ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
Wikipedia medical illustration thoracic outlet syndrome brachial plexus anatomy with labels.jpg
ଡାହାଣ ବ୍ରାକିଆଲ ପ୍ଲେକସସ୍ (brachial plexus), ସାମନାରୁ ଦେଖାଯାଉଛି ।
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ସ୍ପେଶାଲିଟିବକ୍ଷ ଶଲ୍ୟ ବିଭାଗ
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦G54.0
ଆଇସିଡ଼ି-୯-ସିଏମ୍353.0
ରୋଗ ଡାଟାବେସ13039
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ001434
ଇ-ମେଡ଼ିସିନpmr/136
Patient UKଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
MeSHD013901

ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Thoracic outlet syndrome ବା ଟିଓଏସ/TOS) ଏକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ସୁପିରିଅର ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟରେ ଥିବା ସ୍ନାୟୁ, ଧମନୀ ଓ ଶିରା ସମୂହ (nerves, arteries, or veins) ଚିପି ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।[୧] ଏହା ଧମନୀ ବା ଶିରା ବା ସ୍ନାୟୁ ଅନୁସାରେ ତିନି ପ୍ରକାର ବା ଟାଇପର ହୋଇପାରେ ।[୧] ସ୍ନାୟୁ ଟାଇପ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଥାଏ; ଏଥିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଲତା ଓ ଥେନାର ଏମିନେନ୍ସରେ (base of the thumb) ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ ହୁଏ ।[୧][୨] ଶିରା ଟାଇପରେ ଇଡିମା (swelling), ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବାହୁ ନୀଳ (bluish coloration) ହୋଇଯାଏ । ଧମନୀ ଟାଇପରେ ବାହୁରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ଥଣ୍ଡା ଲାଗେ ଓ ଫିକା (paleness) ଦେଖାଯାଏ ।[୨]

ଆଘାତ, ପୁନଃପୌନିକ ବାହୁ ବ୍ୟବ‌ହାର, ଅର୍ବୁଦ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ତ‌ଥା ସର୍ଭାଇକାଲ ରିବ ଭଳି ଆନାଟମିକାଲ ବିବିଧତା ଫଳରେ ଟିଓଏସ ରୋଗ ହୁଏ । ନର୍ଭ କଣ୍ଡକସନ ସ୍ଟଡି (nerve conduction studies) ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (medical imaging) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଅନୁରୂପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ: ରୋଟେଟର କଫ୍ ଟିଅର (rotator cuff tear), ସର୍ଭାଇକାଲ ଡିସ୍କ (cervical disc) ବେମାରୀ, ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲଜିଆ (fibromyalgia), ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ (multiple sclerosis) ଓ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ରିଜିଓନାଲ ପେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (complex regional pain syndrome) । [୧]

ସ୍ନାୟୁ ଟାଇପରେ ବ୍ୟାୟାମ (exercises|) କରି ଛାତି ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତ କରି ସ୍ଥିତି (posture) ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିମନ୍ତେ ନାପ୍ରୋକସେନ (naproxen) ଭଳି ଏନଏସଏଆଇଡି NSAIDs ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।[୧] ଏ ଭଳି ଉପଚାରରେ ଭଲ ନ ହେଲେ ଓ ଶିରା ତ‌ଥା ଧମନୀ ଟାଇପର ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ।[୧][୨] ରକ୍ତ ଜମାଟ ବନ୍ଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ (Blood thinners) ଦିଆଯାଏ ।[୧] ଏହି ରୋଗ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧% ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।[୩] ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ବେଶୀ ହୁଏ ଓ ୨୦ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ ।[୧] ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୮୧୮ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ନାମ ସନ ୧୯୫୬ରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।[୨][୪]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ ୧.୪ ୧.୫ ୧.୬ ୧.୭ "NINDS Thoracic Outlet Syndrome Information Page". NINDS. December 28, 2011. Retrieved 19 August 2016.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ Kuhn, JE; Lebus V, GF; Bible, JE (April 2015). "Thoracic outlet syndrome". The Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 23 (4): 222–32. PMID 25808686.
  3. Moore, Wesley S. (2012). Vascular and Endovascular Surgery: A Comprehensive Review (in ଇଂରାଜୀ) (8 ed.). Elsevier Health Sciences. p. 524. ISBN 1455753866.
  4. Illig, Karl A.; Thompson, Robert W.; Freischlag, Julie Ann; Donahue, Dean M.; Jordan, Sheldon E.; Edgelow, Peter I. (2014). Thoracic Outlet Syndrome (in ଇଂରାଜୀ). Springer Science & Business Media. p. 25. ISBN 9781447143666.