ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର , ସାଲଙ୍ଗପୁର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ ଦେବ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର
Shri Hanuman Mandir, Sarangpur
Shri Hanuman Mandir, Sarangpur
କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ ଦେବ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର is located in Gujarat
କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ ଦେବ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର
କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ ଦେବ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର
Location in Gujarat
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଦିଗବାରେଣି22°9′23″N 71°46′19″E / 22.15639°N 71.77194°E / 22.15639; 71.77194
ଦେଶIndia
ରାଜ୍ୟGujarat
ଜିଲ୍ଲାBotad district
ଅବସ୍ଥିତିSalangpur
ପରମ୍ପରା
ମୁଖ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟHanuman in the form of Kastbhanjan
ଇତିହାସ ଓ ପାଳନ
ନିର୍ମାତାGopalanand Swami

ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ସାରଙ୍ଗପୁରଠାରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ଏହା ସ୍ୱାମୀନରାୟନ ସଂପ୍ରଦାଯର ଭଡତଳ ଗାଡି ଅଧୀନରେ ରହିଛି । ଏହା ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ବା  ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତିମା ମୁଖ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା[୧] ହିସାବରେ ନାହିଁ ।ଏଠାରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ "କଷ୍ଟଭଞ୍ଜନ" ରୂପରେ ଉତ୍ଶର୍ଗିତ କରାଯିଛି । [୨]

ଇତିହାସ [ସମ୍ପାଦନା]

The temple complex before renovation

ଏହି ମନ୍ଦିର ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ସଂପ୍ରଦାଯର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର । ଏଠାରେ ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତି ସଦଗୁରୁ ଗୋପାଳନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ରେମଣ୍ଡ ୱିଲିୟମଙ୍କ କଥାନୁସାରେ ଯେତେବେଳେ ସଦଗୁରୁ ଗୋପାଳନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ ଏହାକୁ ସ୍ଥାପନା କଲେ , ସେ ଏକ ଦଣ୍ଡ ସାହାଯ୍ୟ  ରେ ଏହାକୁ ଛୁଇ ଥିଲେ ଓ ମୂର୍ତି ଜୀବନ୍ତ ହେଇଉଠି ଚଳମାନ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ତାହା ପରେ ବ୍ୟାଧି ନିରାକରଣ ବିଧିର ପ୍ରଚଳନ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ହନୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତି ବିଶାଳ କାୟ ରୂପରେ ବୃହତ ନିଶା ସହ , ପଦରେ ଜଣେ  ଦାନବୀକୁ ଦଳନ  କରୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବାନର ସହଚରଙ୍କ ଗହଣରେ ଥିବା ରୂପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ କରାଯାଇଛି ।1899 ମସିହାରେ ମନ୍ଦିରର ନବୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଥିଲା ଓ ନିକଟରେ ଅତିଥି ଆବାସ ନିର୍ମାଣ ସହ ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ଆହରଣ କରି ବର୍ତମାନର ଅବସ୍ଥାକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା । [୩]

 ଅନୁଗତ ପ୍ରଥା [ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. Raymond Brady Williams (2001). An introduction to Swaminarayan Hinduism. Cambridge University Press. pp. 128, 96. Retrieved May 14, 2009.
  2. Philip Lutgendorf (2007). Hanuman's tale. Oxford University Press US. p. 248. Retrieved May 14, 2009.
  3. Dave, Kishore (2009). Shastriji Maharaj. Ahmedabad: Swaminarayan Aksharpith. p. 44. ISBN 81-7526-129-3.

ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ [ସମ୍ପାଦନା]