ପଇତା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search
ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପଇତା ତିଆରି କରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ।

ପଇତା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ଧାରଣ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର । ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ ହିନ୍ଦୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ପଇତା ବା ଯଜ୍ଞୋପବିତକୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରତୋପନୟନ ନାମକ ଏକ ସଂସ୍କାରର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଛଡ଼ା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନ‌ଙ୍କ ପଇତା ସୂତାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନ‌ଙ୍କ ପଇତା ଛଣରେ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନ‌ଙ୍କ ପଇତା ପଶମରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।[୧]

ପଇତାର ଉତ୍ପତ୍ତି[ସମ୍ପାଦନା]

ବୈଦିକ ଯୁଗରୁ ବ୍ରତୋପନ‌ୟନ ବା ବ୍ରତଘର ନାମକ ସଂସ୍କାରରେ ପିନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ସୂତ୍ର ହିସାବରେ ପଇତାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି । ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥାଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଯଜ୍ଞୋପବିତ ଧାରଣ କରି ନ ଥିବା ପୁତ୍ର ପାଇଁ ନିଜ ପିତା-ମାତାଙ୍କୁ ମୁଖାଗ୍ନି ଦେବା ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ ଅଟେ । ଆଜିର ଆଧୁନିକ ସମାଜରେ ଏହି ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ବୈଦିକ ରୀତିନୀତିକୁ ଦର୍ଶାଇବା ସ‌ହ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣ ବା ଜାତିର ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ ।[୨]

ପଇତା ଧାରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମାବଳୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପନୟନମ୍ ସଂସ୍କାର ବା ବ୍ରତୋପନୟନରେ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ସଂସ୍କାର ସାଧାରଣତଃ ୭ରୁ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ଯଦି କୌଣସି କାରଣରୁ ଏହି ବୟସ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରତଘର ହୋଇପାରି ନ ଥାଏ, ତେବେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରତଘର ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ପଡ଼େ । କେତେକ ପରିବାରରେ ମଧ୍ୟ ବିବାହ ସମୟରେ ବ୍ରତହେବାର ପ୍ରଥା ଅଛି । ବ୍ରତୋପନୟନ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କାର ଅଟେ । ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଳକ ପଇତା ଧାରଣ କରି ନ ଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାକୁ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଇପାରେ ନାହିଁ । ଦ୍ୱିଜ, ଅର୍ଥାତ୍ ଦୁଇଥର ଜାତ । ଦୁଇଥର ଜାତ ବା ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀକୁ ସାଧାରଣତଃ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଏ । ଏହା ଏକ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଅଟେ । ପକ୍ଷୀଟିଏ ଯେତେବେଳେ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ, ସେତେବେଳେ ପକ୍ଷୀ ଶାବକଟି ପ୍ରଥମଥର ଜନ୍ମ ହୋଇଥାଏ । ଅଣ୍ଡାଟିରୁ ଛୁଆ ଫୁଟିଲେ ଶାବକଟି ଦ୍ୱିତୀୟବାର ଜନ୍ମ ହୋଇଥାଏ । ଏହିପରି ଦୁଇଥର ଜନ୍ମ ହେଉଥିବାରୁ ପକ୍ଷୀମାନ‌ଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନ‌ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାଏ । କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ବାଳକଟିଏ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ, ବାଳକଟି ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ଜନ୍ମହୋଇଥାଏ । ପରେ ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଳକଟିର ବ୍ରତୋପନୟନ ହେଲେ ସେ ଦ୍ୱିତୀୟବାର ଜନ୍ମ ହୋଇଥାଏ । ଏହିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଥର ଜନ୍ମ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

