ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭିଡିଓୱିକି/ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ଭିଡିଓୱିକି/ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର (Tutorial)
ଫାଇଲ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ-ଭିଡିଓୱିକି-ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର.webm
Link to Commons
Steps for video creation
Step 1Preview my changes (10 sec)
Step 2Upload to Commons (10 min)

ସଂଜ୍ଞା[ସମ୍ପାଦନା]

ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ବା କେବଳ ଟାଇଫଏଡ, ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫି ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହେଉଥିବା ଏକ ରୋଗ ।[୧]

Salmonella typhi typhoid fever PHIL 2215 lores.jpg

ରୋଗର ଆରମ୍ଭ[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗୀର ମଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ବା ଜଳ ସ‌ହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୬ରୁ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।[୨]

US Navy 090715-N-9689V-008 Republic of Singapore Navy Maj. Boon Hor Ho examines a local man suffering from abdominal pain during a Pacific Partnership 2009 medical civic action project at Niu'ui Hospital.jpg

ଲକ୍ଷଣ[ସମ୍ପାଦନା]

ସାଧାରଣତଃ ରୋଗ ସାମାନ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ ।[୩][୪] କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତାପ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ି ଅତ୍ୟଧିକ ହୋଇଯାଏ;[୩] ଦୁର୍ବଳତା, ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, କୋଷ୍ଠ କାଠିନ୍ୟ ଓ ସାମାନ୍ୟ ବାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।[୪][୫]

Man suffering from typhoid. Baumgartner, 1929 Wellcome L0074316.jpg

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ[ସମ୍ପାଦନା]

କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ଚର୍ମ ରାସ୍ ହୋଇ ଗୋଲାପି ଦାଗ ହୋଇପାରେ ।[୪]

PHIL 2214.tif

ସାଂଘାତିକ ରୋଗୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂଘାତିକ ରୋଗୀର ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୁଏ ।[୫] ଅଣଚିକିତ୍ସିତ ରୋଗୀର ଲକ୍ଷଣ ସପ୍ତାହ ବା ମାସ ମାସ ବ୍ୟାପି ରହିପାରେ ।[୪]

Confused man.jpg

ବାହକ[ସମ୍ପାଦନା]

ଅନେକ ଲୋକ ଜୀବାଣୁ ବାହକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରେଇପାରନ୍ତି । [୨]

Food Photography 1.jpg

କାରଣ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫି ଜୀବାଣୁ ଅନ୍ତନଳୀ ଓ ରକ୍ତରେ ବିକଶିତ ହୁଏ ।[୪][୫]

Salmonella growing on XLD agar.JPG

ବିସ୍ତାର[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗୀର ମଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ବା ଜଳପାନ କଲେ ଏହି ରୋଗ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରେ ।

Drain in Kalibari community (3682826791).jpg

ସଙ୍କଟ କାରକ[ସମ୍ପାଦନା]

ନିମ୍ନ ମାନର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସ୍ୱସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।[୧]

Poor sanitation situation, Tanzania (3233304175).jpg

ସଙ୍କଟ କାରକ ୨[ସମ୍ପାଦନା]

ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ପରିଭ୍ରମଣ କଲେ ଏହି ସଙ୍କଟ ରହିଥାଏ ।[୫]

IMF Developing Countries Map 2014.png

ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ସ‌ହିତ ଏହି ରୋଗର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିବାରୁ[୫] ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଜୀବାଣୁ କଲଚର ବା ରକ୍ତ, ମଳ ଓ ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାରେ ଜୀବାଣୁର ଡିଏନଏ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । [୪][୧][୬]

US Navy 070905-N-0194K-029 Lt. Paul Graf, a microbiology officer aboard Military Sealift Command hospital ship USNS Comfort (T-AH 20), examines wound cultures in the ship's microbiology laboratory.jpg

ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ପରୀକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ଜୀବାଣୁ କଲଚର କଷ୍ଟକର ହୁଏ, ତେଣୁ[୭] ନିର୍ଭୁଲ ଫଳ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।[୬]

Bone marrow biopsy.jpg

ପ୍ରତିଷେଧ[ସମ୍ପାଦନା]

ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କର ପାନୀୟ ଜଳ କ୍ଲୋରିନେସନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଟାଇଫଏଡ ଜ୍ୱର ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବରେ କମିଯାଇଛି ।[୮]

Fresh water fountain.jpg

ଟାଇଫଏଡ ଟିକା ଦେଲେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ୪୦%ରୁ ୯୦% ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ ହୋଇଯାଏ[୯] ଓ ସାତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ରହିପାରେ ।[୧]

Typhoid inoculation2.jpg

ସ୍ଥାନୀୟ ରୋଗ ଥିବା ଯାଗାକୁ ପରିଭ୍ରମଣ[ସମ୍ପାଦନା]

ଅଧିକ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଲୋକ ଓ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ଇଲାକାକୁ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ଲୋକ ଟିକା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ । [୨]

US Navy 060105-N-6060O-015 Hospital Corpsman 3rd Class Matthew D. Petersen, assigned to Strike Fighter Squadron Two (VFA-2), administers a bi-annual Typhoid vaccination.jpg

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା[ସମ୍ପାଦନା]

ବିଶୁଦ୍ଧ ପରିଷ୍କାର ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ, ଉତ୍ତମ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ହସ୍ତ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।[୪][୨]

ସଙ୍ଗରୋଧନ[ସମ୍ପାଦନା]

ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଥିବା ପୁଷ୍ଟିକରଣ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଏ ।[୪]

Do not handle food vegetable.png

ଚିକିତ୍ସା[ସମ୍ପାଦନା]

