ଚିଟାଗଙ୍ଗ

ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ চট্টগ্রাম
ମହାନଗର
ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ
[[File:|Chittagong city skyline|260px]] From top: Chittagong Skyline, Chittagong from sky, Shah Amanat Bridge, Patenga sea beach, Ethnological Museum of Chittagong, Port of Chittagong & Karnaphuli River
Country	ବଙ୍ଗଳାଦେଶ
Division	Chittagong Division
District	Chittagong District
Establishment	1340 CE
Granted city status	1947
Area
• ମହାନଗର	168.07 km2 (64.89 sq mi)
Elevation	4 m (13.12 ft)
Population  (2016)
• ମହାନଗର	୮୪,୪୦,୦୦୦
• Density	19,800/km2 (51,000/sq mi)
• Urban	୬୦,୨୫,୯୮୫
• Metro	୯୪,୫୩,୪୯୬
• Literacy rate	୬୨.୩%
Time zone	UTC+6 (BST)
Postal code	4000, 4100, 42xx
National Calling Code	+880 31
Calling Code	02
GDP (2005)	$52 billion

ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବାଂଲାଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉପକୂଳବର୍ତୀ ସହର ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ । ୨୦୧୭ ଜନଗଣନାରେ ଏହି ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୭ ଲକ୍ଷ ଥିଲା। ଏହା ଦେଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର ଅଟେ । ଏହା ଏକ ନିଜନାମୀ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବିଭାଗର ରାଜଧାନୀ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ଆସନ । ଏହି ସହର ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଫୁଲି ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଢାକା ପରେ ଆଧୁନିକ ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ବାଂଲାଦେଶର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହରୀ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ।

ଭୂଗୋଳ

ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ୨୨° ୨୦′ ୦୬ ″ ଉତ୍ତର ଓ ୯୧° ୪୯′ ୫୭ ″ ପୂର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବାଂଲାଦେଶର ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ପାର୍ବତୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତୃତ । କର୍ଣ୍ଣାଫୁଲି ନଦୀ ସହରର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଏହର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ୧୨ କିଲୋମିଟର (୭ ମାଇଲ) ଦୂରରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ । ୩୫୧ ମିଟର (୧,୧୫୨ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମ ଜିଲ୍ଲାର ସୀତାକୁଣ୍ଡା ପର୍ବତ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ । ସହର ଭିତରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର ହେଉଛି ୮୫.୩ ମିଟର (୨୮୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚ ବାଟାଲି ହିଲ୍ । ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀରୁ ପ୍ରମୁଖ ପଙ୍କ ପ୍ରବାହ ସହରର ଚାରିପଟେ ଜୁଆର ସମତଳ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।