ଯେଉଁ ବାଳକଟିର ବ୍ରତଘର ହେଉଥାଏ, ତାକୁ ବଟୁ ବା ଅଧ୍ୟୟନରତ ଛାତ୍ର କୁହାଯାଏ । ବ୍ରତୋପନୟନ ସଂସ୍କାରରେ ବ୍ରତ ହେଉଥିବା ବାଳକଟିକୁ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ବାଳକଟି ତିନି ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବ୍ରତୋପନୟନ ଧାରଣ କରିଥାଏ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଯଜ୍ଞୋପବିତ ବା ଜନେଓକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଳକ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ବେଦ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ତାକୁ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ହିଁ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ସେହିପରି ଯଦି କୌଣସି କ୍ଷତ୍ରିୟ ବାଳକ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ତାକୁ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଏବଂ ଯଦି କୌଣସି ବୈଶ୍ୟ ବାଳକ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ତାକୁ ୮ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ବିବାହ ପରେ ତିନି ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ପଇତା ବଦଳରେ ବ୍ୟକ୍ତିଟିକୁ ଛଅ ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହି ଛଅ ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ପଇତା ବିବାହ ପରେ ତୁଲାଇବାକୁ ପଡ଼ୁଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

ଯଜ୍ଞୋପବିତ ସାଧାରଣତଃ କେବଳ ପୁରୁଷମାନେ ହିଁ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ତେବେ ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜ ଦର୍ଶନରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କାରରେ ସମ‌ଭାବରେ ସମ୍ମିଳିତ କରାଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ତେଣୁ ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ସ‌ହ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।[୩]

ପଇତାରେ ଥିବା ତିନି ଖିଅର ଅର୍ଥ[ସମ୍ପାଦନା]

ବ୍ରତୋପନୟନ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପଇତାରେ ୩ଟି ଖିଅ ଥାଏ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମତରେ ଏହି ୩ଟି ଖିଅର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ହୋଇପାରେ । ଯଥା:[୪]

ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଳକ ପଇତା ପିନ୍ଧି ହୋମ କରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ।
  • ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ତ୍ରିଦେବ, ଯଥା ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ୱର
  • ମହାସରସ୍ୱତୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀମହାକାଳୀ
  • ସମୟର ୩ଟି ଅବସ୍ଥା, ଯଥା ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ
  • ୩ଟି ଗୁଣ, ଯଥା ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣ, ରଜ ଗୁଣ ଓ ତମ ଗୁଣ
  • ସ୍ୱର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳ
  • ୩ ପ୍ରକାର ଅବସ୍ଥା, ଯଥା ଜାଗ୍ରତ, ସୁସୁପ୍ତି ଓ ନିଦ୍ରା
  • ଇଡ଼ା, ପିଙ୍ଗଳା ଓ ସୁଷୁମ୍ନା ନାଡ଼ି, ଯାହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ
  • ତିନି ପ୍ରକାରର ଋଣ, ଯାହାକୁ କଦାପି ଭୁଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଥା:
    • ଗୁରୁ ଋଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁମାନେ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନ‌ଙ୍କ ଋଣ
    • ପିତୃ ଋଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁମାନେ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଲାଳନପାଳନ କରିଥାନ୍ତି, ସେମାନ‌ଙ୍କ ଋଣ
    • ଋଷି ଋଣ, ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁମାନେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ‌କୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନ‌ଙ୍କ ଆବିଷ୍କାର ପଇତା ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସତ୍ ପଥରେ ପରିଚାଳିତ କରୁଛି, ସେମାନ‌ଙ୍କ ଋଣ

କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଇତାର ତୃତୀୟ ଖିଅ ଋଷି ଋଣ ବଦଳରେ ଦେବ ଋଣ ବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଋଣକୁ ଦର୍ଶାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ବିବାହ ପରେ ତିନି ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ପଇତା ବଦଳରେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଛଅ ଖିଅ ବିଶିଷ୍ଟ ପଇତା ପିନ୍ଧିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ୩ଟି ଖିଅ ପୁରୁଷ ଜୀବନରେ ପତ୍ନୀ ଋଣକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ ।

ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାର ବିଧି[ସମ୍ପାଦନା]

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କର୍ମକାଣ୍ଡରେ ପଇତାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ଧାରଣ କରାଯାଏ । ଯଥା:[୫]

