ଅକ୍ସିଟୋସିନ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
ଅକ୍ସିକଣ୍ଟିନ ସହ ଦ୍ଵନ୍ଦରେ ପଡ଼ିବେ ନାହିଁ ।
ଅକ୍ସିଟୋସିନ
Oxytocin with labels.png
OxitocinaCPK3D.png
Clinical data
Pronunciation /ˌɒksɪˈtsɪn/
Trade names Pitocin
AHFS/Drugs.com monograph
Pregnancy
category
  • AU: A
Routes of
administration
Intranasal, IV, IM
ATC code
Legal status
Legal status
Pharmacokinetic data
Protein binding 30%
Metabolism liver and other oxytocinases
Biological half-life 1–6 min (IV)
~2 h (intranasal)[୧][୨]
Excretion Biliary and kidney
Identifiers
CAS Number
PubChem CID
IUPHAR/BPS
DrugBank
ChemSpider
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
ECHA InfoCard 100.000.045
Chemical and physical data
Formula C43H66N12O12S2
Molar mass 1007.19 g/mol
3D model (Jmol)
 NYesY (what is this?)  (verify)

ଅକ୍ସିଟୋସିନ (ଓଏକ୍ସଟି) ଏକ ଔଷଧ ଓ ହରମୋନ[୩] ଏହା ଔଷଧ ହିସାବରେ ଜରାୟୁର ସଙ୍କୋଚନ କରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରସବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ବା ଦୃତ ହୁଏ ଓ ପ୍ରସବୋତ୍ତର ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ ହୁଏ । ଏହା ଅନ୍ତଃପେଶୀ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।[୩]

ବେଳେ ବେଳେ ଜରାୟୁର ଅତ୍ୟଧିକ ସଙ୍କୋଚନ ହୁଏ ଯାହା ଯୋଗୁ ଶିଶୁର ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ଅଇ ଓ ଅଳ୍ପ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ହାର ଇତ୍ୟାଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । ଅତ୍ୟଧିକ ଅକ୍ସିଟୋସିନ ଡୋଜ ଦେଲେ ଜଳ ବିଷାୟନ (water intoxication) ଓ ଜରାୟୁ ଫାଟିବା ଇତ୍ୟାଦି ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଆଲର୍ଜି ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।[୩]

ମସ୍ତିଷ୍କର ଏକ ଅଂଶ ହାଇପୋଥାଲାମସରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ପଛ ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇରହେ ।[୪][୫] ଯୌନ ପ୍ରଜନନ, ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଓ ଜନ୍ମ ପର ସମୟରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଅଛି ।[୬] ପ୍ରସବ ବେଳେ ଜରାୟୁ ଓ ଜରାୟୁଗ୍ରୀବା ପ୍ରସାରିତ ହେଲେ, ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ସ୍ତନାଗ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ ଅକ୍ସିଟୋସିନ ନିର୍ଗତ ହୁଏ । [୫] ଏହା ଜନ୍ମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ମାଆ ଓ ଶିଶୁର ବନ୍ଧନ ମଜବୁତ କରେ ଓ କ୍ଷୀର ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ ।[୫][୭]


ଅକ୍ସିଟୋସିନ ସନ ୧୯୫୨ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।[୮] ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।[୯] ସନ୨୦୧୪ରେ ଡୋଜ ପ୍ରତି ମୂଲ୍ୟ ୦.୧୦ରୁ ୦.୫୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।[୧୦]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Weisman O, Zagoory-Sharon O, Feldman R (September 2012). "Intranasal oxytocin administration is reflected in human saliva". Psychoneuroendocrinology 37 (9): 1582–6. PMID 22436536. doi:10.1016/j.psyneuen.2012.02.014. 
  2. Huffmeijer R, Alink LR, Tops M et al. (2012). "Salivary levels of oxytocin remain elevated for more than two hours after intranasal oxytocin administration". Neuro Endocrinol. Lett. 33 (1): 21–5. PMID 22467107. 
  3. ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ "Oxytocin". The American Society of Health-System Pharmacists. Retrieved June 2015. 
  4. Pubchem. "OXYTOCIN | C43H66N12O12S2 - PubChem". pubchem.ncbi.nlm.nih.gov. Retrieved 2015-07-25. 
  5. ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ Chiras, Daniel D. (୨୦୧୨). Human biology (୭th ed.). Sudbury, MA: Jones & Bartlett Learning. p. ୨୬୨. ISBN ୯୭୮୦୭୬୩୭୮୩୪୫୭. 
  6. Yang, HP; Wang, L; Han, L; Wang, SC (2013). "Nonsocial functions of hypothalamic oxytocin.". ISRN neuroscience 2013: 179272. PMC 4045544. PMID 24967304. doi:10.1155/2013/179272. 
  7. Human Evolutionary Biology. Cambridge University Press. ୨୦୧୦. p. ୨୮୨. ISBN ୯୭୮୧୧୩୯୭୮୯୦୦୪. 
  8. Corey, E.J. (୨୦୧୨). "Oxytocin". Molecules and Medicine. John Wiley & Sons. ISBN ୯୭୮୧୧୧୮୩୬୧୭୩୩. 
  9. "WHO Model List of EssentialMedicines" (PDF). World Health Organization. October 2013. Retrieved 22 April 2014. 
  10. "Oxytocin". International Drug Price Indicator Guide. Retrieved 20 December 2015.