ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,
Jodhpur, Rajasthan, India
Mehrangarh Fort.jpg
View of Mehrangarh Fort
ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ , is located in Rajasthan
ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,
ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ ,
Coordinates26°17′52″N 73°01′06″E / 26.29784°N 73.01842°E / 26.29784; 73.01842
TypeFort
Site information
Open to
the public
Yes

ମେହେରଗଡ ଫୋର୍ଟ  (Hindi: मेहरानगढ़ का दुर्ग) (Sindhi: مهراڻ ڳڙهه‎ ),ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ଜୋଧପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତର ସର୍ବ ବୃହତ ଦୁର୍ଗ । ଏହା 1480 ମସିହାରେ ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏହା ସହର ଠାରୁ 410 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବିଶାଳ କାୟ ପ୍ରାଚୀରଦ୍ୱାରା ଅବଦ୍ଧ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କରୁକର୍ଜ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଖୋଦେଇ ସହ ଅନେକ ପ୍ରସାଦ ସମୂହ ରହିଛି । ଏକକ ଗୋଳେଇ ପାଉଞ୍ଚ ରାସ୍ତା ସହରରୁ ଏହା ଊପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ରହିଛି । ଏହି ଦୁର୍ଗର ବାମକୁ କିରାଟ ସିଂହ ନାମକ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ସ୍ମାରକୀ ରହିଛି । 

ଦୁର୍ଗ ଭିତରକୁ ଯିବାକୁ 7ଟି ଗେଟ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ମହାରାଜା ମାନ ସିଂହ ତିଆରି କରିଥିବା ଜୟପୋଲ ( victory gate) ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତମ ।ମହାରାଜା ଅଜିତ ସିଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଫତେହପୋଲ ମଧ୍ୟ ମହାରାଜାଙ୍କ ମୋଗଲ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଜୟ ମନେଇବାକୁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ଦେଇଥିବା ହାତର ଛପା ଏବେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।  

ମେହେରାନଗଡ ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଥିବାଥିବା ମିଉଜିଅମ ରାଜସ୍ଥାନର ସବୁଠୁ ବେସୀ ପ୍ରାଚୀନ କୀର୍ତିରେ ଭର୍ତି ଥିବା ମିଉଜିଆମ । 1730 ମସିହାରେ ମହାରାଜା ଜିତି ଥିବା ପାଳଙ୍କି , ଅସ୍ତ୍ର ଶସ୍ତ୍ର ସବୁ , ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ପୋଷାକ , ଅଙ୍କିତା ଚିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏଇତିହାସିକ ଦ୍ରବ୍ଯ ସବୁ ଏଠାରେ ରହିଛି । 

ଇତିହାସ [ସମ୍ପାଦନା]

ରାଓ ଯୋଧା ଯୋଧପୁରକୁ 1459 ମସିହାରେ ଏକ ରାଜପୁତ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେ ରଣମଳଙ୍କ 24 ଜଣ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ଓ ପଞ୍ଚଦଶତମା ରାଠୋର ଶାସକ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ପୁରାତନ ମନାଦୋର ଦୁର୍ଗରୁ ଜୋଧପୁରଠାରେ ନିର୍ମିତ କରିଥିବା ଏହି ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗକୁ ତାଙ୍କର ଆବାସ ଉଠେଇ ଆଣିଥିଲେ । 

ରାଓ ଯୋଧା ତାଙ୍କର ସେନାଙ୍କୁ ନେଇ ତତ୍ କାଳୀନ ମେବାର ସେନାବାହିନୀକୁ ପରାସ୍ତ କରି 1459 [୧]ରେ ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ସ୍ଥାପନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 

The imposing silhouette of the Mehrangarh fort against the stunning clouds at Jodhpur.
ଦୁର୍ଗରେ ଥିବା କିଲକିଲା ତୋପ 

ମେହେରଗଡ ଦୁର୍ଗର ଗେଲେରୀ [ସମ୍ପାଦନା]

ହାତୀ ହାୱଦା[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଉଜିଆମରେ ଥିବା ପାଳଙ୍କି 

ପାଳଙ୍କି [ସମ୍ପାଦନା]

ସେହି ସମୟରେ ପାଳଙ୍କି ରାଜକୀୟ ମହିଳା ମାନେ ଯାତାୟାତ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା 20 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟର୍ଦ୍ଧ ଯାଏ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଏଥିରେ ରାଜା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଅତିଥି ମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ । ପାଳଙ୍କିକୁ ହାତୀ ଉପରେ ଲଗା ଯାଏ ବା ତାକୁ ଭୃତ୍ୟ ମାନେ ବହନ କରି ନଉଥିଲେ । 

Paintings[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଉଜିଆମରେ ଥିବା 1828 ମସିହାର ଶିବ ପୂରଣର ଚିତ୍ର ପଟ .

ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର [ସମ୍ପାଦନା]

ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ମନ୍ଦିର

ଚାମୁଣ୍ଡା ମାତାଜୀ ଯୋଧପୁରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ରାଓ ଯୋଧାଙ୍କ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ଥିଲେ । ସେ 1460 ମସିହାରେ ମାଁ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ମୂର୍ତି ଆଣି ମେହେରଗଡରେ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । 

ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ [ସମ୍ପାଦନା]

ରାଓ ଯୋଧା ମରୁଭୁମି ପ୍ରସ୍ତର ପାର୍କ 72 ଏକର ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏକ ପାର୍କ । ଏଠାରେ ପରିବେଶିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଧହର କରାଯାଇଥିବା ମରୁ ଉଦ୍ୟାନ ରହିଛି ।[୨][୩] ଏହା 2006 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । 

2008 ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା [ସମ୍ପାଦନା]

ମେହେରଗଡ ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ 2008 ମସିହାରେ ଦଳା ଚକଟା ଦୁର୍ଘଟଣା ହେଇ 249 ଜଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଓ 400ରେ ବେସୀ ଆହତ ହେଇଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗ ଇତିହାସରେ ଏକ ଦୁଖଡ ଘଟଣା । .[୪]

ସଂସ୍କୃତି [ସମ୍ପାଦନା]

ଦୁର୍ଗରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଚିତ୍ତ  ବିନୋଦନ ପାଇଁ ଲୋକ କଳାକାର ମାନେ ଲୋକ ସଂଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏଠାରେ ଥିବା ମିଉଜିଆମ ,ହସ୍ତତନ୍ତ୍ର ମେଳା , ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ।[୫] ଏଠାରେ2012ରେ  ଇଂରେଜୀ ଫିଲ୍ମ The Dark Night Rises[୬]ର ଶୁଟିଙ୍ଗ ହେଇଥିଲା । "ଆୱାରାପନ  " [୭]ନାମକ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ 2015ରେ ଏଠାରେ ହେଇଥିଲା । ଆମେରିକୀୟ ନିର୍ଦେଶକଙ୍କ junun ନାମକ ସଂଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ ଥାଇ ଡକୁମେଣ୍ଟାରି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।  [୮][୯]

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖନ୍ତୁ [ସମ୍ପାଦନା]

  • Jaswant Thada
  • Jodhpur State
  • Mandore
  • Balsamand Lake
  • Kaylana Lake
  • Ghanta Ghar (Jodhpur)
  • Gangaur

ନୋଟ ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. Mehrangarh Fort-Jodhpur
  2. "Reclaiming the desert". The Hindu (in ଇଂରାଜୀ). 30 July 2014. ISSN 0971-751X. Retrieved 4 September 2016.
  3. "Rao Jodhpur desert rock park - Xinhua | English.news.cn". news.xinhuanet.com. Retrieved 4 September 2016.
  4. 2008 Stampede at Chanmunda Devi Temple in Mehrangarh Fort Sep 30, 2008
  5. "The Fantastic 5 Forts: Rajasthan Is Home to Some Beautiful Forts, Here Are Some Must-See Heritage Structures". DNA : Daily News & Analysis. 28 January 2014. Retrieved 5 July 2015 – via High Beam. (Subscription required (help)). Cite uses deprecated parameter |subscription= (help)
  6. "Shooting in India was nice adventure: Christian Bale". INDIATIMES. Retrieved 6 March 2014.
  7. "Awarapan Locations". BOLLYLOCATIONS. Retrieved 18 January 2015.
  8. "NYFF Review: Paul Thomas Anderson is Trying Something Different With 'Junun'". Indiewire. Retrieved 9 October 2015.
  9. "Film Review: 'Junun'". Variety. Retrieved 9 October 2015.

ପୁନଶ୍ଚ ପଠନ Further reading[ସମ୍ପାଦନା]

ବାହ୍ୟ ସଂଯୋଗ ସବୁ [ସମ୍ପାଦନା]