  • ଶୁଭ କର୍ମମାନ‌ଙ୍କରେ ପଇତାକୁ ବାମ କାନ୍ଧରେ ଧାରଣ କରାଯାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଇତାଧାରୀକୁ ଉପବିତି କୁହାଯାଏ ।
  • ଅଶୁଭ କର୍ମମାନ‌ଙ୍କରେ ପଇତାକୁ ଡାହାଣ କାନ୍ଧରେ ଧାରଣ କରାଯାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଇତାଧାରୀକୁ ପ୍ରଚ୍ନବିତି କୁହାଯାଏ ।
  • ପଇତାକୁ ବେକରେ ମାଳା ପରି ଧାରଣ କଲେ ପଇତାଧାରୀକୁ ନିବିତି କୁହାଯାଏ ।
  • ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ସମୟରେ ପଇତାର ଉପରିଭାଗକୁ କାନ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ।
  • କେତେକ ପରମ୍ପରାରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଉଭୟ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ପଇତାକୁ ବେକରେ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି କିମ୍ବା ନଡ଼ିଆରେ ଗୁଡ଼ାଇ ପୂଜା ଘରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ରଖିଥାନ୍ତି ।
  • ପରିବାରରେ କାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲେ (ମୃତିକିଆ) ବା ଶିଶୁଟିଏ ଜନ୍ମ ହେଲେ (ଛୁତିକିଆ) ପୁରୁଣା ପଇତା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଘଟଣାର ୧୫ ଦିନ ପରେ ନୂଆ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ହୁଏ ।
  • ପୁରୁଣା ହୋଇଯାଇଥିବା ବା ଛିଣ୍ଡିଯାଇଥିବା ପଇତାକୁ ବଦଳାଇ ନୂଆ ପଇତା ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।

ପଇତା ବଦଳାଯାଉଥିବା ପର୍ବ[ସମ୍ପାଦନା]

ପଇତା ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ (ସାଧାରଣତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟ ସମାଜର ଅନୁଗାମୀ) ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ନୂତନତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତିର ପର୍ବ ଭାବେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ସେମାନେ ନିଜର ପୁରୁଣା ପଇତାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ନୂଆ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି । ନିଜ ପଇତାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଗାଧୋଇବା ସମୟରେ ସଫା କରିବା ଓ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଇତାଧାରୀର ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ ।[୬]

ସ୍ତବ୍ୟମ୍ ଏବଂ ଅପସ୍ତବ୍ୟମ୍[ସମ୍ପାଦନା]

ପଇତା ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ୨ଟି ସ୍ଥିତି ଅଛି । ଯଥା:[୭]

  • ସ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥିତି – ସାଧାରଣତଃ ପଇତାକୁ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ହିଁ ଧାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ପଇତାଟି ବାମ କାନ୍ଧ ଉପରେ ରହିଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ହିଁ ପଇତା ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।
  • ଅପସ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥିତି – ଏହା ହେଉଛି ସ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥିତିର ବିପରୀତ ସ୍ଥିତି । ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ପଇତାଟି ଡାହାଣ କାନ୍ଧ ଉପରେ ରହିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟିକ୍ରିୟା କରିବା ସମୟରେ ଓ ମଳମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବା ସମୟରେ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ପଇତା ଧାରଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

ପଇତା ମନ୍ତ୍ର[ସମ୍ପାଦନା]

ଋଷିଛନ୍ଦ- ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ମନ୍ତ୍ରସ୍ୟ, ଗୌତମାତ୍ରେୟ ଭରଦ୍ୱାଜ ୠଷୟଃ, ୠଗ୍ ଯଜୁ ସାମାତି ଛଂଦାଂସି, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱର ଦେବତାଃ, ଅମୁକସ ଗୋତ୍ରହ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅମୁକ ଦେବ ଶର୍ମାହଂ ଶ୍ରୌତ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ସକଳ ନିତ୍ୟ ନୈମିତ୍ତିକ କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଯେଗ୍ୟତା ସିଦ୍ଧୟେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତାଭି ମନ୍ତ୍ରଣେ ବିନିଯୋଗଃ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

