ଶିବାଜୀ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ଶିବାଜୀ
Shivaji's portrait (1680-7), housed in the British Museum
Flag of the Maratha Empire.svg 1st Chhatrapati of the Maratha Empire
Reign 1674–1680 CE
Coronation ୬ ଜୁନ ୧୬୭୪
Successor ସମ୍ଭାଜୀ
Spouse ସାଇବାଈ (ନିମବାଲକର)
ସୋୟାରବାଈ (ମୋହିତେ)
ପୁଟଲାବାଈ (ପାଲକର)
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ (ବିଚାରେ)
କାଶୀବାଈ ଯାଦବ[୧]
Issue
ସାମ୍ଭାଜୀ, son
ରାଜାରାମ, son
Sakhubai Nimbalkar, daughter
Ranubai Jadhav, daughter
Ambikabai Mahadik, daughter
Deepabai, daughter
Rajkunvarbai Shirke, daughter
Kamlabai Palkar, daughter
Father ସାଜାହୀ ଭୋଁସଲେ
Mother ଜିଜାବାଈ
Born c. April 1627 / 19 February 1630[୨]
Shivneri Fort, near ପୁଣେ, ଭାରତ
Died 3 April 1680
ରାୟଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ, ପୁଣେ, ଭାରତ
Religion ହିନ୍ଦୁ

ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ରାଜ ଭୋଁସଲେ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ମରାଠା ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପକ ଓ ଶାସକ ଥିଲେ । ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରାଜ୍ୟର ପୁନେ ଜିଲ୍ଲାର ଶିବନର ଗିରିଦୁର୍ଗରେ ୧୬୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (ମତାନ୍ତରେ ୧୬୩୦ରେ) ଶିବାଜୀ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିବାଜୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସାହାଜୀ ଭୋଁସଲା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଜିଜାବାଈ । [୩]ସାହାଜୀ ପ୍ରଥମେ ଆହମ୍ମଦନଗରର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀକରି ପୁନା (ପୁଣେ) ଜାୟଗିରି ପାଇଥିଲେ । ଆହମ୍ମଦନଗରର ପତନ ପରେ ସାହାଜୀ ବିଜାପୁର ସୁଲତାନଙ୍କ ପାଖରେ ଚାକିରୀ କଲେ । ସାହାଜୀ ପୁନାରୁ ଦୂରରେ ରହି ଚାକିରୀ କରିବାରୁ ଶିବାଜୀ ପିଲାଦିନରେ ମାତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହି ବିଦ୍ୟାଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ବିଦେଶୀ ମାନଙ୍କ କବଳରୁ ମୁକ୍ତକରିବା ଓ ହିନ୍ଦୁ ଜାତି ଓ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲେ । [୪]

ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଶିବାଜୀ ତାଙ୍କ ଗୃହ ଶିକ୍ଷକ ଦାଦାଜୀ କୋଣ୍ଡଦେବଙ୍କଠାରୁ ଅଶ୍ଵାରୋହଣ ଓ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମାଭାଲି ନାମକ ଏକ ପାହାଡିଆ ଜାତିର କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଳନା ଶିକ୍ଷାଦେଇ ଗୋଟିଏ ସୈନ୍ୟଦଳ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ସାହାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ସେ ବିଜାପୁରର ତୋର୍ଣ୍ଣା ଦୁର୍ଗ ଦଖଲ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ରାୟଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କଲେ ।

ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ରାଜସ୍ଵ ବ୍ୟବସ୍ଥା[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Raṇajita Desāī; V. D. Katamble (2003). Shivaji the Great. Balwant Printers Pvt. Ltd. p. 193. ISBN 81-902000-0-3. 
  2. Indu Ramchandani, ed. (2000). Student’s Britannica: India (Set of 7 Vols.) 39. Popular Prakashan. p. 8. ISBN 978-0-85229-760-5. Retrieved 2 January 2013. 
  3. http://www.culturalindia.net/indian-history/shivaji.html
  4. http://www.preservearticles.com/2011082111080/biography-of-shivaji-a-great-maratha-leader.html

ବାହାର ତଥ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]