ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆ
୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆ
ଜନ୍ମ୧୯୫୨
ଅମ୍ବାଲା, ହରିୟାଣା, ଭାରତ
ପୁରାତନ ଛାତ୍ର
  • ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
  • ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ବୃତ୍ତିପ୍ରକାଶକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ
"କାଲି ଫର ଓମେନ"ର ସହ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା (୧୯୮୪)
"ଜୁବାନ" ପୁସ୍ତକର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା (୨୦୦୩)
ସମ୍ପର୍କୀୟପଙ୍କଜ ବୁଟାଲିଆ
ୱେବସାଇଟzubaanbooks.com

ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆ (ଜନ୍ମ ୧୯୫୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ, ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଅଟନ୍ତି । ସେ ଭାରତର ମହିଳା ଆନ୍ଦୋଳନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଦି ଅଲ୍ ସାଇଡ୍ ଅଫ୍ ସାଇଲେନ୍ସ: ଭଏସ୍ ଫ୍ରମ ଏବଂ ଦି ପାର୍ଟିସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ସ୍ପିକିଙ୍ଗ ପେସ: ଓମେନ ଭଏସ ଫ୍ରମ କାଶ୍ମୀର ଭଳି ପୁସ୍ତକ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି । ରିତୁ ମେନନଙ୍କ ସହ ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ "କାଲି ଫର ଓମ୍ୟାନ" ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ, ସେ "ଜୁବାନ" ପୁସ୍ତକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।[୧]

୨୦୧୧ ମସିହାରେ, ବୁଟାଲିଆ ଏବଂ ମେନନଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।[୨]

ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ବୁଟାଲିଆ ହରିୟାଣାର ଅମ୍ବାଲାରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁଭଦ୍ରା ଏବଂ ଯୋଗୀନ୍ଦର ସିଂ ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଚାରି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୃତୀୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପରାମର୍ଶ କେନ୍ଦ୍ର ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଜଣେ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ବେଲା ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ପଙ୍କଜ ଏବଂ ରାହୁଲ ଅଛନ୍ତି । ପଙ୍କଜ ବୁଟାଲିଆ ଜଣେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଯିଏକି ବୃନ୍ଦାବନରେ ରହୁଥିବା ବିଧବାମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଅଟନ୍ତି ।

୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରୁ ସାହିତ୍ୟରେ ବିଏ, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସାହିତ୍ୟରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ଏବଂ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଅଧ୍ୟୟନରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।[୩] ସେ ଇଂରାଜୀ, ଇଟାଲୀ ଏବଂ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ସହିତ ହିନ୍ଦୀ, ପଞ୍ଜାବୀ ଏବଂ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷା କହିପାରନ୍ତି ।[୪]

ବୃତ୍ତି[ସମ୍ପାଦନା]

ବୁଟାଲିଆ ଦିଲ୍ଲୀର ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସ ସହିତ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନସ୍ଥିତ ଜେଡ ବୁକର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତା’ପରେ ସେ ଭାରତକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପରେ ରିତୁ ମେନନଙ୍କ ସହ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଏକ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ଗୃହର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।[୫]

ବୁଟାଲିଆ ମହିଳା, ସମାଜ ଏବଂ ଭାରତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଶୋକା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ଫେଲୋସିପ୍‌ରେ ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ ।

ବୁଟାଲିଆଙ୍କର ଆଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ନାରୀବାଦୀ ଏବଂ ବାମପନ୍ଥୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଭାଜନ ଏବଂ ମୌଖିକ ଇତିହାସ ।[୬] ସେ ଲିଙ୍ଗ, ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା, ମୌଳିକତା ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଲେଖା ଦି ଗାର୍ଡିଆନ୍, ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲିଷ୍ଟ, ଦି ଷ୍ଟେଟ୍ସମ୍ୟାନ୍, ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଆଉଟଲୁକ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେ ଭଳି ଅନେକ ଖବରକାଗଜ ଏବଂ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।