କରନ୍ୟାସଃ-ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତଂ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଟାଭ୍ୟାମଂ ନମଃ, ଓଁ ପରମଂ ପବିତ୍ରଂ ତର୍ଜନୀଭ୍ୟାଂ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ପ୍ରଜାପତେ ର୍ଯତ୍ସହଜଂ ମଧ୍ୟମାଭ୍ୟାଂ ବଷଟ୍, ଓଁ ପୁରୁସ୍ତାତ ଆୟୁଷମଗ୍ରଂ ଅନାମିକାଭ୍ୟାଂ ହୂଂ, ଓଁ ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚ ଶୁଭ୍ରଂ କନିଷ୍ଠାଭ୍ୟାଂ ବୌଷଟ୍, ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ବଳମସ୍ତୁ ତେଜଃ କରତାଳ କର ପୃଷ୍ଠାଭ୍ୟାଂ ଫଟ୍।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ-ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତଂ ହୃଦୟାୟ ନମଃ,ଓଁ ପରମଂ ପବିତ୍ରଂ ଶିରସେ ସ୍ୱାହା, ଓଁ ପ୍ରଜାପତେ ର୍ଯତ୍ସହଜଂ ଶିଖାୟୈ ବଷଟ୍, ଓଁ ପୁରୁସ୍ତାତ ଆୟୁଷମଗ୍ର୍ଂ କବଚାୟ ହୂଂ, ଓଁ ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚ ଶୁଭ୍ରଂ ନେତ୍ରାଭ୍ୟାଂ ବୌଷଟ୍, ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ବଳମସ୍ତୁ ତେଜଃ କରତାଳ କର ଅସ୍ତ୍ରାୟ ପୃଷ୍ଠାଭ୍ୟାଂ ଫଟ୍।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ବିଷ୍ଣୁ ଚିନ୍ତନ-ଓଁ ଧେୟଃ ସଦା ସବିତୁ ର୍ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ,ନାରାୟଣଃ ସରସିଜା ସନାସନ୍ନି ବିଷ୍ଟଃ।କେୟୁରବାନ୍ ମକର କୁଣ୍ଡଳବାନ୍ କିରିଟୀହାରୀ, ହିରଣ୍ମୟ ବପୁର୍ଧୃତ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଃ।(ଏହା ପଢି ହୃଦୟରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ)

ଧ୍ୟାନଂ-ରକ୍ତାମ୍ଭୋଧିସ୍ଥ ପୋତଲ୍ଲସତ୍ ଶୋଭି କରାଗ୍ରୈ, ପାଶାଙ୍କୁଶ ଭବ ମନ୍ଥନ ଗୁଣାମଙ୍କୁଶ ପଞ୍ଚବାଣାନ୍, ବିଭ୍ରାଣ ସୃକ କପାଳ ତ୍ରିନୟନଂ ଫାନୋବକ୍ଷ ରୁହାତ୍ୟଃ, ଦେବୀ ବାଳାର୍କ ବର୍ଣ୍ଣ ଭବତୁ ସୁଖକରା ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ବରାନଃ।

ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମନ୍ତ୍ର-ଓଁ ଯସ୍ତେପ୍ରାଣଃ ପଶୁଷୁ ପ୍ରବିଷ୍ଟୋ ଦେବାନାଂ ବିଷ୍ଟା ମୁନୟୋ ବିତସ୍ଥେ।ଆତ୍ମନ୍‌ନାଂ ତ୍ସୋଘୃତବାନ୍ ହିଭୂତ୍ୱାଗ୍ନି ଗଚ୍ଛ ସ୍ୱର୍ଯଜମାନାୟ ବିନ୍ଦ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ଜୀବନ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ର-ଓଁ ଯେନଧାତା ବୃହସ୍ପତେ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ଚାୟୁଷେ ଅପବତ୍, ତେନତେ ବାପାମି ବ୍ରହ୍ମଣା-ଜୀବତବେ ଜୀବନାୟ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ହରିଦ୍ରାମଣ୍ଡନ-ଓଁ କଶ୍ୟପସ୍ୟ ତ୍ର୍ୟାୟୁଷଂ ଯମଦଗ୍ନେ ତ୍ର୍ୟାୟୁଷଂ ଯଦ୍ଦେବାନାଂ ତ୍ର୍ୟାୟୁଷଂ ତନ୍ମେ ଅସ୍ତୁ ତ୍ର୍ୟାୟୁଷଂ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ଆଚମନଂ-ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ ମନ୍ତ୍ର-ଓଁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତଂ ପରମଂ ପବିତ୍ରଂ ପ୍ରଜାପତେର୍ଯତ୍ସହଜଂ ପୁରସ୍ତାତ୍ ଆୟୁଷମଗ୍ରଂ ପ୍ରତିମୁଞ୍ଚ ଶୁଭ୍ରଂ ଯଜ୍ଞୋପବୀତଂ ବଳମସ୍ତୁ ତେଜଃ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ଆଚମନଂ-ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ ଓଁ ବିଷ୍ଣୁ।(ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥେ ଆଚମନେତ)

