11. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.
  12. "Proteobacteria". Discover Life: Tree of Life. Retrieved 2007-02-09.
  13. Lua error in ମଡ୍ୟୁଲ:Citation/CS1 at line 828: Argument map not defined for this variable: ArticleNumber.