ବୁଟାଲିଆ ଅକ୍ସଫାମ ଇଣ୍ଡିଆ ପାଇଁ ଜଣେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଭୋକେସନାଲ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ କଲେଜରେ ରିଡର୍ ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଅଛନ୍ତି ।

କାଲି ଫର ଓମେନ[ସମ୍ପାଦନା]

ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାଲି ଫର ଓମେନ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ଅଟେ, ଯାହା ବୁଟାଲିଆ ଓ ମେନନଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱର ମହିଳାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।

ଜୁବାନ ପୁସ୍ତକ[ସମ୍ପାଦନା]

ଜୁବାନ ପୁସ୍ତକ ହେଉଛି "କାଲି ଫର ଓମେନ"ର ଏକ ଛାପ ଅର୍ଥାତ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ଅଟେ ।[୭][୮][୯] 'ଜୁବାନ୍' ଶବ୍ଦ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀରୁ ଆସିଛି ଏବଂ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଜିଭ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ଥ ଅଛି, ଯେପରିକି ସ୍ୱର, ଭାଷା, ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ଉପଭାଷା ଅଟେ ।

ସକ୍ରିୟତା[ସମ୍ପାଦନା]

ବୁଟାଲିଆ ମହିଳା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର ଫ୍ରିଡମ୍ ଅଫ୍ ପ୍ରେସ୍ (WIFP)ର ସହଯୋଗୀ ଅଟନ୍ତି ।[୧୦]

ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତି[ସମ୍ପାଦନା]

  • ୨୦୦୦ ମସିହାରେ, ବୁଟାଲିଆ ପ୍ରକାଶନରେ ମହିଳାଙ୍କଠାରୁ ପାଣ୍ଡୋରା ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।[୧୧]
  • ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ବୁଟାଲିଆଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
  • ୨୦୧୭ ମସିହାରେ, ଗୋଟେ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ବୁଟାଲିଆଙ୍କୁ ଏକ ମେଡାଲ୍, ଫେଡେରାଲ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ ଜର୍ମାନୀର ଏକ ସରକାରୀ ସାଜସଜ୍ଜା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ​​ଯାହା "ଜର୍ମାନ ଭାଷାର ଅତୁଳନୀୟ ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ବିନିମୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥାଏ" ।[୧୨]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Daftuar, Swati (28 October 2010). "Identity matters". The Hindu. Retrieved 26 April 2013.
  2. "Press Information Bureau". www.pib.nic.in. Retrieved 2019-03-07.
  3. "Bio – Butalia". Lettre Ulysses Award for the Art of Reportage. Retrieved 26 April 2013.
  4. "Lettre Ulysses Award | Urvashi Butalia, India". www.lettre-ulysses-award.org. Retrieved 2019-03-07.
  5. Ghoshal, Somak (14 June 2013). "Urvashi Butalia: I want to prove that feminist publishing can survive commercially". Livemint. Retrieved 16 August 2013.
  6. Sundus, Areeba (8 November 2018). "Urvashi Butalia: The Historian Who Revived The Forgotten Voices of Partition". Feminism In India (FII). Retrieved 28 April 2021.
  7. Smruti Koppikar (16 August 2013). "Noted feminist to step down as director of Zubaa". Hindustan Times. Archived from the original on 16 August 2013. Retrieved 20 October 2014.
  8. Ghoshal, Somak (January 20, 2019). "Urvashi Butalia | I want to prove that feminist publishing can survive commercially". Live Mint.
  9. "A Note from Zubaan Books". sacw.net. Archived from the original on 6 March 2014. Retrieved 20 October 2014.
  10. "Associates | The Women's Institute for Freedom of the Press". www.wifp.org (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 21 June 2017.
  11. "Urvashi Butalia". Heinrich-Böll-Stiftung (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2019-03-07.
  12. "Awardee: Urvashi Butalia" (PDF). Goethe Institut.