ଗାୟତ୍ରୀ ଅଭିମନ୍ତ୍ରଣ-ଓଁ ଭୂ ଭୂର୍ବଃ ସ୍ୱହଃ ତତ୍ସବିତୁର୍ବରେଣ୍ୟଂ ଭର୍ଗୋଦେବସ୍ୟ ଧୀମହି, ଧିୟୋ ଯୋନଃ ପ୍ରଚୋଦୟାତ୍ ଓଁ।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶ ଥରରୁ ଅଧିକ ଯେତେ ଜପ କରିପାରିବେ)

ଜପ ସମର୍ପଣ-ଗୁହ୍ୟାତି ଗୃହ୍ୟ ଗୋପତ୍ରାତ୍ୱଂ,ଗୃହାଣା ସ୍ନକୃତଂ ଜପଂ ସିଦ୍ଧିର୍ଭବ ତୁମେ ଦେବୀ, ତ୍ୱତ୍ ପ୍ରସାଦାତ୍ ସୁରେଶ୍ୱରୀ,ଓଁ ଗାୟନ୍ତ୍ର୍ୟୈ ନମଃ। ତବ ବାମ ହସ୍ତେ ଜପଂ ସମର୍ପୟେ।

ସୂର୍ଯ୍ୟାର୍ଘ୍ୟ-ନମୋ ଅସ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ସହସ୍ର ଭାନବେ,ନମୋ ଅସ୍ତୁ ବୈଶ୍ୱାନର ଜାତଦେବ ସେ, ତ୍ୱମେବ ଚାର୍ଘ୍ୟଂ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ମଦେବ,ଦେବାଧି ଦେବାୟ ନମୋ ନମସ୍ତେ।ଏହି ସୂ୍ର୍ଯ୍ୟ ସହସ୍ରାଂଶୋ, ତେଜେରାଶେ ଜଗତ୍ପତେ ଅନୁକମ୍ପାୟମାଂ ଭକ୍ତ୍ୟା, ଗୃହାଣାର୍ଘ୍ୟଂ ଦିବାକର।ଓଁ ସୂର୍ଯ୍ୟାୟ ଏଷୋଅର୍ଘ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା।(ବ୍ୟାଖ୍ୟା-)

ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର-ଓଁ ନମଃସବିତ୍ରେ ଜଗଦେକଚକ୍ଷୁସେ, ଜଗତ୍ ପ୍ରସୂତି ସ୍ଥିତିନାଶହେତବେ । ତ୍ରୟିମୟାୟ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମ ଧାରିଣେ,ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣ ଶଙ୍କରାତ୍ମନେ।।ଉଦୟେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ରୂପଂ,ମଧ୍ୟାହ୍ନେତୁ ମହେଶ୍ୱରଃ।ଅସ୍ତମାନେ ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ, ସ୍ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିଶ୍ଚ ଦିବାକରଃ.

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  2. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  3. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  4. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  5. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  6. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)
  7. "Yajnopavita: The sacrede thread in Hinduism". Sanskriti. 15 February 2014. |first1= missing |last1= in Authors list (help)