ତୃତୀୟ ପିଢ଼ିର ସେଫାଲୋସ୍ପୋରିନ, ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ ବା ଫ୍ଲୋରୋକୁଇନୋଲିନ ଭଳି ଆଣ୍ଟବାୟୋଟିକ ଦେଇ ଏ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।[୧]

Generic amoxicillin-clavulanic acid tablets with 875mg amoxicillin.jpg

ପ୍ରତିରୋଧ[ସମ୍ପାଦନା]

ଔଷଧମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜୀବାଣୁ ପ୍ରତିରୋଧ ହେଉଥିବାରୁ ଚିକିତ୍ସା ଏକ ସମସ୍ୟା ହୋଇଯାଉଛି ।[୧][୧୦]

Fighting Antibiotic Resistance (8696040154).jpg

ରୋଗାନୁଶୀଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ ୨୦୧୫ରେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୧୨.୫ ନିୟୁତ ନୂଆ ରୋଗୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ । [୧୧]

Fievre typhoide.png

ଭୌଗଳିକ ରୋଗାନୁଶୀଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଭାରତରେ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ । [୧]

India-locator-map-blank.svg

ବୟସ ରୋଗାନୁଶୀଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

ପିଲାମାନେ ଏହି ରୋଗରେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।[୧][୨]

Khost children in 2010.jpg

ପୂର୍ବାନୁମାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ସନ ୧୯୪୦ରୁ କମ୍ ହୋଇଯାଇଛି ।[୨]

Bundesarchiv B 145 Bild-F025952-0029, Bonn, Gesundheitsamt, Schutzimpfung.jpg

ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ୨୦% ଓ ଚିକିତ୍ସିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧ରୁ ୪% ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ରହେ ।[୨]

Typhoid facies.jpg

ଇତିହାସ[ସମ୍ପାଦନା]

କୁଖ୍ୟାତ ଟାଇଫଏଡ ବାହକ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଗ୍ରେ ମେରୀ ମାଲୋନ ନାମ ଆସେ ଯିଏ ଟାଇଫଇଡ ମେରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲେ ।

Mallon-Mary 01.jpg

ଇତିହାସ ୨[ସମ୍ପାଦନା]

ନିୟୁ ୟୋର୍କ ସ‌ହରରେ ସନ ୧୯୦୭ରେ ମେରୀ ନାମକ ଜଣେ ମହିଳା ପ୍ରଥମ ଟାଇଫଏଡ ବାହକ ହୋଇଥିବା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ୫୩ ଲୋକ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ୩ ଜଣ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । [୧୨]

Mulberry Street NYC c1900 LOC 3g04637u edit.jpg

ଇତିହାସ ୩[ସମ୍ପାଦନା]

ନିମୋନିଆ ରୋଗରେ ସଙ୍ଗରୋଧନ ବା କ୍ୟାରେଣ୍ଟାଇନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଇ ୨୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମେରୀ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।

Mary Mallon in hospital.jpg

References[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ ୧.୪ ୧.୫ ୧.୬ ୧.୭ Wain, J; Hendriksen, RS; Mikoleit, ML; Keddy, KH; Ochiai, RL (21 March 2015). "Typhoid fever". Lancet. 385 (9973): 1136–45. doi:10.1016/s0140-6736(13)62708-7. PMID 25458731.
  2. ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ ୨.୪ ୨.୫ ୨.୬ "Typhoid vaccines: WHO position paper" (PDF). Wkly Epidemiol Rec. 83 (6): 49–59. February 8, 2008. PMID 18260212. Archived (PDF) from the original on April 2, 2015.
  3. ୩.୦ ୩.୧ Anna E. Newton (2014). "3 Infectious Diseases Related To Travel". CDC health information for international travel 2014 : the yellow book. ISBN 9780199948499. Archived from the original on 2015-07-02.
  4. ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ ୪.୩ ୪.୪ ୪.୫ ୪.୬ ୪.୭ "Typhoid Fever". cdc.gov. May 14, 2013. Archived from the original on 6 June 2016. Retrieved 28 March 2015.
  5. ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ ୫.୩ ୫.୪ "Typhoid Fever". cdc.gov. May 14, 2013. Archived from the original on 2 April 2015. Retrieved 28 March 2015.
  6. ୬.୦ ୬.୧ Crump, JA; Mintz, ED (15 January 2010). "Global trends in typhoid and paratyphoid Fever". Clin Infect Dis. 50 (2): 241–6. doi:10.1086/649541. PMC 2798017. PMID 20014951.
  7. Alan J. Magill (2013). Hunter's tropical medicine and emerging infectious diseases (9th ed.). London: Saunders/Elsevier. pp. 568–572. ISBN 9781455740437. Archived from the original on 2017-02-28.
  8. Leal, John L. (1909). "The Sterilization Plant of the Jersey City Water Supply Company at Boonton, N.J." Proceedings American Water Works Association. pp. 100–9.
  9. Milligan, R; Paul, M; Richardson, M; Neuberger, A (31 May 2018). "Vaccines for preventing typhoid fever". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 5: CD001261. doi:10.1002/14651858.CD001261.pub4. PMID 29851031.
  10. Chatham-Stephens, K; Medalla, F; Hughes, M; Appiah, GD; Aubert, RD; Caidi, H; Angelo, KM; Walker, AT; Hatley, N; Masani, S; Nash, J; Belko, J; Ryan, ET; Mintz, E; Friedman, CR (11 January 2019). "Emergence of Extensively Drug-Resistant Salmonella Typhi Infections Among Travelers to or from Pakistan - United States, 2016-2018". MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report. 68 (1): 11–13. doi:10.15585/mmwr.mm6801a3. PMC 6342547. PMID 30629573.
  11. GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282.
  12. "Nova: The Most Dangerous Woman in America". Archived from the original on 2010-04-26.