ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ମନ୍ଦିର , ଖଣ୍ଡଗିରୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
Digambar Jain Temple, Khandagiri
Digambara.png
Digambar Jain Temple, Khandagiri
Basic information
LocationOdisha, India
AffiliationJainism
FestivalsMahavir Jayanti
Governing bodyBengal, Bihar and Odisha Digambar Jain Tirthkshetra Committee
Date established12-13th century CE
Elevation୮୭ m (୨୮୫ ft)

ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ମନ୍ଦିର ..., ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣ୍ଡଗିରୀଠାରେ ଥିବା ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିର । ଏହି ଖଣ୍ଡଗିରୀ ପାହାଡର ପ୍ରସ୍ତରରୁ କ୍ଷୋଦିତ ଅନେକ ଜୈନ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଏହା ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା ଖାରବେଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ବର୍ତମାନ ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଗୁଡିକ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ୱ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ରକ୍ଷା ଯାଇଛି । ଏଠାରେ ଜୈନ ତିରଥଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ରହିଛି । 

ମାଲିକାନା [ସମ୍ପାଦନା]

ଏହି ମନ୍ଦିର ବେଙ୍ଗଳ , ଓଡ଼ିଶା ଓ ବିହାରର ଦିଗମ୍ବର ଜୈନ ତିରଥଙ୍କର କମିଟି ତରଫରୁ ବିମଳା ଦେବୀଙ୍କ  ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । 

ନିର୍ମାଣ କାଳ [ସମ୍ପାଦନା]

ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କାଲେ ଜଣ ଯାଏ ଯେ ଏହା ପୂର୍ବ ନିର୍ମିତ କୌଣଶୀ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ଜିନିଷରୁ ନିର୍ମିତ । ନୂତନ ମନ୍ଦିର 19 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

ତାପର୍ଜ[ସମ୍ପାଦନା]

ଲୋକ କଥାନୁସାରେ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହାମେଘବାହାନ ଖାରବେଳ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀରୁ ଏହା ଜଣାପଡେ ନାହି । 

ବାସ୍ତବିକ ବର୍ଣ୍ଣନା [ସମ୍ପାଦନା]

Jain Tirthankar statue in the temple

ମନ୍ଦିର ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଖ କରିଥାଏ ଓ ଋଷଭନାଥ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଚତୁପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରାଚୀର ରହିଛି । 

16 ମିଟର ଲମ୍ବ ଓ 9.50 ମିଟର ପ୍ରସ୍ତ  ବିଶିଷ୍ଟ ଚତ୍ତାନ  ଯାହା ଭୂମି ଉପରୁ 1.62 ମିଟର ଉପରେ ରହିଛି , ତାହା ଉପରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ । ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ବିମାନ ଓ ଜଗମୋହନ ରହିଛି । ବିମାନ 8.25 ବର୍ଗମିଟରର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଜଗମୋହନର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 6.4 ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ 9.4 ମିଟର । ମନ୍ଦିରଟି ତ୍ରିରଥ ଡିଜାଇନରେ ହେଇଛି । ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଛତା ଚଟ୍ଟନ ଠାରୁ 5.8 ମିଟର । ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ବାଦ ରହିଛି । ଉପର 

ନିର୍ମାଣ ବସ୍ତୁ : ବାଲି ପଥର  ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ କଳିଙ୍ଗ   

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

[୧]

  1. Pradhan, Sadasiba (2009).