ସେପ୍ସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Sepsis
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ

Blood culture bottles: orange label for anaerobes, blue label for aerobes, and yellow label for pediatrics
ICD-10 A40.A41.
ICD-9 995.91
ରୋଗ ଡାଟାବେସ 11960
MedlinePlus 000666
MeSH D018805

ପ୍ରତିଶବ୍ଦ - ପୂୟମୟତା ,ରୋଗଣୁତା, ପଚିଯାଇ ନଷ୍ଟ ହେବା
ପ୍ରଗାଢ ସଂକ୍ରମଶ ଜନିତ ସାରା ଶରୀରର ପ୍ରଦାହ ଯାହା ପ୍ରାଣ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରୁଥିବା ରୋଗକୁ ସେପ୍ସିସ ବା ଓଡିଆରେ ପୂୟମୟତା କୁହାଯାଏ[୧][୨] । ରୋଗ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଜୀବାଣୁ ଶରୀରରୁ ଚାଲିଗଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେପ୍ସିସ ରହିପାରେ । ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷମ ହେଲେ ତାହାକୁ ଭୟାବହ ସେପ୍ସିସ କହନ୍ତି । ଦେହରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଲାକ୍ଟେଟ ପରିମାଣ ରହିଲେ ବା ଶୀରାରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ ଲାଗି ରହିଲେ ତାହାକୁ ପ୍ରଗାଢ ସେପ୍ସିସ କହନ୍ତି[୩] । ଜୀବନ୍ତ ଜୀବାଣୁ ରକ୍ତରେ ଥିଲେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିମିଆ ନାମ ଦିଆଯାଏ । ରକ୍ତରେ ଜୀବନ୍ତ ଜୀବାଣୁ ଓ ବିଷାକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲେ କନ୍‌ସେନ୍ସସ୍ କମିଟି ରାୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରଚଳିତ ସେପ୍ଟିସେମିଆ ଅଧୁନା କୁହାଯାଉ ନାହିଁ[୨]
ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ, ଫଙ୍ଗସ୍, ଭୁତାଣୁପରଜୀବି ପ୍ରଭୃତି ଦ୍ଵାରା ରକ୍ତ, ମୂତ୍ରାଙ୍ଗ ନଳୀ, ଫୁସଫୁସ୍, ଚର୍ମ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତନ୍ତୁମାନଙ୍କର ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇ ଦେହର ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦ୍ଵାରା ସେପ୍ସିସ ହୁଏ । ସାଧାରଣ ସଂକ୍ରମଣ ଅପେକ୍ଷା ଏକାଧିକ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କର କ୍ରିୟା ପ୍ରତିହତ ହେଲେ ସେପ୍ସିସ ହୋଇଛି ବୋଲି ଧରାଯାଏ[୪]
ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ସଂକ୍ରମିତ ଅଙ୍ଗ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ସହ ଅତ୍ୟଧିକ ଜର, ଗରମ ଲାଲ ଚର୍ମ, ଦୃତ ହୃତ୍ ସ୍ପନ୍ଦନ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଶ୍ଵାସ କ୍ରିୟା, ମାନସିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଫୁଲା ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ଦେଖାଯାଏ[୫][୬] । ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ, ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ବୟସ୍କ ଓ ଦୂର୍ବଳ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ପ୍ରତି ପର୍ଷ ପୃଥିବୀରେ ନିୟୁତାଧିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି[୭]
ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଓ ଶୀରାରେ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ତରଳ ପଦାର୍ଥ ରକ୍ତଚାପ ସ୍ଥିର ରଖିବାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ଭାସୋପ୍ରେସର ଦିଆଯାଏ । ଫୁସଫୁସ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ ନିମନ୍ତେ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍କିଡନି ନିମନ୍ତେ ଡାୟାଲିସିସ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଚିକିତ୍ସା ନିରିକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଭେନସ କ୍ୟାଥେଟରଆର୍ଟେରିଆଲ୍ କ୍ୟାଥେଟର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଡିପ୍ ଭେନ୍ ଥ୍ରୋମ୍ବୋସିସ୍, ସ୍ଟ୍ରେସ ଅଲସର୍ପ୍ରେସର ଅଲସର୍ ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ସ୍ଟ୍ରେସ ହାଇପୋଗ୍ଲାଇସେମିଆ ନିମନ୍ତେ ଇନସୁଲିନ୍ ଦରକାର ହୁଏ[୭] The use of corticosteroids is controversial.[୮] । ସ୍ଟିରଏଡ ବ୍ୟବହାର ସପକ୍ଷରେ ମତୈକ୍ୟ ନାହିଁ ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Levy, Mitchell M.; Fink, Mitchell P.; Marshall, John C.; Abraham, Edward; Angus, Derek; Cook, Deborah; Cohen, Jonathan; Opal, Steven M. et al. (2003). "2001 SCCM/ESICM/ACCP/ATS/SIS International Sepsis Definitions Conference". Critical Care Medicine 31 (4): 1250–6. doi:10.1097/01.CCM.0000050454.01978.3B. PMID 12682500. 
  2. ୨.୦ ୨.୧ Bone, R.; Balk, R.; Cerra, F.; Dellinger, R.; Fein, A.; Knaus, W.; Schein, R.; Sibbald, W. (1992). "Definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis. The ACCP/SCCM Consensus Conference Committee. American College of Chest Physicians/Society of Critical Care Medicine". Chest 101 (6): 1644–55. doi:10.1378/chest.101.6.1644. PMID 1303622. 
  3. "Severe Sepsis and Septic Shock". N Engl J Med 369: 840-851. August 29, 2013. doi:10.1056/NEJMra1208623. PMID 23984731. http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1208623.  NOW@NEJM summary August 30th, 2013.
  4. Annane D, Bellissant E, Cavaillon JM (2005). "Septic shock". Lancet 365 (9453): 63–78. doi:10.1016/S0140-6736(04)17667-8. PMID 15639681. 
  5. Levy MM, Fink MP, Marshall JC, et al. (April 2003). "2001 SCCM/ESICM/ACCP/ATS/SIS International Sepsis Definitions Conference". Crit. Care Med. 31 (4): 1250–6. doi:10.1097/01.CCM.0000050454.01978.3B. PMID 12682500. 
  6. Jui J. Chapter 146. Septic Shock. In: Tintinalli JE, Stapczynski JS, Cline DM, Ma OJ, Cydulka RK, Meckler GD, eds. Tintinalli's Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. 7th ed. New York: McGraw-Hill; 2011. http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=6364928. Accessed December 11, 2012.
  7. ୭.୦ ୭.୧ Dellinger, RP; Levy, MM; Carlet, JM; Bion, J; Parker, MM; Jaeschke, R; Reinhart, K; Angus, DC; Brun-Buisson, C; Beale, R; Calandra, T; Dhainaut, JF; Gerlach, H; Harvey, M; Marini, JJ; Marshall, J; Ranieri, M; Ramsay, G; Sevransky, J; Thompson, BT; Townsend, S; Vender, JS; Zimmerman, JL; Vincent, JL (2008 Jan). "Surviving Sepsis Campaign: international guidelines for management of severe sepsis and septic shock: 2008". Intensive care medicine 34 (1): 17–60. doi:10.1007/s00134-007-0934-2. PMC 2249616. PMID 18058085. 
  8. Patel, GP; Balk, RA (2012 Jan 15). "Systemic steroids in severe sepsis and septic shock". American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine 185 (2): 133–9. doi:10.1164/rccm.201011-1897CI. PMID 21680949.